Resurrectio Domini - KK Version made from Norris's edition, 1859 Warning: I made this transliterated version for my own private use as a computerised look-up index; it must not be regarded as in any way reliable or consistent. K.S., August 1995 [] = original spelling, {} = comment, N = Norris, B = scribe B. NS = Nance/Smith/Sandercock Proper names left in original spelling HIC INCIPIT ORDINALE DE RESURREXIONE DOMINI NOSTRI JHESU CHRISTI ___________________________ Pilatus Ihesu a veu ynkleudhys hag yn bedh a ven gorrys gans Ioseph ha tus erell: y leveris ev ynwedh dasserghi an tressa dydh 5 y hwre pur wir heb fyllel. Mar teu-va ha dasserghi meur a dus [a] wra krysi ynno, y vos Dyw a nev; diswrys a vydh oll Iudy 10 ha kellys 'an lagha ni, dre reson sur my a'n prev. Konsler, dhymmo lavar e, pyth yw an gusul wella orth an dra ma, heb lettya: 15 gyllys ov yn prederow: meur yw ow fienasow, yn sertan, war ow ena! Consultor Arloedh, dout dhymmo yma ha preder meur a unn dra - 20 a'n korf eth hedhyw dhe'n pri - Ioseph Baramathia dhe ladra mab Maria ha kows ev dhe dhasserghi. Pillatus {sic} Ytho, pyth yw dha gusul 25 orth an dra ma dhe wruthyl? Lavar lemmyn, ha ty a vydh rewardys may leverri, my a grys, kyns penn seythun. 30 Consultor Ioseph yn-dann naw alhwedh ha Nichodemus ynwedh - gwrewgh i pur fast, ma na allons yn privedh y ladra yn-mes a'n bedh 35 dre neb fals kast. [hic veniet Josep et Nicodemus ad pilatum] Ioseph Syrr Pilat, dhis lowena! Korf Cryst a assowgh gene' [a gysseugh] y'n bedh gallas. Nichodemus Ass wrussowgh kammdremena! 40 Keudh gweles y dhiwedhva nammna'n dallas. Pilatus Korf y'n bedh a worrsowgh hwi a wre bost a dhasserghi, yn sertan, dhe benn tri dydh. 45 Ple'ma dhymmo leverewgh. Mar's dhe well y'm gorthybewgh, fast prysonys hwi a vydh. Ioseph An korf a worrsyn y'n bedh - dre henna joy heb diwedh 50 sur yn y wlas - ev a sev dhe benn tri dydh, ha henna ni a'n gwelvydh gans dew lagas. Pilatus A fals harlot, gowek pur! 55 Ty a yn pryson yn sur {a = 'go'} na welli dydh; [wylly] ha my a with na lyttri na kows ev dhe dhasserghi unn ger toch vydh. 60 Nichodemus Dasserghi sur ev a wra, par dell brenas an bys ma gans y gig ha gans y woes. My a lever an gwir dhis kepar dell yw-a skrifys, 65 pur wir gans lies profoes. Pilatus Ha! Ty a ganso ynwedh pur wir yn-dann naw alhwedh skon yn sertan, ha ty a vydh prysonys 70 na welli golow y'n bys [wylly] bys pennvlydhen. Ioseph Yn pryson mos ny dreynyn {treynya='lag'} a'gan byw kyn kentrenyn {kentreni='become maggotty'} oll a'gan kig; 75 rag Ihesu leun a versi a'gan gorr sur dhe'n keth joy bydh na dhifyk. Pilatus How! Jayler plos, re'th fo mewl! Igor skon, a-barth an jowl, 80 dha dharasow! Gorr an dhew ma yn pryson. Pan vons fast, ro dhymm heb son dha alhwedhow. Carcerator ducit eos ad carceram. Carcerator A, traytours anfeusigyon, 85 [anfesugyon] ewgh a-bervedh lemmyn skon. A Dhyw, ass owgh hwi gokki! [carcerarius ducit eos ad carcerem] Syrr justis, kemmer heb son naw alhwedh agas pryson na vo dout a drayturi. 90 [treghury] [hic tradet sibi claves] Pilatus Rag dha vos jayler mar len my a re dhiso lemmyn {92-4 by scribe B} fe Kenel oll yn tien, [fekenel] Carvenow, ynwedh Merthyn. Carcerator Grant merci, syrr justis, 95 vynytha synsys ov dhis. {GM vynitha} hic spiritus uenit ad portas inferni Spiritus Christi Hwi prynsys a'n dewolow, skon igerewgh an porthow! Py, mar ny wrewgh, y fyth gewow yn sertan kyns tremena; 100 rag an porthow heb diwedh a vydh igerys ynwedh sur mayth ello a-bervedh an Myghtern a lowena. Lucifer Ny dal dhis skornya gene'. 105 P'yw Myghtern a lowena? A-dhesempis dhymm lavar. Spiritus Arloedh krev ha galloesek, hag yn batel barthusek. [barthesek] Rakhenna igor heb mar, 110 hwi prynsys! Lucifer Ny dal dhis skornya gene'. P'yw Myghtern a lowena? Dhymmo lavar! Bydh ny dheuth a-jy dhe'n yet. 115 Ke yn kergh dihwans heb lett na strech heb mar. Spiritus Arloedh galloesek ha krev; wortho an porthow ny sev yn sertan kyns tremena, 120 drefenn mar meur yw ow ras. Ev yw galloesek yn kas ha myghtern a lowena, hwi prynsys! [franguntur portae inferni] et sic tercio. tunc intrabit in infernum et dicit lucifer Lucifer A! Out! Gweresewgh! Ladron! 125 Gallas an porthow brewyon hag oll myns o! Belsebuc ha Lawethan, dyllewgh lughes ha taran kwit a'n loskko 130 Belsebuc Dhyn ni gweres ny dal mann: Milvil dhyowl a via gwann er y bynn ev! Yn neb toll fien dhe'n fo, alemma bys mayth ello 135 seul a dhe'n nev. Tulfryc Ha! my caugeon Lawethan, merwel a wren ow kul tan yn-dann an chekk. Ena yth esa genev 140 moy ages milvil enev yn bros pur deg. [hic spiritus extendit manum] Adam An leuv a'm gwrug my a wel ha'y odor hwekka es mel ow tos warnav. 145 Dre ow fegh ty a'm kollas ha gans dha woes a'm prenas. Mersi pysav. Eua Lemmyn Cryst agan Arloedh meur wordhyans dhis dell dhegoedh, 150 worth agan dri alemma. Benigys re bo an prys may feu a venen genys - an Wyrghes ker Maria. [hic venit spiritus cum omnibus in platea]{written by B and struck out again} Spiritus A enevow, oll warbarth 155 dewgh genev: oll hwi a hwarth, kemmys re wrug bodh ow Thas; ha neb na'n gwrug war neb tro yn paynys trygens eno heb joy, prest may's teffo kas. 160 A! A Adam, dhiso kres, ynwedh dhe oll ow fleghes myns yw gwiryon. {NS nyns - misprint} Yn Paradhis dewgh dhe'm klos: [paradys] dh'agas prenna my a ros 165 goes ow holonn. [hic spiritus ducit eos] Adam A Arloedh, meur gras re'th fo, rag lowena ny 'gan bo yn le may feun, lemmyn poethvann ha leski, 170 ow flerya, ow mosegi, kepar ha keun. Eua A Ihesu, Myghtern a nev, ty re glywas agan lev yn assendys. 175 [yn ascen thy's]{N: Pryce's reading; but ms has y rascen} Kemmys na grys, A! go-ev! [na greysa goef] Yn paynys ifarn a sev bys gorfenn bys. Spiritus Ewgh lemmyn yn Paradhis, [paradis] kepar dell y'gas prenys 180 marthys yn tynn bys mayth ylliv vi dhe nev. Y'n eur na kafoes genev re my a vynn. Myhal, yn skon gorr i dhi, 185 yn tekter hag yn meur joy, dre begh a veu kellys kyns; rag pan yskynniv dhe nev my a vynn kavoes genev kekeffrys eledh ha sens. 190 [spiritus vadit ad sepulcrum comitatu angelorum] et tunc adam cum videbit ibi ennoc et heliam quaerit admirando Adam Kreaturs a vrys benyn [creator]{sing. misprint?} yn ifarn na vewgh genen, fatel dheuthewgh hwi omma? Ymma dhymmo meur desir a wodhvos orthowgh an gwir. 195 Piw owgh? Leverewgh henna. Ennoc Ennoc sur yth ov henwys. [hynwys] Dhe'n plas ma y feuv revshys [rafsys] yn kig, yn kneus. Dhe'n norvys yth av arta 200 rag godhav mernans, may fe, kyns es dydh breus. Adam Ellas! Pandr'a wredh y'n bys - ena anken ha tristys prest ow pones? 205 Wosa bos yn lowena, ty dhe dhos drog yw gene' dhe veur ankres. My a lever an gwir dhis: bywa pell a wrug y'n bys, 210 yn lavur hag yn anken. Gorhemmynn Dyw a derris: dre henna y feuv dempnys [dampnys] dhe vos nevra yn ifarn. Ow Arloedh Cryst dr'y versi 215 a wrug ow dasprena vy mes a ifarn yn tevri gans y gig ha'y woes keffrys. An enevow a boenow y's dros omma dhe'n golow. 220 My a lever dhis heb gow - na hwila jy mos dhe'n bys. Ennoc Res yw dhymm a-jy dhe list omladh orth an antekrist [antecryst] hag ev dhe'm gwruthyl marow; 225 wosa tri dydh ha hanter bos yn nev yn ughelder gans Cryst, Myghtern heb parow. Adam [adam loquitur ad heliam] Ny wonn fatell yll hwarvos ty, a dhen, omma dhe vos 230 devedhys yn kig yn kneus. [dynythys] My a'th pys, gans dha anow lavar dhymmo dha hanow, rag hwath bydh ny dheuth Dydh Breus. Helias Helyas ov yn sertan. 235 My a veu yn kert a dan dhe'n keth plas ma kemmerys. Y'n plas ma my a worta Antekrist bys may teffo. Er y bynn yth av dhe'n bys. 240 Adam Prag yth e'ta er y bynn? Rag Cryst, a brenas yn tynn, omma a'th tros a'n bys, yw kales kildenn, yn lavur, hwys hag anken, 245 ha dydh ha nos. Helyas Antekrist yn lies plu a drel pobel dhiworth Dyw yn pub le may kerttho ev. Dhe'n bys ni a er y bynn 250 hag yn y gows y'n fethyn dre ras a Vab Dyw a'n nev. Yth orden agan ladha rag ny yll agan fetha dre lavarow. 255 Ty a woer kyns dos dhe'n kres res yw dhyn godhav mernans ha bos marow. et tunc uertat ad latronem et dicit ei Adam Ty, kreatur bennigys, fatell dheuth'ta jy dhe'n kres 260 na veus genen yn ifarn? Lavar dhymmo piw os, rag omma awos dha vos genev vy bydh nyns yw bern. Dismas Latro Lader ov, a veu jujys, 265 ha ryb Ihesu Cryst gorrys yn krows a brenn. My a grias warnodho rag paynys pan na'n jevo tyller dh'y benn. 270 Y'n gelwis Mab Dyw, yn prov ahanav may porttha kov pan dheffa dh'y wlaskor ev. Dhymm y leveris perfeyth a-jy dhe eghwa an jydh 275 yn Paradhis ty a sev. [paradys] Adam Y'n bys awos godhav krog ny brevsys anken na drog - Dyw! Gwynn dha vys! - Bos yn ifarn yw drog fog, 280 ow leski yn tan ha mog, anken pup-prys. Dismas Latro Cryst yw Arloedh a versi. Kemmys a vynno krysi ha'y pysi ev, 285 heb dout ev a vydh selwys: pan vo an bys tremenys yth a dhe'n nev. __________________________ [tulfryk infernum dicit] Tulfryk Re'm fay, lemmyn a'n kaffen er an askell, y'n towlsen 290 yn kres an tan! Ellas na dhelles a'm gwenn dh'y leski unn lughesenn, ha krakk taran! Belsebuc Ellas! Dhyn ni ny dal mann 295 dyllo lughes ha taran dh'y leski ev! Go-vy, vydh, drog yw genev bones mar lies enev ow mos dhe'n nev. 300 Sathanas Go-ni er bos dewolow! [gouy]{go-vy??} nammna 'gan dallas golow pan dheuth an gwas. Gallas meur a enevow a bayn hag a dewolgow. 305 Ellas! Ellas! ____________________ [tunc dicit joseph in carcere] Joseph A. Ihesu mab ras . agan selwyas, deus, gweres ni; ha'n Drynses Tas . a wrug pub gwlas, [ha drengys] ha den a bri! 310 Nichodemus Amen ynwedh . a-berth y'n bedh dell re'th worrsyn, Penn vyghternedh . dre dha eledh bydh sokkor dhyn! Deus Pater Ewgh ow dew el . dhe'm servons lel 315 yn pryson eus; heb igeri . na fos terri drewgh i yn-mes. Michael A Arloedh ker . prest heb danjer y hwren dha vodh, 320 oll yn pub le . pur wir nevra, kepar dell goedh. [hic descendant angeli et transient ad iosph et Nichodemum in carcerem] Gabriel Yn-mes dewgh hwi . heb terri chi ha heb alhwedh. Gelwys owgh hwi . penn arlydhi. 325 [gylwys] Gordhyewgh an bedh. Joseph Dhe Ihesu gras . leun yw a ras hag a versi; fos ny dorras . na war dharas ny dheuth dhyn ni. 330 Nichodemus Krysis a'y oes . Dyw a alloes [cres ys a hos] y vones dhyn; {NS dhym} skoellyas y woes . rag yonk ha loes selwel mar mynn. __________________________________ [hic veniet quatuor milites ad pilatum] Is Miles ad pilatum dicit Syrra, my a'th kusulsa 335 ordena tus dhe witha bedh an traytour yw marow; menowgh fest y hwrug bostya an tressa dydh dasvywa, kyn fe ledhys mar arow. 340 IIs Miles Ha mar ny wrer y witha, y dhyskyblon yn priva a'n lader yn-mes a'n bedh, hag a lever yn pub le y vos dasvywys arta 345 ha gyllys dhe gen tiredh. IIIs Miles Yndella mara hwyrfydh, milweth a vydh an diwedh - my a'n te re synt Iouyn - ha hakkra es an dalleth. 350 Rakhenna tus ervys freth gorr dh'y witha a dermyn. IVs Miles Mar ny vydh eev gwithys gans y dus y fydh ledrys ha'n korf yn-mes kemmerys 355 ha gorrys ev dhe gen pow; i a lever oll ynwedh y vos dasserghys a'n bedh ha gyllys gans an eledh yn pur wir dhe nev golow. 360 Pilatus Ewgh lemmyn, ow marghogyon, bys y'n bedh alemma skon, dell owgh tus ven; Cryst, Myghtern an Yedhewon, na'n lattro an Kristonyon, 365 [crystenyon] gwithewgh, war bayn. Is Miles Syrra Pilat heb parow, gwitha an korf yw marow dhyn ni yw res. Y ladra mar hwila den 370 war ow enev ev a'n pren may fo diswres. Pilatus Gwaytyewgh oll er agas fydh, pan vostyas dhe benn tri dydh y tasserghi dhe vywnans. 375 Gober da hwi a'gas bydh: {NS a's - but metre wrong} Gon Dansotha ha Cruk Heyth. Mar skap, yth ewgh dhe'n mernans. IIs Miles My a'n gwith kyn tassorggho, dhiworthyn den na'n lattro, 380 bydh na borth dout! Dalghenn mar kavav ynno pur wir ny skap kyn fynno, na'n jeffo klout. IIIs Miles Ny'm beus own vydh anodho, 385 ha drehevel kyn teffo skon my a re klout dhodho mayth omhwello war an dor. A-jy dhe'n bedh men yw klos my a'n gwith sur dydh ha nos 390 awos y dhyssiplys blos, kyn teffons i vydh mar glor. {NS omits vydh. Error?} IVs Miles Deun alemma, kowetha! Y weles my a garsa owth astel omdhrehevel! 395 Yn sertan mar remoffya, [remvfe] y benn krakk my a dorrsa, kyn kowssa vydh mar ughel! et tunc ibunt ad sepulcrum Is Miles A'n bedh my re avisyas: warnodho yma men bras 400 dres oll an min. Kuskyn ni gans diagha; kyn tasvywo, ny'n dreha dhiwar y geyn. Nansi, koweth, ren ow thas, 405 {GM 'not so'} bydh nyns yw yndella 'vas, dhis lavarav an gwiryonedh! Res yw dhe onan goelyas. War y dorn peub a dhifres y goweth. Piw a dhalleth? 410 IIIs Miles Dallethens neb a vynno! rag koska res yw dhymmo, re Synt Iouyn! Sur lowr ov vy anodho - den marow na dhrehaffo 415 sur bys dydh fin. IVs Miles Gwithens peub y denewen, ha my a gosk ryb y benn rag y witha. Is Miles Nyns eus gorreyth na benyn 420 bydh well kusul bys vykken a lavarro. [hic dormiunt milites] __________________________ tunc surrexit Ihesus a mortuis et iet ubicunque voluerit et canant angeli cristus resurgens [et postea dicit maria] Maria A Das ker yn ughelder, ty a formyas nev ha bys; rag leun os a uvelder 425 hag a alloes kekeffrys, Ty a woer yn pub maner fatell veu ow Mab ledhys: y'n grows yntra dew lader y gorf hweg a veu gorrys. 430 Pan welis vy y wana dre an golonn gans an guv, my a wrug skon klamdera: bydh ny welyn yn neb tu. Y weles my a garsa 435 ha kows orth ow Mab Ihesu: mar ny dheu dhe'n konfortya, ow mornyng vydh "Ogh ha tru!" My a wrug y ynkleudhyas hag a'n gorras yn bedh men. 440 Dha vodh sur mar pe genes, gweles ow Mab y karsen, A Das, dre dha leun weres. Dha bysi sertan mynnsen tarya lemmyn na wrelles, 445 rag yma dhymmo vy ken. Ow Mab hweg, my a vynnsa a leun golonn dha bysi a dhos dhymm ha fistena, dell dhedhewsys dhymmo vy 450 y hwres yn-bann dasvywa dhe'n tressa dydh yredi. Lemmyn gwra, ow herensa, kepar y'n bys dell vynni. IHC. O Salve, Sancta Parens, 455 dhe neb yw joy ow holonn ha'm melder kepar ha kyns, dre pur natur ha reson pan wredh hepkorr an bywnans, heb guthyl namoy cheson, 460 a-ugh an eledh ha'n sens ty a dheu dhe nev dhe'm tron. Maria O'ta jy ow mab Ihesu devedhys dhe'm konfortya? An tressa dydh yw hedhyw 465 dhiworthiv a-ban eth-a, hwath ny yllis yn neb tu godhvos ganso fatell veu. A karsen gweles an vu [fvu] anodho, y vodh mar pe. 470 [genuflectit Maria] IHC. Ow mamm hweg, ha'm kerensa, my yw Ihesu dha Vab ker! My re dheuth dhe'th konfortya rag na vi jy yn ahwer. Dasserghys - na wra doutya - 475 ov a vernans, ow melder. Ty a yll y attendya bos gwir ow hows, kettep ger. [Maria amplexatur eum et osculatur] Maria A Vab ker, lowena dhis, ha Selwador an bys ma! 480 A'n bedh dha vos dasserghys y leun grysi my a wra. Ow holonn yw meur heudhys: nyns eus payn orth ow grevya. Bennigys re bo an prys 485 may hwrug dha dhoen y'm askra! [nascra] Eus hwath dhe'th korf galarow ha torment orth dha revya? Yw saw oll dha woliow a welis vy dha skwardya 490 a wrug an gu ha'n kentrow dha gig preshyous defola? Lavar dhymmo, karadow. Lemmyn gorthyp fatell veu. [genuflectit Jhs] IHC. Revrons dhiso, A Vamm ger, 495 enor meur ha lowena! Ny'm grev payn yn neb maner a wrello dhymm drog nevra: Mernans tristyns hag anger my a wrug aga fetha, 500 mayth yw lemmyn da ow cher nyns eus tra orth ow grevya. Maria Konfortys yw ow holonn, pan glywis ow terivas bones lehes dha passhyon 505 a 'feu tynn garow ha bras. [a fus]{NS a'th fe} Dhe'n tas ughel yn y dron y grassav lemmyn an kas ty dhe vynnas dhymm dannvon dhe'm konfortya dha Vab ras. 510 [osculantur et separant] ____________________________ Is Miles May fe! my re goskas poes ha re'm kemmeras drog loes! Dre ow hun my a welas neb esa a-berth y'n bedh gans kan ha meur a eledh 515 dhe vywnans y tassorghas. IIs Miles Pur wir my a hunrosas, ha war ow heyn a'n klywas yn-mes a'n bedh ow sevel. Mars yw dienkys, ellas, 520 rag my a wel an men bras war lan an bedh fest ughel! IIIs Miles Poes re dowlsewgh agas klun, rag my a'n gwelas difun - dresov ev a dremenas 525 hag a woer yn py vaner - [pa]{NS pan} ganso krows worth y vaner [baner] hware ev a dhispletyas. IVs Miles Yn sur gans ow dewlagas ow sevel my a'n gwelas: 530 ha garow hag euthek bras yn kerdh gallas mes a'n bedh. Ny yllyn sevel yn-bann rag own anodho sertan: y wolow o mar splann, 535 dell lavarav dhywgh ynwedh. Is Miles A-dhesempis hwilewgh e maras eth e dhe gudha yn neb bos tew po yn sorn. Mara kyllyn y gavoes, 540 vynytha na dheppro boes {GM vynitha} my a'n kelm avel pusorn. IIs Miles My a'n kyv by god ys blod, kyn fo an harlot mar woud na mar howtyn y vodi; 545 for y dred noth by my hod, hys red baner ne hys rod, dhe Pilat na'n dryllyn ni. IIIs Miles Na gevyn, war ow ena, kyn fen nevra ow poenya 550 yn pub toll orth y hwilas. My a'n gwelas ow nija, ganso meur a gowetha, ha gwynn ow aga dillas. IVs Miles Ha my ynwedh a'n gwelas 555 ha ganso ev komp'ni bras - orth y sywya lies gwas - ny yllons bos niverys. Travydh ny amont dhyn ni, sur, y hwilas ev namoy. 560 Omgusulya gwren nyni pyth yw gwella dhe vos gwrys. Is Miles Pandr'a wren agan peswar a-rag Pylat sur heb mar pan dheffyn ni yn tevri? 565 Ev dhe sevel a'n bedh men ha'y vos dasserghys, sertan y gows ny dhal dhyn nyni. IIs Miles Y kusulyav yn sertan leverel dos nerth warnan 570 ha'y dhoen dhe-ves: y'n eur na y fydh klywys dell on ni gansa brewys hag yfl at es. [elf]{NS yfl. evil?} IIIs Miles Yndella ny vynnyn ni! 575 A'n bedh ev dhe dhasserghi my a lever, par dell o Dyw leun a ras ganso dell fethas y'n gas [yu cas] worth krows baner. 580 IVs Miles Dell lavarav y'n tor' ma, honna yw an fordh wella: assentya oll dhe henna sur my a vynn. Ny vynnav leverel gow 585 awos dout bones marow; {NS bos} gallas ev dhe nev wolow gans eledh wynn. Is Miles Saw piw a vynn leverel dhe vywnans ev dhe sevel 590 hedhyw yn-mes a'n bedh pri? Nag a vedh mos dhe'n justis rag dout y vones ledhys: My ny vynnav, jevodi! {B eredy} IIs Miles Na borth dout, my a genes 595 mar pydh edhomm dhe'th weres, hag a lever fatell veu. IIIs Miles Mara talleth predheges ni a wra y woheles, rag pub-oll a gar bywa. 600 _____________________________ et tunc eant ad pilatum et dicit IIIIs miles IVs Miles Lowena dhis, Syrr Pilat! Awos bos ni peswar smat, gwitha an bedh ny yllsyn. Desevsen dhodho ri hwatt: dhyn ni ef a wrug an pratt 605 hag a fias dhiworthyn. Pilatus Out warnowgh, fals marghogyon! Pyth yw an hwedhlow ha'n son a glywav a-berth y'n pow? Re Vahun y tov ynwedh 610 mars yw-a ledrys a'n bedh hwi a's bydh agas ankow. Is Miles Pilat, dhe gows nyns yw 'vas: neb na'n synsso y Selwyas, a Dhyw, go-ev! 615 My a'n gwelas dre veur ras a'n bedh gans ow dewlagas ow mos dhe'n nev. Pilatus Taw, harlot, out of my sygth! Rag mar ny'n kevowgh a [plygth] 620 {N. 'a pledge'; NS a- plyght 'of a surety'] sur hwi a'n pren! Dhe'n bedh pan y'gas gorris dhymmo hwi a dhedhewis na'n lattro den. [laddro]{NS lattra] IIs Miles My a lever dhis rag klem: 625 diskwa dhyn ni Nychodem, ha Ioseph Baramathya, ha ni a dhiskwa ynwedh an korf a setsewgh y'n bedh, yw Ihesu Mab Maria. 630 Pilatus Ty was - jayler kasadow, igor skon an darasow ha hedh an prysners yn mes - [prysnes]{B. prysners} otta omma alhwedhow - ha mar ny wredh, dha ankow 635 my a vydh, by god ys pes. Carcerator Drewgh i dhymmo heb lettya [hy] ha my a's igor hware - an darasow aga naw. Na grysewgh bos trayson gwres, 640 gwell yw dhywgh hwi mones agas honan dhe'n dhew vaw. et tunc ipse eat ad carcerem et non inueniet eos et dicit pilatus Pilatus Ny gewsydh mes a reson. Pleth esos, Ioseph kanjon, ha'th koweth Nychodemus. 645 [descendit pilatus] A! Out! Ple'ma an prysne's? Mar ny's kavav skon dhymm dres [dues]{NS dres} ty a'fydh drog oremus. Garcon A syrra, na vlamyewgh ni! A nyns esa alhwedhow 650 warbarth yn agas gwith hwi, ha dien an darasow? Pilatus Gwir a gewsydh, jevodi. Hemm yw marth heb falladow! Rag an darasow devri 655 dien oll yns ha'n fosow! Marghogyon, dhywgh ny wonn blam, rag dhymmo y fia sham gul drog dhy'hwi. An prysners galsons ynwedh 660 esa yn-dann naw alhwedh. Ny dorrsons chi. III Miles Henna ni a vynn notya, le mayth yllyn yn pub le, sertan y vos dasserghys: 665 kepar dell sevis a'n bedh dhe'n nev gans meur a eledh ni dh'y weles yskynnys. Pilatus Tewewgh, awos Lucyfer! A henna na gewsewgh ger, 670 pypynag oll a hwarvo, ha hwi a's bydh gober bras: Penryn ynwedh ha Hellas, my a's re dhywgh yn leun ro. IVs Miles A-ban os'a mar gortes 675 ni a wra dell leverydh, ha pub onan oll jammes nevra parys dhis a vydh. ___________________________ et tunc ueniet maria magd. et maria iacobe et salome et dicit maria Mar. Magd. Pandr'a wra-ma vy, ellas? Ow Arloedh y'n bedh gallas! 680 Hedhyw yw an tressa dydh, mones dhe vires, devri, mara teuth ha dasserghi, dell leverys dhymm perfeyth. Maria Iacobe Mos dhe vires my a vynn 685 an korf a'm prenas yn tynn mar tassorghas. Meur a gonfort ev o dhyn: y vernans ev pan welsyn, Ellas! Ellas! 690 Maria Salome An tressa dydh yw hedhyw, korf Cryst dasserghys mars yw, mos dhe vires. Rag an torment a'n jeva y'm kolonn yma nevra 695 keudh, ma na'm gas. [hic obuiabit eis] Maria Magd. Benynes, dhywgh lowena! ha Maria Iacobe, ha Salome kekeffrys! Keudh eus y'm kolonn, eghan! 700 Mars eth korf Dew y honan py le y fydh e kevys? Maria Iacobe Yndella yma dhymmo meur a dorment bras ragdho; mar ny vynn dre y rasow, 705 ow gweres a dermyn ber, ow holonn ynnov a derr, pur ewn dre fienasow. Maria Salome Yndella dhymmo y hwer; Arloedh re wello ow cher 710 war y lergh ev! Dell yw-a Penn vyghternedh, my a grys yn-mes an bedh [a beth] hedhyw y sev. [a sef] Maria Mag. Y fistenyn ni yn fen; 715 rag drehevys yw an men dhiworth an bedh! Arloedh, fatell vydh haneth, mar ny wodhvydhav ple'th eth [wothefaf] Penn vyghternedh? 720 Maria Iacobi Ha re bell ni re strechyas; [a] ow Arloedh yn kerdh gallas mes a'n bedh, sur! Ellas, ow holonn yw klav, ny wonn vydh p'eur y'n gwelav 725 neb yw Dyw pur. Maria Salome My a woer gwir, hag a'n krys, y vos yn-bann dasserghys y'n jydh hedhyw. Fatell vydh dhyn ni lemmyn 730 agan Arloedh na gevyn? Ellas! Tru, tru! cantant Ellas mornyngh y syngh mornyng y cal our lord ys deyd that bogthe ovs al Maria Magd. Ellas vydh rag galarow; 735 ow Arloedh hweg yw marow a veu krowsys! [plorat mar. magd. ad monumentum] Ev a borthas heb ahwer meur a bayn war y gorf ker rag tus an bys. 740 Maria Iacobi Ny allav gweles an vu anodho ev yn neb tu, ellas, go-vy! kows ganso my a garsa, y volonjedh mara pe, 745 yn pur dhevri! Maria Salome Ymma dhymmo hireth tynn yn ow holonn pub termyn ha moredhek! Ellas, ow Arloedh Ihesu, 750 rag ty yw leun a vertu, ollgalloesek. Ellas mornyngh y syngh mornyng y cal our lord ys deyd that bogthe ovs al Maria Magd. Ihesus Cryst, Arloedh a nev, 755 a, klyw lemmyn agan lev! Neb na grys ynnos, go-ev, ny vydh selwys. Pan brederav a'y basshyon nyns a joy vydh y'm kolonn. 760 Ellas na allav yn skon kewsel worthis! Maria Iacobi Gallas ev dhe gen tiredh, ha ganso meur a eledh. Ellas, lemmyn rag moredh 765 yth ov keudhys! My a'th pys, Arloedh a ras, a dhannvon dhyn ni kannas, ma'n bo neppyth aswonnvos fatel yw dhis. 770 Mar. Salome A Ihesu, leun a versi, ahanan gwra prederi! Dhe'th wlaskor pan dheffyn ni klyw agan lev. Rag hireth galsov pur glav; 775 ny allav sevel a'm sav. Ellas, lemmyn pandr'a wrav, A Arloedh nev? Ellas, mornyngh y syngh mornyng y cal our lord ys deyd that bogthe ovs al 780 Is Angelus My a woer a hwilowgh hwi; [wheleugh]{NS whyleugh] Ihesu omma nyns usi, rag sevys yw dhe vywnans yn pur dhevri dell lavarav vy dhywgh hwi, 785 par dell yw gwiw. Ma. Mag. A El, ytho dhymm lavar; an korf na'n jeves vydh par, py le res eth? Kepar dell yw meur y ras, 790 joy dhymm gans ow dewlagas [ioy]{NS roy} y weles hwath. IIs Angelus A Maria, ewgh yn skon, leverewgh dh'y dhyskyblon ha dhe Pedar 795 par dell dhewedhis dhedha, ev a dheu dhe Galile, pur wir heb mar. Maria Iacobi Ytho dasserghys yw sur; Ihesu agan Selwador, 800 gallas a'n bedh. Gordhyans dhodho ev pup-prys, ev yw Arloedh nev ha bys, Penn vyghternedh. Mar. Salome Alemma deun ni dhe dre, 805 ha leveryn yn pub le dell welsyn ni: [wylsyn] Ihesu y vos dasserghys hag a'n bedh yn kyrgh gyllys [yn kergh] dhe'n nev devri. 810 Mar. Magd. Nevra dhe-dre my nyns av, ow Arloedh mar ny gavav, eth y'n growsprenn! {fem.?} A Ihesu, Myghtern a ras, joy dhymm unnweyth dha weles, 815 [ioy]{NS roy} Amen, Amen! Maria Iacobi Maria, re bo genes bennath oll an benynes, ha bennath Ihesu, Mab ras! A leun golonn my a'th pys 820 roy gras a wul da pup-prys [ioy] dhyn ni lemmyn, a Dhyw Tas! Mar. Mag. Ow bennath genewgh ynwedh! A Cryst, dell ythys y'n bedh, roy dhywgh guthyl da hedhyw! 825 Arloedh, ro dhymmo an gras unnweyth dhe weles dha fas, dha vodh genes maras yw. Maria Salome Amen, Amen, may hwellyn [whyllyn] Cryst a'gan prenas yn tynn 830 gans y gig ha gans y woes: meur a bayn a wodhevis rag kerensa tus an bys, dell yw Myghtern a alloes. hic mar. jacobi et salome recedunt a sepulcro et sedent parumper abhinc] Mar. Mag. Neb a wrug nev . dell eth y'n bedh 835 war y lergh ev . meur ow hireth. [hyreth]{NS hyrneth} Cryst, klyw ow lev . pysav ynwedh [y weth] may fi genev . orth ow diwedh. Arloedh Ihesu . ro dhymm an gras par may fiv gwiw . dhe gavoes spas 840 genes hedhyw . sur yn neb plas may'm bo-ma vu . ha gwel a'th fas. Dell os Formyas . dhe'n nev ha'n leur Ha Dasprenyas . dhyn ni pub eur, Cryst ow Selwyas . klyw mara'th teur 845 dhis derivas . dell garsen meur. Dre meur hireth . yth ov pur skwith, ha'm korf dhe weth . eskern ha lith. Ple'ma haneth . a woer denvydh? may kaffen hwath . Cryst leun a wryth. 850 [wryth] {N 'sorrow'} {NS 'works'}{Williams: 'service' PC2024} {Nance CE38: '?service, action, performance, deeds' RD850, 876, PC2024}.{Not in GM} [vadit ad ortum] Ortolanus [s. JHC] A venynreyth . py le yth eth? Rag keudh po gyth . garma a wredh. [pygyth]{NS gyth 'complaint'} {CE38 cf W gyth 'murmur'; pyjyth, the alternative reading to pygyth, makes bad sense}{N thou prayest} Na oel, na skrij . neb a hwilydh [B. scryj] syghsys y dreys . gans dha dhiw bleth. [B. dreyg] Mar. Mag. Arloedh dremas . mar kodhes mir 855 Cryst ow Selwyas . ple'ma dhe wir? Er y hwiles . rov dhis ow thir. Ihesu Mab ras . klyw ow desir! Ortolanus A Maria . dell wonn dha vos 'berth y'n bys ma . onan a'y voes 860 [uos]{N 'blood}{NS table} a'n gwellesta . a-dheragos, a allsesta . y aswonnvos? Mar. Mag. Gallsen yn ta . dhe'n kynsa vu - Mab Maria . henwys Ihesu: rag na'n gwela' . dhymm a neb tu 865 keudh a bortha' . ny gansen tru? et tunc demonstrabat latus ejus ad mariam mag. et dicit:- Ortolanus Maria, mir . ow fymp woli! Krys my dhe wir . dhe dhasserghi. Dhis y hwonn gras . rag dha dhesir. Joy yn ow gwlas . y'fydh pur wir. 870 Mar. Magd A, ker Arloedh . eth y'n growsprenn, {fem.?} dhymm ny dhegoedh . amma dhe'th penn. My a'th pyssa . a lavasos lemmyn amma . unnweyth dhe'th troes. mulier noli me tangere Ortolanus A venynreyth . na doch vy nes 875 na na wra gwryth . na vo dhe les; [gruyth]{cf RD850} ny dheuth an prys ernag ylliv . dhe'n nev dhe'm Tas, may dehwelliv . arta dhe'm gwlas [tewhyllyf] dhe gows worthis. 880 Mar. Mag Cryst, klyw ow lev . lavar an eur may teudh a'n nev . arta dhen leur dhe gows worthyn. Dha dhyskyblon . yw serrys meur, ha'n yedhewon . gans nerth pub eur 885 y'ga hyrghynn. Ortolanus O Maria . lavar dhedha pur wir my a . dhe Galile dell leveris: ha dres henna . porth kov, lavar, 890 konfort yn ta . dhymmo Pedar meur yw kerys. _____________________________________ [hic venit maria ad apostolos et dicit eis in Galilea] M. Magd. Lemmyn, a abosteledh, [abesteleth] lavarav dhewgh nowodhow: Ihesu, dasserghys a'n bedh! 895 My a'n gwelas agynsow. Worto y kewsis ynwedh: y firis y woliow: aga gweles o truedh, dhe'n bys kynth yns eliow. 900 kyns] Thomas Taw, ty wreg gans dha hwedhlow, ha kows gwir dell y'th pysav. Cryst veu ledhys garow y vos byw my ny grysav. Na wast namoy lavarow, 905 rag gowegneth ny garav. Agan Arloedh yw marow; ellas, gwir y lavarav. M. Mag. Gwir a gowsav vy, Thomas, ha my a'n prev kyn' keskar. 910 Agynsow my a'n gwelas - an Arloedh na'n jeves par - ha genev y tannvonas y teu dhywgh pan na vowgh war, [pare neugh]{NS pan na veugh} kepar dell ambosas. 915 Ny henwys saw Pedar. Thomas Taw, ha na gows, ty venyn! My a'th pys skornya genen lemmyn na wra: stout awos Kastell Maudlen 920 mar kwredh, my a derr dha benn dhis a-wartha. M. Magd. Awos own my ny dawav: my a'n prev gwir a gowsav kyns es dibarth. 925 Kepar dell yw Myghtern nev, gans an Tas Dyw yma ev a-dheghowbarth. Petrus A Ihesu Cryst, gwynn ow bys klywes y vones sevys 930 yn-mes a'n bedh; rag my a woer fest yn ta y vos Mab dhe Varia ha Dyw ynwedh. Thomas Peder, taw ha gas dha flows, 935 rag euveredh yw dha gows ev dhe sevel; bydh ny yll awos an bys denvydh bones dasserghys wosa merwel. 940 Jacobus Major A, gyll, Thomas, fest yn ta: Mab Dyw dasserghi a wra pan vynno; [pan y vynno] rag Ihesu Mab Maria - ev a wrug nev ha'n bys ma - 945 travydh nag o. Thomas A Iamys, dhis ny dal mann: den a vo marow, sertan ny dhasvyw nes. Euveredh fol yw na'n gas 950 lemmyn mos dhe dherivas tra na wra les. Johannes A Thomas, ass os'a fol! Henn yw agan kryjyans oll: Ihesu Cryst wosa merwel 955 y vones gorrys y'n pri; wosa henna dasserghi dhe benn tri dydh ha sevel. Thomas O Iowan, na gows a-dreus, rag ahanas marth a'm beus 960 ty dhe leverel folneth. Cryst a veu dre alarow y'n growsprenn gwrys pur varow. {fem.?} War neb a'n gwrug ow mollath! Barthol. Thomas, krys dhymm kyn ov loes! 965 ny'n jevia den galloes dhe'n mernans y worra ev. Ragon y fynnas merwel ha mos y'n bedh ha sevel, rag dri pub Kristyon dhe'n nev. 970 Thomas Bertyl, ass os'a mus ha gokki dres oll an dus, po ytho fol! Dyw a allsa heb merwel gul dhe bub den oll selwel 975 dres an bys oll. Matheus Henn yw gwir: ev a allsa pub tra y dhiswul arta, moy es na ve; {NS so that greater ease there could not be} saw byttegyns ragon ni 980 Cryst a vynnas mos yn pri ha dasvywa. Thomas Ha'ss os jy gokki Mathew! [h'essoge] Maras os fur ty a dew hag a omdenn! 985 Ny vyw dre veur lavarow neb a welis, o marow war an growsprenn. {fem.?} Philippus Ellas dha vos mar wokki kammenn na vynnydh krysi 990 Penn vyghternedh, hag ev ow kows dhyn ni wosa merwel y sevi {sevi - impf indic} yn-mes a'n bedh. Thomas Taw, syns dha vin, ty Phelip, 995 rag pur wir ty a gammdyb warnodho ev. Cryst o brew y eseli ha war y gorf mil woli, ellas, ny sev. 1000 Iacobus Major A, na lavar yndella - Ihesu an Arloedh gwella na yll sevel, rag pur wir dasserghys yw. Bos y servont nag os gwiw 1005 da yth hevel. Thomas A, ty Iacob, byw a pe, y servont my a via fest yn lowen; saw ev ny vyw - gas dha son ! - 1010 an dreyn bys y'n ympynnyon eth yn y benn. Symon Kynth eth an dreyn yn y benn, [kynseth] dre'n golonn y'n tenewen gwelys an guv, 1015 byttegyns res yw krysi Ihesu Cryst dhe dhasserghi dell yw gwir Dhyw. Thomas A Symon, na gows unn ger, na bydh na vydh yn ahwer! 1020 Ny sevis nes; saw yndella mara pe, warbarth oll ni a via marthys attes. Iuda Sur, Thomas, yndella yw: 1025 [syr]{NS sur} ev re dhassorghas hedhyw yn-mes a'n bedh; rag na wrella dasserghi, nevra ny'gan bia ni joy heb dhiwedh. 1030 [hep thyweth] Thomas A Iude, Iude, gas dha grys: y golonn skwerdys a-les my a welas! Awos a gowsso denvydh an keth korf na gordhiwedh 1035 ny dhassorghas. Andreas Taw, Thomas, ha na gows ger: pur wir agan Arloedh ker dasserghys yw. Yn sur, re re dhiskryssys, 1040 rag Maria a gewsis worto hedhyw. Thomas Ass o'ta gokki, Androw, an voren re gewsis gow, na breder ken! 1045 nevra ev dhe dhasserghi my ni vynnav y grysi byw hedra ven. Mar. Mag. Ny leveris unn ger gow, rag dhymm oll y woliow 1050 a dhiskwedhas, ha dhe henna my a vynn doen dustuni pub termyn bos gwir an kas. [hic descendant thomas et maria magd.] Thomas Awos lavarow trufel 1055 {GM trifling} ny grysav dhis. Ty a fyll gul dhymm krysi. Kyn hwrylli flattra mar veur ahanas travydh ny'm deur, kynth os bysi. 1060 Maria Magd. My a lever an gwir dhis: an el dhyn a leveris - sur worth an bedh - y vos yn-bann dasserghys ha dhe nev golow gyllys 1065 gans meur eledh. Thomas Taw, flattores, na gows moy: ny vynnav dhiso krys y vos dhe'n nev - an korf a welis marow - 1070 meur yw ow fienasow war y lergh ev! Mar. Magd Sur Maria Iacobe ha Maria Salome dhymm dustuni, 1075 kepar ha my a welas, dell lavarav dhis an kas gwra y grysi. Thomas Bydh ny yll mos y'm kolonn an korf, marow dheragon 1080 dhe dhasserghi. Pan brederav a'y Basshyon moredh a'm kemmer yn skon, ragdho, go-vy! Maria Magd. Yma marth dhymm ahanas 1085 bos dha golonn mar gales na'n krysydh ev. Mar ny wre'ta y grysi bydh ny dheudh dhe'n joy, sur, eus yn nev. 1090 Thomas Taw dhejy lemmyn rag meth! Gans Ihesu nyns os privedh, sur, yndella my a grys. Peghadores es heb gow: an brassa esa y'n pow 1095 gans pub-oll ty o gelwys. [gylwys] Ma. Magd. My re beu peghadores a beghas marthys yn fras: war Ihesu my a grias ow threspass dhymmo gava, 1100 ha dhymm ev a leveris: "Dha begh dhis a vydh gevys; [gyvys] dre dha fay yth os selwys: [sylwys] A, namoy na wra pegha!" Thomas, yth os pur wokki 1105 drefenn na vynnydh krysi an Arloedh dhe dasserghi Dy' Pask vyttin. Neb na grys ny vydh selwys, na gans Dyw ny vydh trygys, 1110 ha rag henna my a'th pys krys a dermyn. Thomas Syns dha klapp, na vydh bysi, rag ny vynnav dhis krysi. An korf a welys-avy 1115 takkys y'n grows gans kentrow, gans gu lymm i a'n gwanas dre an golonn may resas: dhe'n dor an goes a goedhas hag a'n gwrug ev skon marow. 1120 Ny yll an korf na bywa na sevel yn-bann arta sur, ty venyn. Nyns eus denvydh a'n bys ma [a bys-ma] a wra gu; dhymm y'n tor' ma 1125 krysi nahen. Mar. Magd. Thomas, ty yw muskegys hag yn muskogneth gyllys. Drog yw genev vy lemmyn. My a'th kusul a grysi, 1130 ha mar ny wredh, yn tevri ty a'fydh sur edrek tynn. Thomas Genowgh a-ban na'm bydh kres, dhiworthowgh mynnav mones a-dro y'n pow. 1135 Nyns owgh lemmyn gokkies, [gokyes]{CE38 gokÿes}{GM gokkyes sing.}{noun pl.?} yndella Dhyw dhe'm gweres! Ny garav gow. tunc Ihc. uenit ad apostolos et dicit [in Galilea januis clausis osculatur eos] IHC. Kres Dyw, A abosteledh! My, Cryst, dhe sevel a'n bedh 1140 krysewgh yn ta; rag sertan kemmys a'n krys hag a vo lel besydhys [vygythys] selwel a wra. Petrus A. Arloedh ker, gwynn ow bys 1145 dha weles yn tasserghys. Ihesu, kyn hwrug dha nagha leun dregeredh my a bys, dell eus Yedhewon pup-prys omma orth agan bagha. 1150 Ihesu, Arloedh nev ha bys ha Selwador dhyn keffrys gav dhymmo vy ow threspass, rag meur yw ow govijyon: yma dhymm sur edrek tynn 1155 rag dha nagha jy, lemmyn: mersi pysav pub termyn yn sertan a leun golonn. IHC. Pedar, gevyans ty a'fydh, rag dha edrek yw perfeyth 1160 dre'n Spyrys Sans. Par dell y'th prenis yn ker, a, fastha jy dha vreder y'n leun gryjyans. [luen]{NS len} Iohannes A Arloedh, yth ov lowen 1165 ty dhe vynnes dos genen omma dh'agan lowenhe; henna my a lever hwath. Yth esen dre bur hireth war dha lergh owth omwethhe. 1170 IHC. Dhiworthowgh my a dhe'm gwlas. A-dheghowbarth dhe Dhyw Tas yth esedhav. Dh'agas fastya yn kryjyans dhywgh konfort a Spyrys Sans 1175 a dhannvonav. Iacobus Major Arloedh, ass yw barthusek! [varthusek]{cf RD109} Pan dheuth Ihesu galloesek dh'agan mires ha leverel dhyn ni "Kres!", 1180 ass o fast yth o deges agan daras! [hic recedit ihc. ab apostolis] Ev yw arloedh a alloes hag a brenas gans y woes pobel an bys. 1185 Ihesu Cryst dhe dhasserghi, unn jydh eus ow tos, go-i kemmys na'n krys. Matheus Dhyn kyns ev a leveris oll anodho dell hwyris 1190 y'n norvys ma: rag 'gan prena y ferwi [rag a'n prenna] hag arta y tasserghi wosa henna. Johannes Bydh ny gewsi ken es wir, 1195 [wyr]{NS wyr. gwir?} neb a formyas mor ha tir hag oll pup-tra; ynwedh oll rag agan les y feu genys a Wyrghes ker Maria. 1200 iacobus Minor Ihesu, assa yllyn ni lemmyn kemmeres meur joy godhvos dhe wir. Cryst, a'gan prenas yn tynn, ev dhe dhos dhe gows worthyn 1205 dh'agan desir! Symon Lemmyn leveres Thomas [leuerys. B leueryns]{sing. imper.? or leveris pret?}{NS leverens} an Arloedh na dhassorghas: prov ni a wra [prof ny wra]{NS prof ny a wra} warbath oll dell y'n gwelsyn 1210 dheragon ow kows worthyn Mab Maria. Iudas Dhe'n tybyans hwath ev ny grys bos Ihesu Cryst dasserghys dre y veur ras: 1215 yma dout dhymm pur dhevri mar's ev a'n krys, nag usi a-berth yn fas. {NS 'in his presence'}{N within the faith} Andreas Dhe grysi Thomas a dheu, rag gans ow Arloedh y feu 1220 kyns lemmyn marthys kerys; ha kemmys a'n gortthyo ev gans meur joy y teu dhe'n nev dre y dhader oberys Philippus My a lever dhy'hwyhwi 1225 [thywhy why] oll warbarth doen dustuni bos Cryst a'n bedh dasserghys. Ni a'n gorthyp sertan ev, y feu genen Arloedh nev ha worthyn oll a gewsis. 1230 _________________________________ [cleophas et socius ambulant in platea] Cleophas A goweth, my re glywas tus ow kows meur a varth bras [barth] y'n jydh hedhyw: Cryst a veu y'n grows gorrys, yn-mes a'n bedh dasserghys 1235 sertan yth yw. Socius Heb dout, mars yw gwir henna my a vynn mos alemma pur dhistowgh dhi, rag Dyw yw ha den ynwedh. 1240 Doen agan offryn dhe'n bedh yn fen gwren ni. Cleophas Re'm lowta, deun a-dhistowgh! Nammna veu ow holonn trogh pan welis gorra an gu 1245 y'n golonn dre'n tenewen, ha'n gurun spern war y benn, rag ev o pur wir mab Dyw. Socius Hwath yma meur a loskvann yn ow holonn ow honan 1250 oll ragdho ev: awos travydh nyns res mos dhe worra dhe'n mernans Mab Dyw a'n nev. IHC. Bos tryst, dhy'hwi pandr'a hwer, 1255 ha, poenvosek agas cher, mayth owgh serrys, nag eus joy y'gas kolonn; lemmyn dar neb merthusyon eus hwarvedhys? 1260 Cleophas tu peregrinus es A nyns os'a pryerin? Euveredh yw dhis govynn pyth yw an marth a hwarva a unn profoes beniges - y'n grows ha'y dhiwvregh a-les, 1265 [ha thyw vregh] skwerdys y dreys ha'y dhiwla. Socius Hag ena dre alarow wosa y vos gwrys marow, tus y'n bedh a'n ynkleudhyas; rakhenna mos a wren dhi, 1270 dell yw leverys dhyn ni lemmyn ev re dhassorghas. IHC. Ass owgh gokki ha felyon ha tewl yn agas kolonn rag fowt krysi! 1275 Res o dhe Cryst mos y'n bedh, ha dhe benn tri dydh ynwedh [try deyth] sur dasserghi. Cleophas Dasserghi sur ev a wrug, ha meur a baynys re dhug 1280 war y gorf ker; y hwelsyn y vertherya hag y'n growsprenn y skwardya, {fem.?} drog agan cher. IHC. Re'gas bo kres ha meur joy! 1285 Pyth yw tewlys genowgh hwi bos erbynn nos? Ab korf a hwilowgh, devri, ganso yth ewgh yredi sur yn y glos. 1290 Socius Kepar dell eson ynwedh keffrys yn keudh yn moredh {NS ha moreth} ragdho, heb frows, [fravs] ny jujyn mones neppell, lemmyn bys yn unn kastell 1295 henwys Emmavs. IHC. Lemmyn my a grys yn ta y fynnav vy mos pella esowgh haneth: saw byttegyns krysewgh hwi 1300 an korf na dhe dhasserghi kynth yw aneth. [kyns yv aneth] Cleophas Tryg genen, a goweth ker, rag nammnag yw gorthugher ha diwedhes. 1305 Yma dhymmo, koweth da, meur a joy sur y'n tor' ma a'th terivas. [hic paratur panis] IHC. Ytho genowgh my a dryg. Y'gas bydh joy na dhifyk, 1310 dhywgh lavara'. Esedhewgh a dermyn berr: a-dheragowgh my a derr torth a vara. [ostendit eis vulnera] Socius A Arloedh, penn eliow, 1315 my a wel dha woliow warbarth a-les. [hic transiet Jhc de cleophas et socius] kettell derrsys an bara aswonnis Cryst a gara' mar dha dell res. 1320 nonne cor nostrum ardens erat nobis in uia Cleophas A nyns esa ynnon ni agan kolonn ow leski a Ihesu Mab Maria, pan wrug an bara terri ha'n Skryptor y igeri, 1325 literas nobis in via? Socius Esa, dour, ha poenvos bras. Hware y'gan lowenhas kettell dheuth er agan pynn. Ny'gan bo hwans gwariow 1330 a-les oll y woliow a-dheragon pan welsyn. Cleophas Ni a yll bos lowenek gweles Ihesu galloesek, Arloedh a ras. 1335 Ev yw sur leun a versi. Neb a wrello y pysi ny fyll a ras. [gras] Socius My a vynn leverel oll y'n pow, sur, dhe bub den oll 1340 fatell wrussyn ni kewsel orth an Arloedh ker Ihesu, ha metya orto hedhyw y'n fordh sertan diogel. [cleophas et socius transeunt versus apostolos] ________________________ tunc thomas ueniet ad apostolos et dicit petrus Petrus Thomas, lemmyn gwayt krysi 1345 an Arloedh dhe dhasserghi, rag omma y feu genen; ha kekemmys na'n krysso, go-ev termyn a dheffo devones a vrys benyn! 1350 Thomas A, Pedar, ty a'n naghas rag bos y bayn mar ahas - dhis ny grysav: ha, my a'th pys, gas dha wow; na hwila plontya hwedhlow, 1355 dell y'th pysav. Iohannes Pur wir, gow ny lever ev. Ihesu Cryst, Mab Dyw a'n nev a dheuth y'n chi, ha'n darasow oll deges. 1360 Hwath y lavar a veu "Kres oll dhy'hwyhwi!" Thomas Iohan, nyns os lemmyn flogh! Nammnag yw ow holonn trogh rag agas kows. 1365 Ihesu agan Arloedh ni, ellas, ny yll dasserghi, sur, war neb 'wos. Iacobus Major Thomas, na vydh diskryjyk; pys gans kolonn diwysek 1370 war Cryst a'n nev. A'n bedh sur ev a sevis, rag hedhyw ni a gewsis oll orto ev. Thomas Iamys, dhymm na wra dughan 1375 rag keudh lowr eus y'm kolonn, mayth yw pur glav, ha hwath meur ow galarow, bones ow Arloedh marow ha na'n gwelav. 1380 Matheus Hedhyw a trykkes yn tre, dheragos ty a'n gwelsa, byw, yn poynt da. An gwiryonedh kyn klywydh, awos travydh ny'n krysydh. 1385 Marth yw henna. Thomas A, Synta Mari! Mathew, mara kolydh, ty a dew gans dha hwedhlow. Gul ges ahanav a wredh: 1390 marth yw genev na'th eus meth ow kewsel gow. Philippus Thomas, gow ev ny gewsis, saw dhiso y leveris kepar dell yw: 1395 Cryst, yw penn gour ha benyn, y'n chi ma y feu genen pur wir hedhyw. Thomas A Phylip, genowgh ny veu! Mar ny vydh an hwedhlow du 1400 yn agas mysk, dre bur anger ha dughan my a woer lowr nebonan sur my a wysk. Iacobus Minor Thomas, serri dhis ny dal: 1405 Cryst, Arloedh mersiabyl dassorghas sur. {NB 'a' not used} Ahanas marth gene': mara kellydh dha ena nyns os den fur. 1410 Thomas Ow bos serrys nyns yw marth agas bones oll warbarth porres worth ow dughanhe. Dughan a'gas lavarow ha hireth bos Cryst marow 1415 pur wir a yll ow gwethhe. [guethe] Bartholo. Warlergh Cryst maras os trist, lemmyn pur lowenek fest bos ty a yll: krys ev dhe sevel a'n bedh, 1420 ha lowena heb diwedh dhiso ny fyll. Thomas Fatell allav vy krysi korf Ihesu dhe dhasserghi a welis vy marow? 1425 An ladron a'n dialas dre lies torment ahas ha dre meur a alarow. Symon A-ban na dal dha geski, dout tan ifarn dhe'th leski 1430 bos diskryjyk: ha - maga feur dhrog devri - mones dhe hepkorr an joy bydh na dhifyk. Thomas A Symon, my ny'm beus dout 1435 dha lavarow kynth yns stout ny dalons mann. Ihesu dhe verwel mar skon dre bur hireth ow holonn marth yw na rann. 1440 Iuda A, krys dhyn, neb a'n gwelas: yn fyw, a-ban dhassorghas, y feu genen. Meur fest y'gan lowenhas. Dhodho ny dhialhwedhas 1445 gour ha benyn. Thomas Ken es gwir a leverydh. Iude, mara'm ewn-gerydh, my a'th pys, dhymmo gas kres. Tarosvann a dheu devri, 1450 war dus 'vas pan ons yn chi ha'ga darasow deges. Andreas Thomas, ty yw, my a grys, an gokkia den y'n bys, ha henn yw drog. 1455 [henna] Dout, mar ny vynnydh krysi, bos yn ifarn ow leski, yn tan, yn mog. Thomas Andrev, meur yw dha dhesir an dra ma na yll bos gwir 1460 gul dhymm krysi: y vos yn-bann dasserghys ha dhe'n bys arta trelys. Ass os gokki! [hic descendit thomas] Cleophas A Thomas, nyns yw gokki: 1465 yth esos ow muskegi yn-mes a fordh. Ty a allsa, sur, krysi dhe'n Abosteledh. Devri galsos pur worth. 1470 Socius Mos a wren ni dhe'n kastell Emavs gelwys, diogel lavarav dhis, har war fordh ni a gavas Ihesu, yw Arloedh a ras. 1475 Lemmyn dhyn krys! Thomas A! dres pow, sur, palmoryon [adres]{N 'around'}{NS A! dres} i a vydh meur wowogyon [gowygyon] hag a lever dhe dus gow. Nyns a y'm kolonn hedhyw 1480 hwi dhe gewsel orth Ihesu ow Arloedh hweg karadow. Cleophas An Scryptor dhyn igoras pur wir, a dhalleth Moyses ha lies profoes arall. 1485 My a woer y vones ev Arloedh an bys ma ha nev; kows ganso genen o mall. Socius An Arloedh Ihesu gwella, a-dheragon torth-vara 1490 ev a dorras; a-rag agan lagasow a-les oll y woliow ni a welas. Thomas Tewewgh, rag meth, dew adla; 1495 omdhiskwedhas ny vynna dhe blosyon avellowgh hwi! A, re'n Arloedh Dyw a ras, yma dhymmo gogrys bras [gorgys] ahanowgh yn pur dhevri. 1500 Cleophas Na gemmer hemma gogrys, [gorgys] rag an Arloedh a gewsis hedhyw worthyn yn jydh splann. Krys y vones dasserghys; ha mar ny wredh, ty selwys 1505 nevra ny vydhydh, sertan. Thomas Nyns yw krysi dhe veggars [nynsyv]{NS Nyns us} hag a vo aga dillas kloutys gans divers pannow. Nyns owgh lemmyn gowogyon, 1510 ow mos dres pow: flattoryon ow leverel anethow. Socius Galsos lemmyn pur wokki, rag na vynnydh dhyn krysi, A fol Thomas. 1515 Galsos meur yn diskryjyans: ny'm beus a'th lavarow hwans aga klywes. Cleophas Thomas, ty yw diskryjyk, pur wir, ha meur anfeusik: 1520 ty a yll bos keudhesi na grys y vos dasserghys. Yma dhis kolonn gales: na le es ty dhe vynnes gasa dhe-ves an er bras, 1525 kyn ny yllydh bos selwys. Thomas Ellas, ny woen pandr'a wrav! Ow Arloedh rag na'n gwelav nevra ny vynnav krysi, kyn ben vydh mar meur dughan, 1530 [ben]{NS kyn y'm be} erna hynttliv y golonn [hyndlyf[{< handla} gans ow leuv dre y woli. tunc ihesu veniet ad apostolos et dicit IHC. A abosteledh, dhywgh kres! [abesteleth] Lemmyn an daras deges fast warnowgh hwi sur kynth o, 1535 [kyn o] my re dheuth dh'agas mires: [januis clausis osculatur eos] y gryjyans pub oll gwithes, {3 sing. imper!} pypynag oll a hwarvo. A Thomas, doro dha leuv y'n woli gwenys may feuv 1540 dre an golonn, hag y'n treys hag y'n dhiwla: krys yn tynn my dhe brena an Gristonyon. Thomas A Arloedh, kemmer pita! 1545 Dyw mersi yn cherita gonn lowr ty yw. My a'th pys dhymm a ava. Ny grysyn ty dhe vywa hwath bys hedhyw. 1550 IHC. Thomas, rag ty dhe weles oll ow goliow a-les, yn dha golonn ty a grys: dhe gekemmys na'm gwello hag yn perfeyth a'n krysso 1555 ow len vennath my a bys. Thomas Arloedh, bennigys re bi! Kepar dell os leun a ras, parys prest yw dha versi dhe'th servont, sur, yn pub plas. 1560 Bydh ny'n jevydh fowt a joy neb a yll gweles dha fas. Pan ello ow horf y'n pri gwith vy rag an jowl, drogwas. A Dhyw, assa veuv gokki 1565 pan na vynnen vy krysi a'n bedh y vos dasserghys, ha my gwarnys gans lies! Yn krev bras my re beghas: Arloedh, gevyans dhiworthis! 1570 IHC. Lemmyn, ow abosteledh, sevewgh yn agas kryjyans: a-ban ov sevys a'n bedh godhvedhewgh y'th bydh selwyans ha pub Kristyon oll ynwedh 1575 a vynno pysi gevyans. Y's kerghav gans ow eledh dre vertu an Spyrys Sans. Ow bennath genowgh re bo! My a vynn mones dhe'm gwlas, 1580 esedha, dell res dhymmo, yn nev a-dheghow dhe'm tas. Dhe'n Gristonyon oll a-dro yntredha gasav ow ras, yn ow gwlaskor may's teffo 1585 [may teffo]{NS 's} bywnans nevra, joy heb kas. et sic finitur resurreccio domin< handla} gans ow leuv dre y woli. tunc ihesu veniet ad apostolos et dicit IHC. A abosteledh, dhywgh kres! [abesteleth] Lemmyn an daras deges fast warnowgh hwi sur kynth o, 1535 [kyn o] my re dheuth dh'agas mires: [januis clausis osculatur eos] y gryjyans pub oll gwithes, {3 sing. imper!} pypynag oll a hwarvo. A Thomas, doro dha leuv y'n woli gwenys may feuv 1540 dre an golonn, hag y'n treys hag y'n dhiwla: krys yn tynn my dhe brena an Gristonyon. Thomas A Arloedh, kemmer pita! 1545 Dyw mersi yn cherita gonn lowr ty yw. My a'th pys dhymm a ava. Ny grysyn ty dhe vywa hwath bys hedhyw. 1550 IHC. Thomas, rag ty dhe weles oll ow goliow a-les, yn dha golonn ty a grys: dhe gekemmys na'm gwello hag yn perfeyth a'n krysso 1555 ow len vennath my a bys. Thomas Arloedh, bennigys re bi! Kepar dell os leun a ras, parys prest yw dha versi dhe'th servont, sur, yn pub plas. 1560 Bydh ny'n jevydh fowt a joy neb a yll gweles dha fas. Pan ello ow horf y'n pri gwith vy rag an jowl, drogwas. A Dhyw, assa veuv gokki 1565 pan na vynnen vy krysi a'n bedh y vos dasserghys, ha my gwarnys gans lies! Yn krev bras my re beghas: Arloedh, gevyans dhiworthis! 1570 IHC. Lemmyn, ow abosteledh, sevewgh yn agas kryjyans: a-ban ov sevys a'n bedh godhvedhewgh y'th bydh selwyans ha pub Kristyon oll ynwedh 1575 a vynno pysi gevyans. Y's kerghav gans ow eledh dre vertu an Spyrys Sans. Ow bennath genowgh re bo! My a vynn mones dhe'm gwlas, 1580 esedha, dell res dhymmo, yn nev a-dheghow dhe'm tas. Dhe'n Gristonyon oll a-dro yntredha gasav ow ras, yn ow gwlaskor may's teffo 1585 [may teffo]{NS 's} bywnans nevra, joy heb kas. et sic finitur resurreccio domini _____________________________ [hic ludit teberius Cesar] et incipit morte pilati et dicit tiberius cesar Tyberius Cesar Heb par ov dres tus an bys, saw bones meur ow thristyns [thrystynys]{NS thrystys}{GM -yns} ow bones klav. Pyth yw gwella dhe vos gwres? 1590 Mar ny allav bos yeghhes [yagheys] ny wonn pyth 'wrav. Consultor Arloedh, ow kusul yw sad: dannvenewgh hwi dhe Piladt gans messejer 1595 may tannvono dhywgh yn skon Cryst Myghtern an Yedhewon kettoth ha'n ger, ha henna saw a'gas gwra a bub kleves y'n bys ma, 1600 dell yw Dhyw pur. Ev yw Arloedh nev ha nor: ganso ty a vydh sawyes [sauwyys] pur wir yn sur. Imperator Ow bennath dhis, konseler! 1605 Lygth-of-fout, ow messejer, ow servont da, res yw dhis mones negys dhymmo vy a-dhesempis pols alemma. 1610 Nuncius Lord Tibery, by my houd awotta vy, Lygth of foud, dhywgh devedhys. [dynythys] Ahanav pandr'a vynni lavar dhymmo vy devri, 1615 a-dhesempis Imperator Ke bys yn Pilat yn skon: Cryst, myghtern an Yedhewon, yw Dyw heb par, pys e ma'n dannvonno, 1620 dhiworthiv gras na'n jeffo, dhodho lavar. NUncius A Arloedh ker . sur heb danjer gwrav dha negys: ny strechyav pella . Genes farwel, 1625 lavarav dhis. [ad pilatum dicit] Syrra Pilat, lowena dhis! genev yth os dynnerghys gans Cesar an Emperour. Dhodho gwayt may tannvenni 1630 Cryst , bys yn daras y ji, dres pub medhyk dell yw flour. Pilatus Messejer, my a'th pys, ke a-berth y'n pow dhe wandra unn pols byghan, 1635 rag maras usi y'n wlas my a vynn mos dhe vires sur ow honan. et tunc nuncius et iet et spaciabit in platea parumper et ei obuiabit uernona Vernona Den yonk hweg gwandra a wredh, my a'th pys piw a hwilydh 1640 dhymmo lavar. Nuncius Pandra yw henna dhiso? Gwellhe ny yllydh dhymmo, pur wir heb mar. An emperour re'w dannvonas 1645 [re'u]{NSre'm} a hwilas y'n pow gweres: dhodho yma kleves bras. Ny gyv medhyk a'n sawya. Ple'ma Ihesu, dha bysi a leverel dhymmo vy; 1650 ev an sawsa yn tevri a bub dises y'n bys ma. Vernona Ihesu a hwilydh, devri marow yw; gallas y'n pri, neb o agan Arloedh ni, 1655 ha Pylat a'n dialas; saw an korf na, byw a pe, an Emperour ev sawsa {NS an Emprour ev a sawsa} maga teg bythkweyth dell veu, kyn feu y gleves mar vras. 1660 Nuncius Ellas, vydh pan dheuth a-dre! An keth korf na byw a pe, ow arloedh a via saw. Rag bos ow arloedh mar glav, A Dhyw ple tov na ple yth av 1665 ny wonn ple towlav ow faw. Vernona My, onan a'y venynes, hag a dhe'n emp'rour genes, ha sur yn y Hanow ev medhygieth a vydh gwrys 1670 may fo yagh a bub kleves, mar krys y vos Dyw a'n nev. Nuncius Lowen henna my a vynn, ha dhe'm arloedh fistenyn. Mara kyll bones yaghhes 1675 ty a'fydh dha livreson hag an owr dha werison: nevra dha vodh a vydh gwrys. ______________________________ Syrra Arloedh, bedhewgh attes! An keth profoes a hwiles 1680 [whylyes]{impf 2S} gwrys yw marow, saw benyn genev yma dredho dha sawya a wra a'th galarow. Imperator Messejer, ny dhybrav boes 1685 bones marow an profoes a allsa sur ow yaghhe. A venyn, pandr'a gewsydh? Lavar dhymm mara kyllydh yn neb poynt ow lowenhe. 1690 Vernona Krys yn Cryst, dell y'th koskav; form a'y fas a dhiskwedhav, dhymm dell y'n ros yn lien; ha mar skon dell y'n gwylli ev a'th saw, heb ken eli 1695 oll a'th kleves yn tien. Imperator Py hanow os, benyn vas? Ty a yll kavoes meur ras dha lavarow mars yns gwir, ha ty a vydh rewardys, 1700 hag arloedhes a vydh gwrys yn sertan war veur a dir. Vernona Ow hanow yw Vernona: Fas Ihesu genev yma yn hevelep gwrys a'y hwys. 1705 ha kekemmys a'n gwello hag ynno ev a grysso bos yaghhes dhodho yw res. Yn Cryst res yw dhis krysi, y vos ev Arloedh dhyn ni 1710 ha selwyans dhe dus an bys, ha sawys sur ty a vydh a'th kleves mara mynnydh: a leun golonn ty a'n pys. Imperator My a'n pys a leun golonn 1715 yeghes dhymmo a dhannvon. Kepar dell os Dyw gwiryon ha meur dha ras - nyns eus Arloedh war an bys saw ty, pur wir my a grys - 1720 gwra gweres dhymm a verr spys, dell os Selwyas. Imperator Diskwedh e dhymm, my a'th pys: bos tra a'n par na gwelys yw dhymmo vy meur a varth. 1725 [barth] Deus nes dhymm, dell y'm kyrri, rag kewsel moy yn tevri worthis jy kyns es diberth. Vernona Mir orto, hag a verr spys a'th trog ty a vydh yaghhes 1730 pur gwykk ha skav. [schaf]{NS skon} Krys y vones Dyw a'n nev ha Selwador pub enev dhis lavarav. tunc demonstrabit ei sudarium et ipse genuflectit dicens Imperator A Ihesu, leun a bita, 1735 dhe'th fas ker mynnav amma: [osculatur sudarium] trest a'm beus ty dhe'm sawya oll a'm kleves. A Arloedh Crist nev ha bys, gordhyans dhiso jy pup-prys: 1740 [sanatur a lepra] lemmyn yth ov vy yaghhes a bub dises! Arloedh, bennigys re bi! Neb o agan Arloedh ni gwrys yw marow, 1745< handla} gans ow leuv dre y woli. tunc ihesu veniet ad apostolos et dicit IHC. A abosteledh, dhywgh kres! [abesteleth] Lemmyn an daras deges fast warnowgh hwi sur kynth o, 1535 [kyn o] my re dheuth dh'agas mires: [januis clausis osculatur eos] y gryjyans pub oll gwithes, {3 sing. imper!} pypynag oll a hwarvo. A Thomas, doro dha leuv y'n woli gwenys may feuv 1540 dre an golonn, hag y'n treys hag y'n dhiwla: krys yn tynn my dhe brena an Gristonyon. Thomas A Arloedh, kemmer pita! 1545 Dyw mersi yn cherita gonn lowr ty yw. My a'th pys dhymm a ava. Ny grysyn ty dhe vywa hwath bys hedhyw. 1550 IHC. Thomas, rag ty dhe weles oll ow goliow a-les, yn dha golonn ty a grys: dhe gekemmys na'm gwello hag yn perfeyth a'n krysso 1555 ow len vennath my a bys. Thomas Arloedh, bennigys re bi! Kepar dell os leun a ras, parys prest yw dha versi dhe'th servont, sur, yn pub plas. 1560 Bydh ny'n jevydh fowt a joy neb a yll gweles dha fas. Pan ello ow horf y'n pri gwith vy rag an jowl, drogwas. A Dhyw, assa veuv gokki 1565 pan na vynnen vy krysi a'n bedh y vos dasserghys, ha my gwarnys gans lies! Yn krev bras my re beghas: Arloedh, gevyans dhiworthis! 1570 IHC. Lemmyn, ow abosteledh, sevewgh yn agas kryjyans: a-ban ov sevys a'n bedh godhvedhewgh y'th bydh selwyans ha pub Kristyon oll ynwedh 1575 a vynno pysi gevyans. Y's kerghav gans ow eledh dre vertu an Spyrys Sans. Ow bennath genowgh re bo! My a vynn mones dhe'm gwlas, 1580 esedha, dell res dhymmo, yn nev a-dheghow dhe'm tas. Dhe'n Gristonyon oll a-dro yntredha gasav ow ras, yn ow gwlaskor may's teffo 1585 [may teffo]{NS 's} bywnans nevra, joy heb kas. et sic finitur resurreccio domini _____________________________ [hic ludit teberius Cesar] et incipit morte pilati et dicit tiberius cesar Tyberius Cesar Heb par ov dres tus an bys, saw bones meur ow thristyns [thrystynys]{NS thrystys}{GM -yns} ow bones klav. Pyth yw gwella dhe vos gwres? 1590 Mar ny allav bos yeghhes [yagheys] ny wonn pyth 'wrav. Consultor Arloedh, ow kusul yw sad: dannvenewgh hwi dhe Piladt gans messejer 1595 may tannvono dhywgh yn skon Cryst Myghtern an Yedhewon kettoth ha'n ger, ha henna saw a'gas gwra a bub kleves y'n bys ma, 1600 dell yw Dhyw pur. Ev yw Arloedh nev ha nor: ganso ty a vydh sawyes [sauwyys] pur wir yn sur. Imperator Ow bennath dhis, konseler! 1605 Lygth-of-fout, ow messejer, ow servont da, res yw dhis mones negys dhymmo vy a-dhesempis pols alemma. 1610 Nuncius Lord Tibery, by my houd awotta vy, Lygth of foud, dhywgh devedhys. [dynythys] Ahanav pandr'a vynni lavar dhymmo vy devri, 1615 a-dhesempis Imperator Ke bys yn Pilat yn skon: Cryst, myghtern an Yedhewon, yw Dyw heb par, pys e ma'n dannvonno, 1620 dhiworthiv gras na'n jeffo, dhodho lavar. NUncius A Arloedh ker . sur heb danjer gwrav dha negys: ny strechyav pella . Genes farwel, 1625 lavarav dhis. [ad pilatum dicit] Syrra Pilat, lowena dhis! genev yth os dynnerghys gans Cesar an Emperour. Dhodho gwayt may tannvenni 1630 Cryst , bys yn daras y ji, dres pub medhyk dell yw flour. Pilatus Messejer, my a'th pys, ke a-berth y'n pow dhe wandra unn pols byghan, 1635 rag maras usi y'n wlas my a vynn mos dhe vires sur ow honan. et tunc nuncius et iet et spaciabit in platea parumper et ei obuiabit uernona Vernona Den yonk hweg gwandra a wredh, my a'th pys piw a hwilydh 1640 dhymmo lavar. Nuncius Pandra yw henna dhiso? Gwellhe ny yllydh dhymmo, pur wir heb mar. An emperour re'w dannvonas 1645 [re'u]{NSre'm} a hwilas y'n pow gweres: dhodho yma kleves bras. Ny gyv medhyk a'n sawya. Ple'ma Ihesu, dha bysi a leverel dhymmo vy; 1650 ev an sawsa yn tevri a bub dises y'n bys ma. Vernona Ihesu a hwilydh, devri marow yw; gallas y'n pri, neb o agan Arloedh ni, 1655 ha Pylat a'n dialas; saw an korf na, byw a pe, an Emperour ev sawsa {NS an Emprour ev a sawsa} maga teg bythkweyth dell veu, kyn feu y gleves mar vras. 1660 Nuncius Ellas, vydh pan dheuth a-dre! An keth korf na byw a pe, ow arloedh a via saw. Rag bos ow arloedh mar glav, A Dhyw ple tov na ple yth av 1665 ny wonn ple towlav ow faw. Vernona My, onan a'y venynes, hag a dhe'n emp'rour genes, ha sur yn y Hanow ev medhygieth a vydh gwrys 1670 may fo yagh a bub kleves, mar krys y vos Dyw a'n nev. Nuncius Lowen henna my a vynn, ha dhe'm arloedh fistenyn. Mara kyll bones yaghhes 1675 ty a'fydh dha livreson hag an owr dha werison: nevra dha vodh a vydh gwrys. ______________________________ Syrra Arloedh, bedhewgh attes! An keth profoes a hwiles 1680 [whylyes]{impf 2S} gwrys yw marow, saw benyn genev yma dredho dha sawya a wra a'th galarow. Imperator Messejer, ny dhybrav boes 1685 bones marow an profoes a allsa sur ow yaghhe. A venyn, pandr'a gewsydh? Lavar dhymm mara kyllydh yn neb poynt ow lowenhe. 1690 Vernona Krys yn Cryst, dell y'th koskav; form a'y fas a dhiskwedhav, dhymm dell y'n ros yn lien; ha mar skon dell y'n gwylli ev a'th saw, heb ken eli 1695 oll a'th kleves yn tien. Imperator Py hanow os, benyn vas? Ty a yll kavoes meur ras dha lavarow mars yns gwir, ha ty a vydh rewardys, 1700 hag arloedhes a vydh gwrys yn sertan war veur a dir. Vernona Ow hanow yw Vernona: Fas Ihesu genev yma yn hevelep gwrys a'y hwys. 1705 ha kekemmys a'n gwello hag ynno ev a grysso bos yaghhes dhodho yw res. Yn Cryst res yw dhis krysi, y vos ev Arloedh dhyn ni 1710 ha selwyans dhe dus an bys, ha sawys sur ty a vydh a'th kleves mara mynnydh: a leun golonn ty a'n pys. Imperator My a'n pys a leun golonn 1715 yeghes dhymmo a dhannvon. Kepar dell os Dyw gwiryon ha meur dha ras - nyns eus Arloedh war an bys saw ty, pur wir my a grys - 1720 gwra gweres dhymm a verr spys, dell os Selwyas. Imperator Diskwedh e dhymm, my a'th pys: bos tra a'n par na gwelys yw dhymmo vy meur a varth. 1725 [barth] Deus nes dhymm, dell y'm kyrri, rag kewsel moy yn tevri worthis jy kyns es diberth. Vernona Mir orto, hag a verr spys a'th trog ty a vydh yaghhes 1730 pur gwykk ha skav. [schaf]{NS skon} Krys y vones Dyw a'n nev ha Selwador pub enev dhis lavarav. tunc demonstrabit ei sudarium et ipse genuflectit dicens Imperator A Ihesu, leun a bita, 1735 dhe'th fas ker mynnav amma: [osculatur sudarium] trest a'm beus ty dhe'm sawya oll a'm kleves. A Arloedh Crist nev ha bys, gordhyans dhiso jy pup-prys: 1740 [sanatur a lepra] lemmyn yth ov vy yaghhes a bub dises! Arloedh, bennigys re bi! Neb o agan Arloedh ni gwrys yw marow, 1745 nyns us Arloedh dresto ev naneyl yn nor nag yn nev, Dyw heb parow! Vernona Lemmyn yaghhes a-ban os, yn ta ty a yll godhvos 1750 nag eus Dyw vydh lemmyn ev. Pilat, a'n ladhas, heb fall warnodho telewgh dial, rag ev o Crist, Myghtern nev. Imperator Vernona wheg, my a wra, 1755 rag dredho ev yn poynt da a bub kleves oll my yw. Maras usi y'n bys ma pur wir dhe'n mernans ev a, hag ev ha kemmys a'n syw. 1760 Tormentorys, dhymmo dhewgh, py yn sur venjans ha gew [hageugh] hwi a'gas bydh kyns dos hav. Yma dhymmo meur dughan, ha koedhys war ow holonn: 1765 [cothys]{??} ny wonn vydh-oll pandr'a wrav. Is Tortor Me lord anon her we buth! Agas klywes o pur euth kria mar vras lemmyn orth agan gelwel: 1770 rag own desevsen merwel: my a grenas. Imperator Ewgh, hwilewgh dhymm Pilat. Godhvedhewgh ma na vewgh bad: tus owgh a-brys. 1775 Drewgh e dhymmo, ma'n gwylliv: marow vydh pan y'n kyffiv, a-dhesempis. IIs Tortor Deun ahanan ha toth da dhe hwilas an keth gwas na - 1780 ploes kasadow. Drog dhen a veu sur bythkweyth, a wul drog ny'n jeva meth yn y dhydhyow. IIIs Tortor Arloedh ker, hag a verr spys 1785 dhywgh hwi ev a vydh kyrghys, kyn fe mar grev. My ny sparyav awos tra: bys omma ni a'n dora: worthyn ny sev. 1790 ___________________________________ IVs tortor Ty Pilat, dhe'm arloedh deus: kyn hwylli vydh kows a-dreus dhyn ni lemmyn, genen ni sertan ty a, yn spit dhe vab dha dhama, 1795 a fals jowdyn! Pilatus Genowgh hwi mos ny dreynyav: dhe'm Arloedh lowen yth av, Tyber Cesar. Jentyl yw dhe bub huni: 1800 yn ow holonn yn tevri meur my a'n kar. Is Tortor Arloedh, ottomma an gwas, dell glywsowgh, a dhialas an profoes. Ihesus dampnyas 1805 {NB omission of 'a'} dhe vos gorrys y'n growsprenn, {fem.?} hag ynni ev a verwis; war y gorf y hwodhevis yn sertan meur a baynys rag sawya linyeth mab-den. 1810 [descendit Imperator] Imperator A Pylat, wolkomm os fest, rag my a'th kar, dyw yn test! Pan y'th welav, dell lavarav, y'n tor' ma gul drog dhiso ny vynna': 1815 bydh ny garav. Pilatus A arloedh, dhy'hwi meur ras. Worthowgh hwi sur derivas [sur daryuas]{NS dhe dherivas} meur my a gar. War an bys ny'th eus parow: 1820 jentyl os a'th lavarow: den os heb par. IIs tortor Yw dhe henna y fen ni ow kyrghes an gwas dhy'hwi sur mar uskis, 1825 ha'y vones gwrys mar attes? Ty was, deus genen yn-mes a-dhesempis! [tenent eum] IIIs Tortor Yn-mes genen ty a dheu, rag dhiso jy marth yw-a - 1830 lavar dhyn mars os huder - drog na yll denvydh dhe wul naneyl dy'gweyth na dhy' Sul: gorthyp lemmyn heb ahwer. [dimittet eum et recedit non procul] IVs Tortor My a grys, a lavassen, 1835 skon, war ow breus, y'n latthen, [latthen] rag, by my huk, my a lever dhywgh an kas! An korf heb par, ren ow thas, ev re dhiswruk. 1840 {dhiswrúg?} [hic tortores absentant se parumper] Imperator Out, out, out! Harow, harow! Mar ny vydh Pilat marow dhe gyns, ny wonn pyth a wrav. Ev a'n pren, an kasadow! Ow holonn rag galarow 1845 yn sertan gallas pur glav. Pan dheuth yn-rag an plosek ev a gewsis lowenek: dhymm gwrug plegya. Yn y worthyp ny gevyn fowt vydh oll, yn neb termyn 1850 ken dh'y ladha. My a grys bones an gwas pystrier ha huder bras ny'n jeves koweth y'n wlas 1855 war ow ena. Lavar dhymmo, Vernona, pyth yw an gusul wella, dell y'm kyrri, y'n tor' ma, skon heb lettya. 1860 Vernona Kyn teffo y'gas golok dhodho ny yllowgh gul drog, sur, my a grys. Hedra vo yn y gyrghynn kweth Ihesu eth y'n growsprenn, 1865 {fem.?} ny vydh diswrys. Honna yw y bows nessa: ha hwath gwrewgh y dhri omma arta dhy'hwi, ha di'skewgh hi dhiworto: 1870 py ken ny wrewgh drog dhodho bys vynari. Imperator Ow bennath dhis, Vernona! A-ban yw-a yndella, my a vynn kavoes an kweth. 1875 Tormentorys, dewgh yn skon, ma heudhhaho ow holonn, a'gan gwrians na'n bo meth. Is Tortor Arloedh, ottani genowgh! Dell farsyn yn ta menowgh 1880 yn agas soedh, lavar dhyn ni bodh dha vrys ha ni a'n gwra ev uskis, kepar dell goedh. Imperator Hwath, kyrghewgh dhymmo Pilat: 1885 yn y gever dell veuv bad y feuv toellys, rag ev yw sertan drogwas. War ow fay, meur my a'n kas an plos flerys. 1890 IIs Tortor My a'n kyrgh dhywgh heb hokya; mar levesyn y knoukya oll dhe vrewyon, y hwren dhodho heb mar; saw neb a'n gwello a'n kar 1895 yn y golonn. IIIs tortor Kyn y'n karra vydh mar veur awos y ladha ny'm deur; nevra ny gan ev yn keur gans y anow. 1900 Ottava lemmyn kevys! Deus dhe'm arloedh desempis, ha skon ty a vydh jujys dhe bayn garow. Pilatus Dhodho yth av lowenek, 1905 dell yw arloedh galloesek ha den ryal, yn pur wir ha meur a ras; Emperour war lies gwlas ev yw, heb fall. 1910 IVs Tortor Arloedh, worth an gwas mirewgh; my a grys, pan y'n gwelowgh dheragowgh hwi, dhodho ny yllowgh gul drog hedra vo y'gas golok, 1915 yn pur dhevri. Imperator Tormentor's, ens pub dhe-dre, hag aspiewgh yn pub le mar kews denvydh er ow fynn. Lemmyn, Pylat, jevodi, 1920 kavoes an bows na heb gwri eus y'th kyrghynn my a vynn. Pilatus Arloedh, hwi yw a dhegre: an bows, ha my dh'y gwiska, yn sur ragowgh hi ny wra, 1925 na'y desirya nyns yw dhis: nyns yw glan, lemmyn mostys. An gwiryonedh lavara'. Ny veu golghys seuladhydh, bydh nyns yw ragos re'm fydh, 1930 dhe arloedh avelos jy: dha bysi my a vynnsa na wrylli y desirya y'n tor' ma dhiworthiv vy. Imperator Pilat, genev nyns yw meth 1935 awos gwiska sur an gweth a veu yn kyrghynn Ihesu, rag dhedhi yma dhymm hwans: y pray the di'sk hi dehwans heb namoy kows dhymm hedhyw. 1940 Pilatus Arloedh, lemmyn a's di'skken dheragowgh noeth y fien: ny's bia worshyp y'n kas, ha henna nyns yw enor rag myghtern nag emperour: 1945 onest ny vydh ow gweles. Vernona Arloedh, hwi a ergh dhodho [why a hergh] an gweth di'sk hi dhiwortho heb namoy ger; rag hedra vewgh ow plegya 1950 dhy'hwi bydh ny's di'sk nevra yn neb maner. Imperator Di'sk an gweth a-dhesempis, rag na fella ny'fydh spys awos travydh. 1955 Na hwila dhymm namoy kows: my a vynn kavoes an bows, kyn fi mar bith. Pilatus Tru, hy di'ski a-ban res, alemma rag ny'm beus kres, 1960 gonn dhe wir lowr: ny welav vy y hallen sawya ow bywnans sertan mar's dre veur owr. Imperator Out warnas, ty harlotwas! 1965 Ihesu ty a dhialas, ow Arloedh ker. Hedhewgh dhymmo ow kledha rag my a hylliv y ladha kettoth ha'n ger! 1970 Vernona Arloedh, henna hwi ny wrewgh: an hakkra mernans hwilewgh ma'n jeffo ev, rag an harlot a dhiswruk {dhiswrúg?} an keth Mab oll a'gan wrug, 1975 mor, nor ha'n nev. Ty a wra y worra skon a-dhesempis yn pryson, an kasadow, bys may hallo bos jujys, ha dre lagha bos dampnys 1980 dhe vos marow. Imperator Ytho yn pryson ev a: hager vernans a'n par na ev a'n jevydh. 1985 My a orden sur ragdho kales paynys ma'n jeffo. Ny'n saw denvydh. How! Ty jayler, deus yn-rag! Ha mar ny dheudh, my a'th tag, 1990 hag a verr spys. Ty ha'th vaw, na strech lemmyn: res yw gul ow gorhemmynn a-dhesempis. Carcerator Arloedh, otta ni parys! 1995 Pandr'a vynnydh dhe vos gwrys lavar dhymmo, ha ni a'n gwra dhis hware, a-dhesempis heb lettya, pynag a vo. 2000 Imperator An keth gwas ma gorrewgh hwi yn drog-bryson dhe bedri, golow na wello devri. Ev yw huder. An hakkra mernans a vo 2005 my a vynn ord'na dhodho [ordyne] Ihesu a ladhas, neb o dhyn Selwador. Garcon Arloedh, henna my a wra - a'n gorr y'n pytt isella 2010 yn mysk prives; par ma'n jeffo meur a bayn, [a pyn]{NS byn} gwas jolif yw Whyp-an-tyn {Hwypp-an-Tin} a dhesevos. {NS 'at getting notions'} Carcerator Kemmer, towl e yn pryson. 2015 Na spary e, kyn hwrello son; ev yw penn-koeg. Na vragy e, rag ev a, sur. Ny skap, kyn fo vydh mar fur, na'n jeffo drog. 2020 Garcon Lemmyn omma ty a dryg bys pan bottro oll dha gig, jujys may fi. Ty a'fydh mernans kales: yn ta ty a'n dendilas: 2025 gweth os es ki. Pilatus Leverewgh, er agas fydh, dhymmo pan vernans a'm bydh, eus dhymm ord'nys. Gonn gwir y fydhav marow: 2030 meur yw ow fienasow: yth ov keudhys. Carcerator An hakkra mernans a vo, war ow fay, ty a'fedha: jujys yw dhis. 2035 Y'n bys ma na drest namoy: kott yw dha dhydhyow dhejy: nahen na grys. Pilatus Worth henna hwath my a with y'n bys na allo denvydh 2040 gul hager-vernans dhymmo; rag ow holonn ow honan gans ow hollan my a wan. Ogh ellas ha welawo! _______________________________ Imperator Vernona, dell y'm kyrri, 2045 my a'th pys may leverri pan vernans a via gwell dhe wruthyl dhe'n harlotwas, ma'n jeffo payn mar ahas [mar]{NS mur} ha dre spit ev dhe verwel. 2050 Vernona Assaya, ow arloedh ker, govynnewgh orth an jayler kyns oll pan blit yma-va: yn gwiryonedh my a grys keniver payn eus y'n bys 2055 dhodho bydh ny via re. Imperator Jayler, thow schal be wel gladt! Pahan plit yma Pilat y'n le may 'ma, ha pan semlant eus ganso? 2060 Lavar oll an gwir dhymmo fatell 'ma-va. Carcerator Arloedh, Pylat yw marow: dre bayn ha dre alarow y honan yth omwanas. 2065 [ym-wanas] Gans y gollan marthys skon yth omweskis y'n golonn. [em-wyskys] Hager vernans a hwilas. Imperator Ihesu, bennigys re bi, dhe'n harlot, pan vynnsys ri 2070 an hakkra mernans y'n bys; rag hakkra mernans, sertan, es omladha y honan [em-lathe] ny gavsa den, my a grys. [ny gaffe] Ty jayler, skon, ty ha'th vaw, 2075 kemmerewgh er an dhew baw [kymereugh er an]{NS e der an dheubaw} ha gorrewgh ev y'n dor down, rag my a grys fest yn ta lies mab-den y'n bys ma rag y gorf a'n jevydh own. 2080 Carcerator Whyp-an-Tyn, kemmer an penn; er an treys my a'n kildenn a-berth y'n bedh. Garcon Mester, my a wra, re'm gwenn! venjans re'n jeffo, Amen! 2085 ha drog diwedh. et tunc proicietur extra terram A, mester hweg, by my soul, war ow fay, hemma yw dyowl emskemunys! Yn-mes a'n dor y lammas: 2090 rag pur own my re vrammas, lavarav dhis. Carc. A'n bedh pan dheuth ha lamma, y fiis yn unn vramma: own kemmeris, 2095 dell lavarav, penn-broennen, rag ny allsa sur omwen, dell o deges. Garcon Pur hardh deun dhodho hware: {NB 'y' omitted} gorryn ef y'n bedh arta. 2100 Du yw y liw! My a grys ynno y sev mars yw a-barth Dyw a nev, poken dyowl yw. Carc. H'a nyns yw ev a-barth Dyw, 2105 {'and if'} bysi via oll an blu rag y witha, dh'y worra a-berth y'n bedh. Y'n dor gorryn ev, ynwedh, skon, heb lettya. 2110 et tunc ponent eum in terra et proicietur iterato sursum Garcon War ow fay, ev yw dyowl krev! Yn-dann dor unn toch ny sev: tebel dhen yw. Sertan Dyw na Sens ny'n kar. Deun dhe desta dhe Cesar 2115 skon agan dew. Carcerator Syrr Cesar, arloedh ughel, an gwas bydh ny vynn sevel yn-dann an dor. Imperator My a'n avow diogel, 2120 [me a'n nabow] yth o-va dyowl, kyns merwel, a-berth y'n nor. Garcon Y'n bedh pan y'n gorrsyn ni hware y teuth dewlysi warnan koedhys, 2125 hag a'n tewl ev skon yn-bann, ha'n dor warnodho a rann, euth y glywes. Imperator A, out, out, out! Pandr'a wrav orth an jowl mar ny gavav 2130 towl war neb kor? Mar's Cryst a weres devri, ev a ladh gans flerynsi oll ow gwlaskor. Vernona Arloedh, yn trog a horn krev 2135 yn dowr Tyber ev a sev, er y anfeus; hag alena yn sertan bynytha ny dheu yn-bann bys yn Jydh Breus. 2140 Imperator A Vernona, war ow fydh, unn gusul da ha perfeyth dhymm ty a ros. Tormentor's, com hyder snell! Nammnag esov ow merwel 2145 orth agas gortos! {NS a's, to keep metre} Is Tortor Arloedh, ow tevos a Spayn, yth esen yn kres Almayn orth unn prys li, [pisly] yn pur wir, pan veuv gelwys 2150 [gylwys] lavar dha vodh, my a'th pys, yn skon dhyn ni. IIs Tortor Leverewgh dhyn ni an ken a'gas beus dhe wul genen. Nyns on tus wast. 2155 Mars eus keudh war dha golonn, dha vodh a vydh gwrys yn skon genen yn hast. Imperator Kemmerewgh korf an drogwas usi ow flerya gans blas 2160 yw milligys: tewlewgh ev yn trog a horn yn dowr Tyber yn neb korn may fo beudhys. IIIs Tortor Hware an emskemunys 2165 yn trog horn y fydh tewlys yn Tyber, yn dowr pur dhown: y'n eur na ny res dhyn ni, na den vydh-oll yn tevri, kavoes nevra namoy own. 2170 IVs Tortor Korf milligys meur yw-a: ny vynn an dowr y asa a-berveth ynno heb wow. Yma ganso dewlysi. Tan an jowl meur dh'y leski, 2175 {?} na dheffo namoy y'n pow! Is tortor Awottomma an trog horn! Tewlewgh hwi agas dewdhorn war an logel, ynno an korf milligys: 2180 dhe'n dowr ganso ni res avel tus fol. IIs Tortor Ott an korf yn trog gorrys! Degewgh e desempis dhe gorn a'n dowr. 2185 Drog genesik ev a veu: [drok gen y gyk] bydh ny sparyav y denna sur, awos owr. IIIs Tortor An jowl re'n dokko dh'y blas! [plath] An korf emskemunys hwath 2190 ev yw, pur wir. Deun ganso dehwans toth bras, rag y worra y'n dowr glas yw ow desir. IVs Tortor Ke, ty Pilat milligys! 2195 Ena y'n dowr dhe woeles sertan ty a; ha genes mollath pub plu, drefenn fals breusi Mab Dyw, Mab Maria. 2200 et tunc proicietur corpus in aquam __________________________________ Viator Gwell liw dymmo vy may fe, [guel yw]{NS lyw} mos dhe wolghi ow diwla a-dhesempis. My a vynn, omma y'n dowr, may fons i gwynn ha glan lowr 2205 a vostedhes. et lauabit manus et statim morietur Ellas, pan veu'ma genys! Ankow sur yw devedhys [dynythys] skon dhymmo vy. Ny'm beus bywa na fella. 2210 An dowr re wrug dhymm henna yn pur dhevri. Nuncius Arloedh, hwilewgh kusul dha: den dres dowr Tyber nyns a yn sertan na vo marow. 2215 Diswul lies korf a wra. Gorrewgh Pilat alena, awos Ihesu, dhe gen pow. Imperator Out, out, out! Pandr'a wra'ma? Marnas dredhos, Vernona, 2220 ny'm beus gweres. An korf yw emskemunys. Ro dhymm kusul desempis, ma'm bo vy kres. [may beu vy]{NS ma'm boma} Vernona Nevra y'n dowr hedra vo 2225 ny dheu dresto na varwo gour, gwreg na best. Ev a veu drog-korf y'n bys. My a'th kusul desempis, bydh na vi trist. 2230 Awos kost arghans nag owr gwrewgh y denna mes a'n dowr. Gorrewgh ev yn skath dhe'n mor: hy frena nyns yw bern: an skath a'n deg dhe ifarn, 2235 my lord y schal be ther for. {N I will be warrant for it} Imperator Ow bennath dhis, Vernona, ha bennath Mab Maria, ow Arloedh ker. Tormentorys! Dewgh dhymm skon, 2240 {NS yn skon (wrong)} par may hallo ow holonn gwella ow cher. A bur harlos, ple fewgh hwi? Pur euth o klywes an kri genev, orth agas gelwel. 2245 Yma dhymmo vy dughan gyllys lemmyn y'm kolonn, yndella Dyw dhe'm selwel! Is Tortor My ny garav strecha pell [streche]{NS strecha; GM strechya} naneyl dhy'gweyth na dhy' Sul: 2250 [dhe wyth] fistenewgh ow leverel pandr'a res dhyn dhe wuthyl. Imperator Res yw dhywgh mones sertan dhe denna Pilat yn-bann yn-mes a'n dowr. 2255 Gorrewgh ev yn skath dhe'n mor, and y schal yf yow ther for tri milyon owr. _______________________________ IIs Tortor Hware ni a'n tenn yn-bann. Meur venjans ha kales rann 2260 ev a hwilas. Ihesu Cryst, Myghtern a nev, ha falslych y'n jujyas ev gans kamm pur bras. IIIs Tortor Yn-bann tennyn ev a'n dowr 2265 [tynnyn] ha dendilyn agan owr, a gowetha: Tewlyn grabel warnodho sherp, ha dalghenna ynno, bydh na skappyo. 2270 [schapye] IVs Tortor My re tewlis dew rabel: yn-mes a'n dowr an tebel gorf a dheu, sur, kyn fo mar boes avel men. Halyens pub den oll yn fen! 2275 Bedhewgh hwi fur. Is Tortor Re'n kerggho an dhewolow! Otta an korf kasadow ow tos yn-bann! My a lever dhywgh yn skon 2280 tennyn ev yn-bann war donn, mab an jevan! IIs Tortor Vynitha heb na moy lett {GM vynitha. Why not vynytha, like GM's bynytha?} an korf y'n skath ni a sett, a-dhesempys. 2285 Gwrewgh y herdhya a-berveth, gans mollath Dyw ha'n Eledh ha sens keffrys. IIIs Tortor Ottava perfeyth gorrys! Ewgh, tennewgh a-dhesempis 2290 hy goel yn-bann, may hallo mos gans an gwyns ha ganso mollath an sens [syns] ha Dyw a-vann. IVs Tortor Lemmyn herdhewgh hi dhe-ves! 2295 My a glyw unn hager noys y'n karn y'n mor; er y bynn yma dowr ow mos garow - dhe'm godhvos meur dhewolow rag y gyrghes ev lemmyn. 2300 Is Tortor Fistenyn fast dh'agan pow rag devones dewolow dhe'n terrosa! Ymons ow kria heudhik: deun yn kyrgh rag dout pystik 2305 skon heb lettya! Lucifer. Ow dewolow, dewgh genev warbarth oll, my a'gas pys, dhe gyrghes, gans y enev, korf Pylat gans mur a gris. 2310 [greys] Yn tan hwyflyn ev a sev, {GM 'roaring, blustering'} ha paynys nevra a bes, ha'y gan a vydh "Ogh, go-ev, dhe'n bys ma pan veu genys!" Belsebuk An korf ma milligys yw: 2315 ytho ev a goedh dhyn ni dhe vos yn dor nyns yw gwiw, nag yn dowr, nag yn hyli. Sathanas Yn dor Tyber ev a veu yn geler horn gorrys down, 2320 ha mil dhen ev a wrug du y'n dowr na, rag euth hag own. Belsebuk Gorhel vydh ny dremena an fordh na, na veu beudhys. Ny dhendilas lowena, 2325 lemmyn yn tan bos kudhys. Lucifer A'n dowr y feu drehevys ha dres arta dhe'n tir meur hag yn gorhel bras gorrys genen may teffa dhe'n leur. 2330 [teffo] Sathanas Goel ha gwern dhodho ord'nys [impf impers] mayth ella yn-mes a'n wlas; dhe unn karn y feu tewlys, par may koedhas yn ow bras. {bras = 'plot'} Belsebuk An karn na a igoras 2335 dell o destnys dhodho ev, rag pur wir yth hepkorras dre y ober gwlaskor nev. Eno ni a'n ressevas: euthek yw klywes y lev; 2340 tan ha mog ha poethvann bras y'n karn na nevra a sev. Lucifer Poethvann pub eur ha rynni, skrinva vras an dhewolow, ev a'n jevydh genen ni: 2345 a bub drog vaner poenow. Sathanas Ha ty, korf bras milligys, dhe ifarn, gans dha enev, genen y fydhydh tennys: dha gana a vydh "Go-ev!" 2350 Belsebuk Lemmyn pub oll settyes dorn {3 sing imper} y'n keth skath ma, dh'y denna, ha ty, Tulfryk, penn pusorn dalleth dhyn nyni kana. Tulfryk Ye, rej ymmi toll ow gwenn! 2355 {res ??} rag yn-mes yma y benn sur pur hir a-ves dhe'm tin. Belsebuk ha Sattanas, kenewgh hwi faborden bras ha my a gan trebyl fin. 2360 et sic finitur mors pilati _____________________________ et incipit ascencio Xti in celum et dicit petrus Petrus Arloedh ker, fatell vydh dhyn mars edh arta dhiworthyn? Drog yw gene': vynitha erna'th hwellyn {Vynytha? GM wrong?} a dravydh ny gemmeryn 2365 neb lowena! IHC. A Pedar, bydh da dha jer! fasta dhejy dha vreder y'n lel gryjyans. {B. pup vr ol yn lel grygyans} my a a-dheghow dhe'm tas. 2370 Yn konfort dhywgh my a as an Spyrys Sans. Philippus Arloedh ker, dre dha veur ras, diskwa dhyn ni an Tas, ha henna yw lowr dhyn ni; 2375 rag ty yw Dyw galloesek dhe bub a vo edhommek warnas a bysso mersi. IHC. A Phelyp, lows os y'th fydh, ha ty genev seuladhydh! 2380 Godhvydh y krysi yn fas: my a lever dhywgh devri - piw pynag a'm gwello vy, sur ev a welvydh ow Thas. Dyw ha den kepar dell ov, 2385 sur an Tas yma ynnov hag ynwedh my ynno ev. May teffowgh oll dhe selwyans, sevewgh yn agas kryjyans, rag dhe'm Tas my a dhe'n nev. 2390 Iacobus Maior Arloedh, ple'th en alemma dhyn dhe gemmeres trygva na dheffo denvydh genen, ha pysyn Dyw galloesek, dell eson, agan unnik, 2395 ha namoy, gour na benyn. IHC. Skon alemma hwi a sped, bys yn Menydh Olyuetd ha'n Tas a glyw agas lev. Dhe'n keth plas na dhywgh yth av: 2400 alena yth yskynnav yn-bann bys yn gwlaskor nev. [discipuli transeunt ad montem olivetum] Andreas Arloedh, ni a dhi hware rag ny yllyn yn neb tre tryga dres nos, 2405 dell eus an Yedhewon hwath pub eur worth agan arvedh {GM 'affront, harass, browbeat'} hag ow kodros. Iohannes Deun dhe'n Menydh Olyved: ynwedh ena - ni a red 2410 y'gan Lyvrow; [lyvryow] gortos y dhos ni a wra, Ihesu Cryst Mab Maria, dhe'n bys golow. Bartholomaeus Ha bedhens! Fistenyn di. 2415 Ihesu Cryst, Myghtern a joy re bo genen! Neb na grys y vos Selwyas go-ev genys y vones a vrys benyn! 2420 Symon A Ihesu Cryst, Myghtern nev, my a'th pys, klyw agan lev gans droktra na ven temptys. Rag y fo dha ras genen a dorment gour na benyn 2425 my ny dhoutyav tra y'n bys. Iuda Bydh ny res dhyn doutya tra y fo Cryst Mab Maria ha'y ras genen: kyns oll ev a'gan formyas, 2430 ha gans y woes a brenas, gour ha benyn. IHC. Lemmyn oll kres yntredhowgh omma kepar dell esowgh worth ow gortos. 2435 [osculatur eos omnes] A-ban o'ma dasserghys dew ugens dydh diwedhys [dyuythys] 'vydh pan vo nos. Iacobus Minor Arloedh, mar kalla hwarvos genen ty dhe vynnes bos 2440 omma pub eur! Rag pur wir, genen mar pes ni a via pur attes ha lowen meur. IHC. A ny wodhowgh hwi an dra: 2445 pub den oll yn bywnans da ow bos-evy ganso ev? Kewsens den myns a vynno, ow hig ha'm goes 'vydh ynno, ha ken ny dhothya dhe'n nev. 2450 Thomas Arloedh, pandr'a wrav lemmyn pan ylli jy ahanan dhe'n nev, dhe'n Tas? Genen byttydh yn Dywses [bythyth yn dovses] rag na yllyn dha weles, 2455 keudh ni'gan gas. IHC. Thomas, ty a dhe Eynda [cynda] hag ena pregoth a wra yn ow Hanow, ha gwra dhymm moy servysi: 2460 [thy's] y'n wlas na ow len-grysi tus yw tanow. Hag ynwedh hwi, dew ha dew, a, pregoth an Awayl gwrewgh yn oll an bys. 2465 Piw pynag a len-grysso ynwedh besydhys a vo a vydh selwys, ha neb na vynno krysi ny yll bos a'm servysi, 2470 yn sertan, awos an bys. My a lever dhywgh an gwir: mar ny wrav-a ow desir y fydh dampnys dhe baynys. Matheus Arloedh, pregoth ni a wra, 2475 kepar dell wrussys pup tra, nag eus ken Dyw agesos. Den na grysso diogel, an keth den na dhe selwel kammenn vydh na yll hwarvos. 2480 IHC. Ow bennath gennowgh gasav! [hic Jhc osculatur eos omnes] a-wel dhywgh yth yskynnav a-dhesempis, yn pur wir, yn-bann dhe'n nev: a-dheghow dhe'm Tas yth 'se'v 2485 [yth sef]{=esedhav} Selwador bys. [hic ascendit Jhc.] __________________________________ Is Angelus P'yw henna gans denses mas re dheuth mar uskis dhe'n wlas gwiskys yn rudh? Meur joy eus er y bynn ev: 2490 pur dha yth hevel yn nev y bones drudh. [bos]{N, NS bones} IIs Angelus My ny wonn p'yw-a kammenn: seyth mil ha seyth kans blydhen unn den kyn fe ow kerdhes, 2495 ow tos kyn spedya yn jydh dew ugens mildir perfeyth, omma ny allsa bones. {NS bos} IIIs Angelus P'yw a dheuth a'n bys yn rudh avel goes, penn ha diwskoedh, 2500 garrow ha treys? Marth yw dhymm a'n denses yma: mar uskis dell dheuth omma el bydh ny nes. IVs Angelus Henna a Edom re dheuth: 2505 dhe vil dyowl mar ny wrug euth marth yw gene', rag my a dyb bos hemma an keth Mab eth alemma, yw Myghtern a lowena. 2510 {N irreg. metre, cf 2546} Vs Angelus Piw a yll'ta jy bones, pan yw mar rudh dha dhillas yn gwlaskor nev? Rag my a woer lowr, denses marnas dre an leun Dywses 2515 omma ny sev. IHC. My yw Myghtern re wrug kas, oll rag dri Adam ha'y has a debel studh: [scuth] Myghtern ov a lowena, 2520 ha'n viktori eth gene' yn arvow rudh. Vs Angelus Myghtern nev, re bi gordhys! Dell os formyas nev ha'n bys, honor sit Deo meo. 2525 Joy dell yll ow didhana ni ny dewyn ow kana Gloria in excelsis Deo! tunc cantent omnes angeli Gloria in excelsis deo VIs Angelus Prag yth yw rudh dha dhillas omma a-berth y'n penn wlas 2530 le na veu denses bythkweyth? An Eledh omma yw gwynn avel an howl pan dhewynn: yn ken liw ny's gwelis hwath. IHC. Rudh y koedh dhymmo bones 2535 ow hoberjon a veu gwres tew yn dar boll [tevy dar bol]{?}{NS 'impervious from permeable'?} hys oll ow kroghen skorjys, down y'm kig mayth o tellys lies mil doll. 2540 VIs Angelus Arloedh, ny vien lowen mar veur torment a kodhven y vones dhis: my ny wodhyen a'th vernans, na vydh moy a'th tasserghyans, 2545 [vydh] pan y'th hwelsyn devedhys. VIIs Angelus Dre dha vodh, lavar piw os. Dillas rudh yw ankothvos: prag y's gwiskydh? My ny welas y'n wlas ma 2550 bythkweyth dillas an sewt na, {GM 'colour of material'} sur, neb den vydh, IHC. Rag dri Adam a ifarn my a dhug kurun a spern neb tri eur a-dro dhe'm penn; 2555 ass o meur dynn ow fasshyon pan eth dreyn y'n ympynnyon a bub parth dre an grogen. VIIs Angelus Ellas, my ny wodhyen mann bones mab Dyw y honan 2560 degynsow yn-mes a nev: [degenow] oll pegh Adam pan brenas, pur wir, meur a dorment bras heb dout a wodhevis ev. VIIIs Angelus Ahanas marth yw gene', 2565 os Myghtern a lowena, prag yth yw dha dhillas rudh, ha fatell dheuthys yn-bann dre dha alloes dha honan ha war dha gorf mar dhrog studh. 2570 [scuth] IHC. Myghtern ov gwiryon ha krev. Kyns pegh mab-den a'm sorras: er ow fynn travydh ny sev. Porth ifarn my a dorras hag a dhros lies enev 2575 a veur drog, tervans ha kas: dhe joy y teuthons genev, kemmys a wrug bodh ow Thas. Ow stons a veu krows a brenn. {stons]{NS 'fortress'} Kynth en Myghtern, den ha Dyw, 2580 yn le basnet, war ow fenn kurun a spern lymm ha glew: oll ow eseli yn tenn hag a-wel dhe lies plu: y'n golonn dre'n tenewen 2585 dhe restya synsis ow gu. Dre ow threys y teuth unn smat gans kentrow, dh'aga gorra: y feu ow manegow plat spikys bras der ow diwla. 2590 [spygys] Yth o ow fows, ha'm brestplat, [brustplat] purpur garow dhe'm strotha: dre an goes, a-rag Pilat, worto an kig a lena. Pan veu an purpur gans skwych 2595 kechys dhe-ves gans dewdhorn, [kychys] orto y glenas hardlych rann a'n kig, bys y'n askorn. Wosa ow da oberow diwes a erghis dhedha: 2600 dhymm rosons bystel hwerow: bydh ny vynnis y eva. Gans gu gwenys ha marow dre an golonn my a veu. An tressa dydh sur heb gow, 2605 y hwrug dasserghi arta. VIIIs Angelus Arloedh ker, bennigys os! Ass yw joy genev godhvos an denses dhe dhos dhe'n nev. An Tas Dyw dre'n Spyrys Sans 2610 dhe'n bys dannvonas selwyans. A-ughon Mab Dyw a sev. IXs Angelus A Ihesu Cryst, leun a ras, my ny wodhyen dha vones alemma gyllys dhe'n bys. 2615 Joy yw genev dha glywes: mar deg yw dha dherivas. Dredhos yth ov lowenhes. IHC. A Das bennigys y'th se, lemmyn dhis my re dheuva 2620 gans denses yn-mes a'n bys: mab-den my re wrug prena gans goes ow holonn, na ve neb a wrussyn ni kellys. Deus Pater Wolkomm ow Mab, os yn nev: 2625 wolkomm fest os jy genev. [osy] Esedh dhymmo a-dheghow! Ty re veu fest lavur bras dre gonkwest a dhelivras mes a bayn an enevow. 2630 ________________________________ Imperator A dus vas, hwi re welas a Dhasserghyans Cryst dell veu: porthow ifarn a dorras: yn-mes Adam hag Eue - kemmys a wrug bodh an tas - 2635 y's gorras dhe lowena. Dhe vab-den y tiskwedhas pur wir meur a gerensa. Hag yn-bann dhe nev dhe'n joy Ihesu a wrug yskynna. 2640 Worth an jowl ha'y gompani re'gas gwittho yn pub le, ha'y vennath dhywgh pub huni! Lemmyn ens peub war-tu tre. Now, mynstrals, pibewgh bysi 2645 may hyllyn mos dhe dhonsya.