# ------------------------------------------------------------------------ # # The text of _Gwreans an Bys_ (The Creation of the World) as converted # # to Kernewek Kemmyn by Keith Syed and further edited by Ray Edwards. # # Taken from the KDL edition (Augst 2000). # # # # N.b. The line numbers are those of Stokes, and differ very slightly in # # places from those of Hooper/Nance (Talek/Mordon) and Neuss. # # # # Grasys yw aswonnys dhe Ray Edwards rag provia an devnydh-ma. # # ------------------------------------------------------------------------ # ### KDL page 1 ### [ms 01r] #### GWRIANS AN BYS ## THE FATHER IN HEAVEN # [The father must be in a clowde and when he speakethe of heaven # let ye levys open] cwkk0001 Ego sum Alpha et Omega. cwkk0002 Heb dalleth na diwedhva cwkk0003 pur wir my yw, cwkk0004 omma a-ji dhe'n kloudys, cwkk0005 war fas an dowr yn sertan, cwkk0006 tri ferson yn unn dywses cwkk0007 ow kesreynya bys vykken cwkk0008 yn meur enor ha vertu. cwkk0009 My ha'w Mab ha'n Spyrys Sans, cwkk0010 tri yth on yn unn substans, cwkk0011 komprehendys yn unn Dyw. # [Genesis capite primo] cwkk0012 My yw henwys Dyw an Tas, cwkk0013 ollgalloesek dres pub tra. cwkk0014 Skon y fydh gwrys der ow ras cwkk0015 nev, plas rial dhe'm trigva, cwkk0016 ha'w thron-sedha ow bodh yw cwkk0017 may fo henna. cwkk0018 Ha'n nor ynwedh a-woeles cwkk0019 skon orth kompas a vydh gwrys. cwkk0020 Honna a vydh ow skavell droes cwkk0021 rag ow plesour pup-prys, cwkk0022 ha dhe'm enor maga ta. cwkk0023 Nev omma yw gwrys genev, cwkk0024 orth ow dywses yn sertan. cwkk0025 Hag ynni y fydh gorrys cwkk0026 neb a'm gordh gans joy ha kan. cwkk0027 Naw ordyr eledh gloryus cwkk0028 i a vydh, rial ha splann, cwkk0029 kannasow dhymm dannvenys cwkk0030 rag ow servya bys vykken. cwkk0031 My a vynn may fons nevra. ### KDL page 2 cwkk0032 Lemmyn pub Ordyr dh'y se cwkk0033 my a vynn may fo gorrys, cwkk0034 ha pub onan dh'y dhegre cwkk0035 a vydh gorrys dhe'm servis cwkk0036 pan vynnav vy kommondya. cwkk0037 Omma nessa dhe'm tron vy cwkk0038 an kynsa tri a vydh gwrys. cwkk0039 Cherubyn, an ughella cwkk0040 ty a vydh. Deus a-rag uskis; cwkk0041 Serafyn, ynwedh Tronys. cwkk0042 Ow gordhya oll hwi a wra, cwkk0043 par dell yw ow bodh nevra, cwkk0044 omma pub prys. cwkk0045 Ha ty, Lusifer golow, cwkk0046 yndella yw dha hanow. cwkk0047 'Ugh pub el ty a ese' ### [ms 01v] cwkk0048 An kynsa Ordyr ty yw. cwkk0049 Gwayt ow gordhya war bub tu, cwkk0050 dhiso jy par dell goettha. cwkk0051 Y'n sekond degre y fydh gwrys cwkk0052 tri Ordyr moy, yn sertan. cwkk0053 Deus a-rag dhymm, Prynsipatys. cwkk0054 Ty a 'sedh omma poran, cwkk0055 Potestas y'n barth arall, cwkk0056 Domynashyon y'n tu ma, cwkk0057 ow praysya hag ow lawdya cwkk0058 dhe'm hanow nevra heb gil. cwkk0059 A'n tressa degre a-woeles cwkk0060 my a wra tri Ordyr moy. cwkk0061 Argheledh, Ordyr pur vras, cwkk0062 dewgh a-rag omma dhe vy, cwkk0063 ha Vertutys kekeffrys. cwkk0064 # # dummy line Stokes 64 cwkk0065 Ha'n eledh, y'n barth dheghow cwkk0066 hwi a 'sedh omma heb gow. cwkk0067 Dhymm y fydhowgh kannasow, cwkk0068 hag a wrewgh ow arghadow cwkk0069 gans joy bras ha kan pub prys. cwkk0070 Lemmyn pan yw dhymmo gwrys cwkk0071 nev ha nor orth bodh ow brys, cwkk0072 ha'n naw ordyr kollenwys cwkk0073 ha'n kynsa jorna spedys, cwkk0074 my a's soen gans ow ganow, ### KDL page 3 cwkk0075 hag a vynn diyskynna cwkk0076 dhe'n nor yn-dann an kloudys, cwkk0077 hag ow bodh guthyl ena cwkk0078 my a vynn, may fo gwelys cwkk0079 ow bosa Dyw heb parow. cwkk0080 Lemmyn y'n sekond jorna cwkk0081 gwrav Braster a-dhesempis. cwkk0082 Y'n ebrenn eus a-wartha cwkk0083 my a vynn bos golow gwrys cwkk0084 hag ynwedh bos diberthva cwkk0085 sur ynter an jydh ha'n nos. cwkk0086 Ny fyll dhymm konduk a dra cwkk0087 war an bys der ow galloes. cwkk0088 An mor bras yn kott termyn cwkk0089 a-dro dhe'm tir a vydh dres, cwkk0090 rag y witha pur ylyn cwkk0091 orth harlotri prest pub prys. ### [ms 02r] cwkk0092 An tressa dydh my a wra cwkk0093 dhe'n gwydh sevel yn-ban, cwkk0094 ha doen delyow teg ha da cwkk0095 ha flourys hweg, yn sertan. cwkk0096 Ow bolonjedh yw henna, cwkk0097 may tokkons ynna pur splann cwkk0098 frutys dhe'm bodh, rag maga cwkk0099 seul a dheg bywnans hogen. cwkk0100 Y'n peswara dydh bydh gwrys cwkk0101 an howl ha'n loer yn tevri, cwkk0102 ha'n ster ynwedh kekeffrys, cwkk0103 rag gul golow vynari. cwkk0104 An re ma yw fin gonedhys. cwkk0105 Ow bennath y rov dhedha. cwkk0106 Y'n pympes dydh, orth ow brys, cwkk0107 an puskes, heb falladow, cwkk0108 hag oll an ydhyn keffrys, cwkk0109 my a's gwra dhe'm plegadow, cwkk0110 hag oll an bestes y'n bys, cwkk0111 gans pryves a bub sortow. cwkk0112 An re ma yw oll teg gwrys. cwkk0113 My a's soen warbarth, heb gow. ## LUCIFER IN HEAVEN cwkk0114 Peace, I say, oll eledh nev! cwkk0115 Goslowewgh dhe vy lemmyn! cwkk0116 Krysewgh ow bosa pryns krev, cwkk0117 hag ynwedh dhy'hwi chyften, cwkk0118 byghan ha bras. ### KDL page 4 cwkk0119 Lusifer yw ow hanow, cwkk0120 pennsevik yn nev omma. cwkk0121 Ow howetha yw tanow. cwkk0122 hwi a woer yn ta henna, cwkk0123 ow bosav gwell es an Tas. cwkk0124 My yw lantern nev, ywis cwkk0125 avel tan ow kolowi, cwkk0126 moy splanna es an Drynses. cwkk0127 Henna degewgh hwi dustuni, cwkk0128 ow bosav pryns pur loryus. cwkk0129 Oll gans owr ow terlentri cwkk0130 yth esov, heb dout y'n kas. cwkk0131 Splanna es an howl devri, cwkk0132 hwi a yll warbarth gweles cwkk0133 ow bosav, sertan pub prys. cwkk0134 Ny vynnav orth el namoy ### [ms 02v] cwkk0135 dos dhe'm stat marnas my. cwkk0136 Henna yw ow thowl, devri. cwkk0137 Maga fras ov avel Dyw. cwkk0138 My a gommond war bub tu cwkk0139 myns eus yn nev dhe'm gordhya. cwkk0140 Eledh oll, hwi a glywas, cwkk0141 pandr'a gewsowgh dhymm lemmyn? cwkk0142 Dell nag o'ma polat bras? cwkk0143 Gorthybewgh hwi oll, pub onan. cwkk0144 Hwi a woer pyth o'ma. cwkk0145 An Tas gallas alemma. cwkk0146 My a dewl ny dheu omma cwkk0147 bys vykken mara kallav. ## ANGEL OF LUCIFER cwkk0148 Lusifer, ty yw henna cwkk0149 sur a bass myns eus yn nev. cwkk0150 Kreatys nobyl omma cwkk0151 yth o'ta a natur krev, cwkk0152 ha my a'n krys. cwkk0153 Sur rakhenna dhe'th enora cwkk0154 my a vynn, 'ugh an Drynses. ## ANGEL OF GOD in that degree cwkk0155 Ty greatur unkinda, cwkk0156 erbynn dha Vaker ow kows! cwkk0157 Prederi prag na wre'ta cwkk0158 y feusta gwrys, ty was lows, cwkk0159 gans Dyw omma? cwkk0160 Ganso pan wres komparya cwkk0161 meur dhe vlamya yth osta cwkk0162 ha paynys y'fydh ragdho. ### KDL page 5 ## ANGEL OF LUCIFER in the second degree speaks kneeling. cwkk0163 P'yw henna a vydh mar vold cwkk0164 kows ger erbynn Lusifer? cwkk0165 Here he has unto you told cwkk0166 that in heaven is not his peer, cwkk0167 ha my a'n krys. cwkk0168 Hwi a'n gwel ow terlentri cwkk0169 splanna es an howl devri. cwkk0170 My a'th enor, dhymm dell res. ## ANGEL OF GOD in that degree. cwkk0171 A taw, na gows a henna cwkk0172 my a'th pys; krys ow lavar. cwkk0173 Neb a'n formyas ev omma cwkk0174 a'n deform arta, preder, cwkk0175 y vodh pan vo. cwkk0176 Mar trIgowgh hwi y'n kryjyans na cwkk0177 moredh hwi a's bydh ragdho, cwkk0178 trestyewgh dhodho. ## ANGEL OF LUCIFER in the 3rd degree speaks kneeling. cwkk0179 Pynagoll yw a lavarro cwkk0180 nag yw Lusifer wordhi cwkk0181 omma dh'agan governa cwkk0182 ha bos penn yn nev devri, cwkk0183 a lever gow: ### [ms 03r] cwkk0184 eya, ha wordhi pub prys cwkk0185 dhe vos yn tron esedhys cwkk0186 avel Dyw, sur heb parow. cwkk0187 My a'n gordh omma dell res, cwkk0188 war ow dewlin kekeffrys, cwkk0189 rag y vos mar garadow. ## LUCIFER IN HEAVEN cwkk0190 Dell wrama reynya omma cwkk0191 yn tron 'wartha gans glori, cwkk0192 hwi a 'sedh warbarth genev, cwkk0193 myns a goello orthiv vy, cwkk0194 poran ryb ow thenewenn. # [Let hem offer to assend to ye trone the Angell stayethe hem] cwkk0195 I was mad-e of a thought. cwkk0196 You may be glad of such wight, cwkk0197 and in heav'n so gay y-wrought. cwkk0198 Seemly am in every sight. cwkk0199 Come up to me, everyone, cwkk0200 hag y'n eur na gwrav assaya cwkk0201 dhe vos mester war an tron. ### KDL page 6 ## ANGEL OF GOD in the 3rd degree cwkk0202 Ty, Lusifer, unkinda cwkk0203 meur yth os orth dha Vaker. cwkk0204 Dout yth yw dhis rakhenna cwkk0205 kavoes meur y dhisplesour, cwkk0206 dell os wordhi dhe henna. cwkk0207 Prag na wre'ta prederi cwkk0208 y feusta formys, devri, cwkk0209 der y wrians ev omma? cwkk0210 Der henna, preder yn ta. cwkk0211 Ev a yll der er arta cwkk0212 dhe'th dhistrui, 'skemunys. ## LUCIFER IN HEAVEN cwkk0213 Ty, Mighal, re stout yth os cwkk0214 pan wres orthiv vy settya. cwkk0215 My a grys hag a'n soppos cwkk0216 y fynnses jy komparya cwkk0217 lemmyn genev. cwkk0218 Na wres, na wres, na borth dout, cwkk0219 ty, nag oll dha gowetha. cwkk0220 Mara kwredh, my a'gas klout. cwkk0221 Rakhenna gwrewgh ow gordhya cwkk0222 ha warbarth trestyewgh ynnov. cwkk0223 Hwi a'm gwel ow terlentri cwkk0224 splanna es an Tas devri. cwkk0225 Henna krysewgh ow bosav. ## THE FATHER IN HEAVEN # [the father commeth before heven & speaketh to lucyfer] cwkk0226 A Lusifer. Lusifer, cwkk0227 ty a veu oll lantern nev, cwkk0228 ha dredhov sertan pub eur cwkk0229 ty a veu eksaltys brav, cwkk0230 hag a'th settyas pur ughel. ### [ms 03v] cwkk0231 Lemmyn meur os unkinda cwkk0232 orthiv vy pan wres settya. cwkk0233 Rag dha woeth, dhe bayn nevra cwkk0234 ty a wra diyskynna cwkk0235 mayth elles isel. cwkk0236 Determys ov dhe unn dra, cwkk0237 ha konkludys maga ta; cwkk0238 dhe wuthyl unn den omma cwkk0239 a dhor ha slim dhe'm servya, cwkk0240 ha'th plas jy dhe opya, ### KDL page 7 cwkk0241 rag kollenwel an roumys cwkk0242 a vydh voyd yn nev uskis cwkk0243 dredhos jy ha'th kowetha. # [lett hell gape when ye father nameth yt] cwkk0244 Ifarn ragos a vydh gwrys. cwkk0245 Uskis kommondyav henna. cwkk0246 Ena ty a vydh trigys, cwkk0247 ha myns assentyas genes cwkk0248 genes jy a'n naw ordyr. cwkk0249 Yn paynys bys vynari cwkk0250 heb ronson vydholl na fin, cwkk0251 ena pub eur ow mornya cwkk0252 rag galarow, bys worfenn, cwkk0253 hwi a vydh, my a lever. ## LUCIFER IN HEAVEN cwkk0254 Ay! A vynn'ta jy orth mab-den cwkk0255 pan vo gwrys a slim hager cwkk0256 okkupya rag sertan cwkk0257 ow roum vy, na'n jeves peer cwkk0258 omma yn nev? cwkk0259 Henna 'via hager dra! cwkk0260 Den a vynn'ta gul a bri cwkk0261 dhe dhos omma dhe'n plas ma cwkk0262 neb yw lenwys a## glori? cwkk0263 Ragdho wordhi nyns yw ev! cwkk0264 Na, na, ny vydh yndella. cwkk0265 My a worthyp dhis henna. cwkk0266 An plas sur lowr dhiworto cwkk0267 my a with hwath, re'm lowta, cwkk0268 ha dhiworthis jy keffrys. cwkk0269 Ty a'm gwel vy krev omma cwkk0270 hwath pur brout ow trebuchya. cwkk0271 Hanter an eledh genev vy cwkk0272 assentys yth yns, syrra, cwkk0273 dhe'm mentena yn spit dhis, cwkk0274 dell wel'ta jy. cwkk0275 For well nor woe cwkk0276 I will not go. cwkk0277 I say you so. cwkk0278 This will not be, cwkk0279 dhymmo vy krys. cwkk0280 Rag my a omsyns cwkk0281 sertan 'ugh peub myns cwkk0282 a veu bythkweth hwath formys. ### KDL page 8 ## THE FATHER ### [ms 04r] cwkk0283 Taw, Lusifer milligys, cwkk0284 y'n golonn dell os goethus. cwkk0285 Rag skon ty a dhe baynys cwkk0286 heb redempshyon, dhymmo krys, cwkk0287 sur dhymmo krys. cwkk0288 Oll dha splannder ha'th tekter cwkk0289 y treyl skon dhis dhe hakter, cwkk0290 ha meur euthek bileni. cwkk0291 MIghal, pryns ow chevalri, cwkk0292 ha'n eledh a'n ordyr naw, cwkk0293 an rebellyans ma devri - cwkk0294 dhe'n dor ganso, mester ha maw, cwkk0295 dhe ifarn, hager drigva. cwkk0296 Ena trigens yn paynys, cwkk0297 ha galarow meur pub prys, cwkk0298 yn pur sertan rag nevra. ## MICHAEL # [All the Angells must haue swords and staves & must come to # the rome wher Lucyfer ys] cwkk0299 Deun warbarth, an naw ordyr! cwkk0300 Helghyn yn-mes Lusifer cwkk0301 a-dhesempis mes a'n nev. ## LUCIFER cwkk0302 Ty jett, gwrav dha eksamnya. cwkk0303 Prag y fynn Dyw ow dampnya, cwkk0304 ha my mar wolow ha krev? ## MICHAEL cwkk0305 Rag dha vosta milligys cwkk0306 hag y'n golonn re woethus. cwkk0307 Der reson dhis my a brev. cwkk0308 Ty fol, prag na bredersys cwkk0309 a dhorn Dyw y feusta gwrys, cwkk0310 ynwedh ganso eksaltys cwkk0311 dres myns el yn nev 'sedhys cwkk0312 omma yn y dron 'sedhys? ## LUCIFER # [let lucyfer offer to go vpe to the trone] cwkk0313 Even y'n tron mynnav 'sedha, cwkk0314 ha'n keth plas mynnav gwitha cwkk0315 hwath, yn spita dhis. cwkk0316 Keffrys my ha'm kowetha cwkk0317 der gledha a vynn tria cwkk0318 ow bosav moy wordhi cwkk0319 ages an Tas, sur, pub prys. ### KDL page 9 ## GABRIEL cwkk0320 Warnedha, myns eus yn nev! cwkk0321 Gwren yn kerdh y helghi eev cwkk0322 dhe ifarn, dhe dewolgow. ### [ms 04v] cwkk0323 Ha hwi oll y gowetha, cwkk0324 kewgh yn kerdh ynwedh gansa! cwkk0325 Kronkyewgh i gans kledhedhyow! ## LUCIFER IN HELL # [Let them fight wth swordis and in the end Lucyfer voydeth # & goeth downe to hell apareled fowle wth fyre about hem turning # to hell and every degre of devylls of lether & spirytis on # cordis runing into ye playne and so remayne ther, 9 angells # after Lucyfer goeth to hell] cwkk0326 Out, ellas, gallas fasow! cwkk0327 Yth esov yn tewolgow. cwkk0328 Ny allav dos anodho. cwkk0329 Yn pytt down yth ov tewlys, cwkk0330 a-berth yn ifarn kelmys cwkk0331 gans chayn, tan a-dro dhymmo. cwkk0332 Kyn na'm boma lowena, cwkk0333 yma lower 'skynnys genev cwkk0334 a'n eledh sur dhe driga. ## GOD THE FATHER ### [ms 05r] cwkk0335 Gallas Lusifer, drog pryv, cwkk0336 mes a'n nev dhe dewolgow. cwkk0337 Ha lemmyn yn y le ev cwkk0338 my a vynn heb falladow cwkk0339 unn den formya cwkk0340 yn vali Ebron, devri cwkk0341 rag kollenwel yredi cwkk0342 an le may teuth anodho. # [Adam and Eva aparlet in whytt lether in a place apoynted by # the conveyour & not to be sene tyll they be called & thei # knell & ryse] cwkk0343 Dell on ni onan ha tri cwkk0344 Tas ha Mab yn Trinity, cwkk0345 my a'th wra jy, den, a bri cwkk0346 haval dh'agan fas hware, ### KDL page 10 cwkk0347 hag a hwyth yn dha vodi cwkk0348 spyrys, may halles bywa, cwkk0349 ha'n bywnans pan y'n kelli cwkk0350 dhe'n dor ty a dreyl arta. cwkk0351 Adam, sav yn-bann yn klor, cwkk0352 ha treyl dhe gig ha dhe woes. cwkk0353 Preder my dhe'th wul a dhor, cwkk0354 haval dhymm dhe'n penn ha troes. cwkk0355 Myns eus yn tir hag yn mor, cwkk0356 warnedha kemmer galloes. cwkk0357 Yn sertan, rag dri askorr, cwkk0358 ty a vyw may fita loes. cwkk0359 Rag dha gerensa lemmyn cwkk0360 my a vynn gul paradhis, cwkk0361 plas delysyous dres eghenn. cwkk0362 Rag ow flesour otta gwrys! # [Let the father put Adam into paradise. Lett flowres apeare # in paradice. Let Paradyce be fynelye made wyth iiv fayre trees # in yt And an appell vpon the tree & som other frute one the # other. A fowntaine in Paradice & fyne flowers in yt painted]* cwkk0363 Lower flourys a bub eghenn, cwkk0364 y'n plas ma otta tevys cwkk0365 ha frutys war bub gwydhenn. cwkk0366 Y tyv gwav ha hav keffrys. cwkk0367 Ha lemmyn, war oll an plas cwkk0368 my a wront dhis bos gwithyas, cwkk0369 war bub frut, losow ha has cwkk0370 dhe'th plesour, dhis my a as. # [poynt to the tree] cwkk0371 Saw bydh war dhymmo pub prys. cwkk0372 A'n keth gwydhenn ma omma cwkk0373 gwayt na vo gensi mellys; cwkk0374 my a'th charj a-ugh pub tra. cwkk0375 An wydhenn ma yw henwys cwkk0376 Gwydhenn Godhvos Drog ha Da. cwkk0377 Mar pydh hy frut hi tastyes cwkk0378 ty a vydh dampnyes ragdho, cwkk0379 ha sojet ankow dredho cwkk0380 ty a vydh; preder henna. ### [ms 05v] cwkk0381 Tra moredhek yw sertan cwkk0382 gweles Adam y honan cwkk0383 heb kowethas. ### KDL page 11 cwkk0384 Adam, kosk dhejy lemmyn. cwkk0385 Ahanas tenna asenn cwkk0386 my a vynn, a'th tenewenn, cwkk0387 hag a honna pur sertan cwkk0388 my a vynn gul dhis pries. # [Let adam laye downe & slepe wher eva ys & she by the conveyour # must be taken from adam is syde. Let the father take a bone owt # of adam is syde] cwkk0389 Skon a onan dha asow cwkk0390 my a wra dhiso parow cwkk0391 pub eur dhis rag dha weres. ## ADAM # [At the Father is comandemt she [leg. they] eryseth]* cwkk0392 A, A, A, ow Arloedh da! cwkk0393 Benyn hi a vydh henwys. cwkk0394 A'm korf vy gwrussys honna: cwkk0395 Eva a'm asenn yw gwrys. cwkk0396 Ragdho yth os bennigys! ## FATHER # [Let fyshe of dyuers sortis apeare & serten beastis as oxen # kyne shepe & such like] cwkk0397 Adam, otta an puskes, cwkk0398 ydhyn y'n ayr, ha bestes cwkk0399 kekeffrys yn tir ha mor: cwkk0400 Ro dhedha aga henwyn; cwkk0401 i a dheu dhe'th worhemmynn, cwkk0402 saw na vegh i war neb kor. ## ADAM cwkk0403 Yth hanwav bugh ha tarow. cwkk0404 Oll an chatel dibarow cwkk0405 aga henwyn kemmerens, cwkk0406 margh ha kasek hag asyn, cwkk0407 ki ha kath ha logosenn, cwkk0408 dyffrans ydhyn ha serpons. ### KDL page 12 # [A fyne serpent made wth a virgyn face & yolowe heare vpon her head] cwkk0409 Y rov henwyn dhe'n puskes, cwkk0410 siwyon, penngarnes, syllies; cwkk0411 my a's reken oll diblans. ## FATHER # [Let the serpent apeare & also gees & hennes] cwkk0412 Rag bones oll teg ha da cwkk0413 yn hwegh dydh myns eus formys, cwkk0414 aga soena my a wra, cwkk0415 may fo'n seythves dydh henwys cwkk0416 an dydh sur a bowesva cwkk0417 a bub den a vo selwys. cwkk0418 Yn diskwedhyans a henna cwkk0419 my a bowes desempis. ## LUCIFER # [After the father hath spoken lett hem departe to heaven in a clowde] cwkk0420 Gallas genev hager dowl cwkk0421 dhe bytt ifarn mes a'n nev. cwkk0422 Ena my a dhug an rewl, cwkk0423 ha lemmyn yn payn pur grev cwkk0424 yth esov, a dhur nevra. cwkk0425 Nyns eus dhymmo remedi. cwkk0426 An trespass yth o mar vras. cwkk0427 Ny amont hwilas mersi. cwkk0428 My a woer na vynn an Tas cwkk0429 ow foli dhymmo gava. ### [ms 06r] cwkk0430 Rakhenna, oll an venjans cwkk0431 a allav dhe brederi cwkk0432 my a vynn gonis dehwans cwkk0433 der neb for' a vras envi. cwkk0434 Ny wrav vri erbynn p'ywa. cwkk0435 My a woer yma formys cwkk0436 gans an Tas unn den a bri. cwkk0437 Haval dhodho yth yw gwrys, cwkk0438 oll y gorf yn pur semli. cwkk0439 Ny allav perthi henna. cwkk0440 Envius ov er y bynn. cwkk0441 My a vynn tewlel neb jynn cwkk0442 dh'y doella, mara kallav. ### KDL page 13 cwkk0443 Gans Dyw yth yw apoyntys cwkk0444 warden war oll paradhis. cwkk0445 Der henna yth ov grevys, cwkk0446 y weles ev eksaltys, cwkk0447 ha my dres dhe iselder. cwkk0448 Dhe henna yma gwre'ti, cwkk0449 benyn yw henwys Eva. cwkk0450 Gwrys a'y asenn y feu hi, cwkk0451 marthys teg a-ugh pub tra, cwkk0452 saw hy skians yw brottel. cwkk0453 My a vynn, mara kallav, cwkk0454 hwilas neb for' dh'y themptya, cwkk0455 par dell oma gwas sotel. cwkk0456 Now Adam 'ma ow lordya cwkk0457 avel dug yn paradhis, cwkk0458 ha my sevelyek omma cwkk0459 yn ifarn yn tan, pup-prys cwkk0460 yn poethvann bras ow leski. cwkk0461 Saw an keth Adam yw gwrys cwkk0462 my a woer heb dout y'n kas, cwkk0463 dhe gollenwel an roumys cwkk0464 eus yn nev der ow goeth bras cwkk0465 yw voyd dredhov ha'w meni. cwkk0466 Saw mar kallav, der dhevis, cwkk0467 gul dhe Adam dhymm koela, cwkk0468 my an drosa dhe baynys, cwkk0469 na dheffa dhe'n nev nevra, cwkk0470 mara mynna dhymm koela. cwkk0471 Saw Eva mynnav 'ssaya. cwkk0472 Hi yw esya dhe doella cwkk0473 es Adam, yn gwir yn ta, cwkk0474 ha moy sempel. cwkk0475 Ynwedh ny dal dhymm bos gwelys cwkk0476 ow honan y'n keth shap me. cwkk0477 Hager yth ov difashes, cwkk0478 ny yll tra bones hakkra. cwkk0479 Hwi oll a'm gwel. ## BEELZEBUB ### [ms 06v] cwkk0480 Hager lowr os, my a'n 'vow. cwkk0481 Yn mysk oll an dhewolow cwkk0482 nyns eus hakkra. ### KDL page 14 cwkk0483 Rakhenna hwila neb jynn, cwkk0484 po an viaj ny dal oy. cwkk0485 Eva, dhiso a dhegren cwkk0486 mar euthek pan wello hi cwkk0487 dha figur y'n keth dell ma. cwkk0488 Ha mar kwreta bargen sur cwkk0489 ty a vydh lower enorys cwkk0490 awos Dyw, kynth ywa fur. cwkk0491 Yn for' ma mar pydh toellys cwkk0492 my a vydh kompes ganso. ## LUCIFER cwkk0493 Na borth dout, my a'n prevent, cwkk0494 ha'ga dri lowr dhe baynys. cwkk0495 My a lever dhis fatla. # [Let the serpent wait in the plain] cwkk0496 An Tas a wrug der entent, cwkk0497 yn mysk oll pryves y'n bys, cwkk0498 formya pryv henwys serpont; cwkk0499 hag yth yw wondrys fashes, cwkk0500 dhe virgin deg pur haval. cwkk0501 Sotel yth yw gans henna, cwkk0502 a-ugh best na pryv y'n bys. cwkk0503 Yn henna mynnav entra, cwkk0504 ha privedh dhe baradhis cwkk0505 my a vynn mos heb fyllel. cwkk0506 Kyn na woer hi kows banna cwkk0507 my a's rewl hi dell vynnav, cwkk0508 ha kyns es dos alena cwkk0509 dhe Adam ha dhe Eva cwkk0510 my a wra neb anfeusi. ## TORPEN DEVIL cwkk0511 Gwra yndella, my a'th pys, cwkk0512 par dell osta jowl wili. cwkk0513 Mar kwredh henna, enorys cwkk0514 ty a vydh bys vynari, cwkk0515 ha penn rewler warnan ni cwkk0516 heb dout y'n kas. ### KDL page 15 ## LUCIFER # [Let Lucyfer com to the serpent and offer to goe in to her] cwkk0517 By and by thou shalt see that; cwkk0518 ha pur uskis gwrav an pratt cwkk0519 dhe'n serpont, yn spit dh'y fas. # [The serpent voydeth & stayeth and [Lucyfer agayn] ofereth to go in to her] cwkk0520 Ay! Re debel-diwetthi! cwkk0521 Gorta ha bydh dhymm rewlys! cwkk0522 Gas vy dhe entra a-ji, cwkk0523 rag ty ny vydhydh doutys cwkk0524 drefenn dha vosta mar deg. # [Lucyfer entreth into ye serpent] cwkk0525 Ty a vydh yntertaynys cwkk0526 ha gans Eva sur krysys. cwkk0527 Dha fisment dhedhi a bleg. cwkk0528 A-ban oma klos entrys cwkk0529 ynnos jy a-barth a-ji, cwkk0530 ow voys oll otta chanjyes, cwkk0531 avel maghteth yn tevri. cwkk0532 My ny vydhav konvedhys cwkk0533 ow bos ynnov falsuri; cwkk0534 sotel lowr ov, my a grys ### [ms 07r] cwkk0535 hag a vynn mos, heb gul gik, cwkk0536 y'n wydhenn pur smodh, heb mik, cwkk0537 avel el hweg afinys. ## EVA # [let eva walke in paradice]* cwkk0538 My a vynn mos dhe wandra cwkk0539 omma yn mysk an flourys. cwkk0540 Oll pub plesour a'n bys ma cwkk0541 y'n plas ma otta tevys, cwkk0542 mayth yw konfort dhe weles. ## SERPENT IN THE TREE # [the serpent singeth in the tree] cwkk0543 Eva, prag na dheu'ta nes, cwkk0544 rag kows orthiv ha talkya? cwkk0545 Unn dra a wonn a'm godhvos - cwkk0546 pur lowenek a'm gwressa cwkk0547 koela orthiv a mynnes. ### KDL page 16 ## EVE # [Then eva wondreth of the Serpent when she speaketh. # *Lett Eva looke strangelye on the Serpent when she speakethe*] cwkk0548 Piw osta jy eus y'n wydhenn cwkk0549 a-wartha gans tros ha kan? cwkk0550 Marth yw genev dhe'th klywes. cwkk0551 Orthis my ny'm beus negys, cwkk0552 h'a byle os devedhys. cwkk0553 Marth yw genev dha weles. ## SERPENT cwkk0554 Na gemmer marth vydh, benyn 'vas. cwkk0555 My a dheuth a-dhiwedhes cwkk0556 mes a'n nev gans hast pur vras, cwkk0557 rag kewsel dhis a henna cwkk0558 omma lemmyn pur brivedh. cwkk0559 My a'th pys, awos neb tra cwkk0560 na gemmer marth anodho, cwkk0561 nag own vydh orth ow gweles. ## EVE cwkk0562 Nyns eus own dhymm ahanas, cwkk0563 drefenn bos mar deg dha fas, cwkk0564 na hwath dout vydholl y'n bys, cwkk0565 rag der dha er yth 'valsa cwkk0566 ty dhe dhos a'n nev toeth-ta, cwkk0567 ha mara teudh alena cwkk0568 pur wolkomm yth os genev, cwkk0569 ha dhe well y'th fydh kresys. cwkk0570 Lavar dhymmo dha negys, cwkk0571 ha mar kallav dha weres, cwkk0572 na borth dout, ny vydh neghys. ## SERPENT cwkk0573 Ow negys a dreyl dha les cwkk0574 mara mynn'ta ow krysi cwkk0575 saw yma dhymm ahanas cwkk0576 dout pur vras a anfeusi cwkk0577 mara kwres ow diskev'ra. ### KDL page 17 ## EVE # [Eva talketh famylyarlye wth the serpent and cometh neare hem] cwkk0578 Na vynnav dha dhiskev'ra, cwkk0579 ow hothman, a dra y'n bys. cwkk0580 Rakhenna, meur dha volder, cwkk0581 ty a yll gul dha negys, cwkk0582 hag ow threst yw y vos da. ## SERPENT ### [ms 07v] cwkk0583 Da koedh, yw. Na dhout peryl cwkk0584 war ow honesty, benyn 'vas. cwkk0585 Poken y hwrussen fyllel, cwkk0586 hag y fia pegh pur vras cwkk0587 ha my gwiw dhe vos punshys. ## EVE cwkk0588 Hwi a lever gwir, dremas. cwkk0589 Henna 'via hager dra. cwkk0590 Yma dhymmo hireth bras cwkk0591 rag godhvos pandr'a via! cwkk0592 Yn kott termyn agas negys cwkk0593 kewsewgh, y praydha. ## SERPENT cwkk0594 My a lever dhis, Eva, cwkk0595 ha koel orthiv 'wos eghenn. cwkk0596 Maga fur ty a via, cwkk0597 avel Dyw eus a-wartha, cwkk0598 hag a wodhvia pub tra. ## EVE cwkk0599 Mighal! Syrra, dhywgh gromersi! cwkk0600 A kallen dos dhe'n prykk na cwkk0601 y halsen bos pur veri. cwkk0602 Henna 'via rial dra, cwkk0603 bos koth dhe Dhyw a-wartha cwkk0604 hag yn pub poynt ekwal ganso, cwkk0605 ha maga fur akontys. cwkk0606 Y'n eur na, re Sen Devri, cwkk0607 y hallsen routya pur gay, cwkk0608 ha bos statly dhe'm devis. cwkk0609 Y praydha, lavar fatla. cwkk0610 Perthi ny allav pella! cwkk0611 My a vydh sur dhe lakka cwkk0612 mes ty dhymm a lavara cwkk0613 yn by and by. ### KDL page 18 cwkk0614 Skians benyn yw brottal, cwkk0615 ha my nyns ov over-sotel. cwkk0616 Lavar dhymm kyns es hedhi, cwkk0617 my a'th pys, an nowedhys! ## SERPENT cwkk0618 My a lever dhis, Eva, cwkk0619 mar kwredh tastya an frut ma cwkk0620 eus omma war an wydhenn, cwkk0621 maga fur ty a via cwkk0622 avel Dyw eus a-wartha cwkk0623 yn nev ughel a-ughon. cwkk0624 Gow vydh ny lavarav. ## EVE # [Let eva look angerly on the serpent and profer to depart.] cwkk0625 What! Yw henna dha dhevis! cwkk0626 Tamm vydh ny vydh kresys cwkk0627 henna, my a lever dhis. cwkk0628 Dhe'th kusulyow y'n poynt na, cwkk0629 my a lever dhis praga. cwkk0630 Dyw a or'nas kontrari cwkk0631 na dheffen tastya henna. cwkk0632 Ha'y gommondment pur dhevri cwkk0633 a ros straitly, dres pub tra cwkk0634 na wrellen mellya worti. cwkk0635 Prag y hwredh genev flattra? ## SERPENT ### [ms 08r] cwkk0636 Goslow, goslow, Eva, ha deus nes; cwkk0637 sham yw genev dha glywes cwkk0638 ow krysi dhe'n geryow na. cwkk0639 Praga, my a lever dhis, cwkk0640 y hwrug Dyw ri an charj na? cwkk0641 Genes a peva tastyes, cwkk0642 maga fur ty a via cwkk0643 yn pub poynt sur avello. cwkk0644 An Tas, ev ny vynnsa sur cwkk0645 orth den vydholl bos mar fur cwkk0646 dhe wodhvos a dhrog ha da. cwkk0647 Rag henna, benyn 'vas Eva, cwkk0648 genes ny vynnav flattra cwkk0649 na ny vynnav usya gow. ### KDL page 19 cwkk0650 Koel jy dhymm, men dhe geski, cwkk0651 mar mynnta bos eksaltys, cwkk0652 poken sertan vynari cwkk0653 hwi a vydh avel fleghes. cwkk0654 Bo yn assentys ty a glyw, cwkk0655 Eva jentyl. ## EVE cwkk0656 Eya, eya, my a glyw. cwkk0657 Hag y ros dhyn charj mar strait, cwkk0658 ma'n bydh payn ha galarow cwkk0659 mara kwren terri unn jet cwkk0660 y gommondement dhyn res. cwkk0661 Par happ yn ifarn nevra cwkk0662 ni a'n bydh agan trigva, cwkk0663 mar ny vydh y vodh sywyes. ## SERPENT cwkk0664 Taw, taw, Eva, yth os fol; cwkk0665 ny vynnydh koela orth da. cwkk0666 My a ragdho; ty a'n oel cwkk0667 ow husul mar kwredh nagha. cwkk0668 Genes nyns ov kontentys. cwkk0669 Na vea my dhe'th kara, cwkk0670 ny vynnsen dhe'th kusulya cwkk0671 dhe vos bargen mar vras gwrys. ## EVE # [She commeth anear the serpent agayne and geveth heed to his words] cwkk0672 A kothven y vosa gwir, cwkk0673 my a sywsa dha dhesir cwkk0674 drefenn ty dhe dhos a'n nev. ## SERPENT cwkk0675 Hwi a lever gwir, benyn 'vas. cwkk0676 Ny res dhywgh ow mystrestya: cwkk0677 a'n nev ny dheu mes tus vas; cwkk0678 my yw onan a'n sort na. ### KDL page 20 cwkk0679 Rewgh hwi rann dh'agas dremas, cwkk0680 po an viaj ny dal tra, cwkk0681 ma's y bart ev a'n jeffa ## EVE cwkk0682 Ny vynnav bos mar grefni cwkk0683 dhe witha oll ow honan. cwkk0684 Adam sur dres pub huni cwkk0685 my a'n kar, po Dyw difenn cwkk0686 dhe witha heb y shara. ## SERPENT ### [ms 08v] cwkk0687 My a ystynn an skorrenn; cwkk0688 kemmer an frut anedhi. ## EVE # [Lett ye serpent bow downe the appll to eva, & she takethe ye appell] cwkk0689 My a wra yn pur sertan. cwkk0690 Ny allav nep-pell perthi, cwkk0691 pan vo res tastya anedhi. ## SERPENT cwkk0692 Nevra ny gemmer dout, cwkk0693 ty a yll bos pur veri. cwkk0694 Gans dha lagasow a-les cwkk0695 ty a wel pub tra omma, cwkk0696 ha pur fur ty a vydh gwrys, cwkk0697 avel Dyw; na dhout henna, cwkk0698 Eva, my a lever dhis. cwkk0699 Na vea my dhe'th kara, cwkk0700 ny vynnsen awos neb tra cwkk0701 yn-bann dha vos eksaltys. ## EVE cwkk0702 Meur a ras dhy'hwi, syrra, cwkk0703 ow ri kusul dhymm mar stout. cwkk0704 Orthowgh my a vynn koela, cwkk0705 ha, by God, nyns eus dhymm dout cwkk0706 dhe dastya an keth aval. cwkk0707 Ha'w dremas a woer dhymm gras cwkk0708 dhe wul viaj mar nobyl, cwkk0709 ha, re Dhyw an Drynses Tas, cwkk0710 ev a'm sett yn-bann ughel, cwkk0711 hag a'm gormel meur, heb dout. ## SERPENT cwkk0712 Ke yn kerdh, Eva benyn 'vas, cwkk0713 ty a yll godhvos dhymm gras cwkk0714 rag an vyaj. ### KDL page 21 cwkk0715 Hag Adam, dell yw dremas, cwkk0716 ahanas a wra pur vras. cwkk0717 A'n bargen ny vydh edrek. ## EVE cwkk0718 Farwel, ow hothman a'n nev; cwkk0719 My a'th kar bys vynari. cwkk0720 Dhe Adam kerdhes pur grev cwkk0721 my a vynn, dh'y salusi, cwkk0722 ha'n aval y bresentya. ## SERPENT cwkk0723 Gwra yndella, my a'th pys. 722/ cwkk0724 Ty a glyw ken nowodhow cwkk0725 kyns ow gweles vy arta. ## EVE # [Eva departeth to Adam & presenteth hem the appll] cwkk0726 Adam, Adam, pyth es'ta? cwkk0727 Goslow dhymmo ha deus nes. cwkk0728 Yma genev dhe'th plesya - cwkk0729 Na borth dout a bratt eus gwrys cwkk0730 may hwodhves dhymm grasow. ## ADAM cwkk0731 Wolkomm, Eva, os, benyn 'vas. cwkk0732 Mars yw an nowodhow da cwkk0733 ty a vydh rewardys, cwkk0734 ha'm kolonn ynwedh ganso cwkk0735 ty a vydh prest dhe'th plegadow. ### [ms 09r] ## EVE # [Shew the appell to Adam] cwkk0736 Mirewgh, mirewgh orth hemma! cwkk0737 'Tomma, gay a aval dhis! cwkk0738 Mar kwredh tastya anodho cwkk0739 ev a dreyl dhiso dhe les, cwkk0740 moy es milyow a beunsow. ## ADAM cwkk0741 Deus nes. Gas vy dhe weles cwkk0742 maras ywa aval da. cwkk0743 Lavar ple feva kevys. ## EVE # [Adam is afrayde[at] the sight of the apple] cwkk0744 Praga, Adam ow fries, cwkk0745 dar, dout eus dhis y weles? cwkk0746 Lavar dhymmo, my a'th pys. ## ADAM cwkk0747 Ny bleg dhymm syght anodho cwkk0748 dout pur vras yma dhymmo cwkk0749 nag ywa 'vas, my a grys. cwkk0750 Ty, mar pe hemma terrys cwkk0751 mes a'n wydhenn difennys cwkk0752 ragdho my a vydh grevys. ### KDL page 22 ## EVE cwkk0753 Nevra na dhout a henna, cwkk0754 Adam hweg, ow herensa. cwkk0755 My a lever, dhis mar pleg, cwkk0756 yn pan vaner y'n beuma. cwkk0757 Syrra, ha my ow kwandra, cwkk0758 my a glywas a-wartha cwkk0759 war an wydhenn unn el hweg cwkk0760 sur ow kana. cwkk0761 My a'm beu wondrys fansi cwkk0762 orth y weles y'n wydhenn. cwkk0763 Ha dhe-vy yn kortesi cwkk0764 y profyas, avel kothman, cwkk0765 meur a daklow, re'm lowta, cwkk0766 ha pur wordhi. ## ADAM cwkk0767 A Ev', Ev', ty a fyllis, cwkk0768 ow koela orth an el na. cwkk0769 Drog polat o, my a grys, cwkk0770 neb a glywsys ow kana, cwkk0771 ha'th kusulyas dhe derri cwkk0772 an aval na. ## EVE cwkk0773 Syrra, cwkk0774 ev a gewsys dhymm mar deg, cwkk0775 ny wodhyen tamm y nagha, cwkk0776 ha'y bromys o mar hweg, cwkk0777 may hwrug ev dhymmo koela. cwkk0778 Ny dhoutis, war ow ena, cwkk0779 a falsuri. cwkk0780 Ha'y bromys yth o larjya! cwkk0781 mar kwren tastya an frut na cwkk0782 avel Dyw ny a via cwkk0783 ha maga fur. cwkk0784 My a fylli y'n eur na. cwkk0785 A kallen dos dhe'n prykk na cwkk0786 y fia bargen pur fur. ## ADAM cwkk0787 A, out, out warnas Eva! cwkk0788 My a yll kussya henna! cwkk0789 Tewlys on ni dhe veshyf bras, cwkk0790 ha wordhi dhe gemmeres. ### [ms 09v] cwkk0791 Henna o hager vargen, cwkk0792 Eva, my a lever dhis. cwkk0793 Nebes lowr a vydh an gwayn cwkk0794 pan vo genes kowl komptys. cwkk0795 Soweth, ellas! ### KDL page 23 ## EVE # [Profer the appell to Adam, he refuseth yt] cwkk0796 Taw, Adam. Na vydh serrys. cwkk0797 Ny dheuth drog hwath anodho. cwkk0798 An keth peryll y toutis, cwkk0799 hag a leveris dhodho cwkk0800 oll an peryll yn pub poynt cwkk0801 saw ev dhymm a warrantyas cwkk0802 nag o dhymmo dout y'n kas, cwkk0803 war y beryll, wondrys koynt. ## ADAM cwkk0804 A, molleth dhe'n horsen kamm, cwkk0805 ha dhe'jy ynwedh ganso! cwkk0806 Ni a'n jevydh sur droglamm cwkk0807 rag dha viaj y'n torn ma, cwkk0808 ha wordhi dhe gavoes blam. ## EVE # [Lett her speak angerly to Adam] cwkk0809 Ye, ye, my a'n jevydh oll an blam cwkk0810 dhiworthis jy lemmyn Adam, cwkk0811 pynagoll fordh yth a an gam. cwkk0812 Saw a pen ni dywow gwrys cwkk0813 ny vies malbew serrys, cwkk0814 my a woer henna yn ta. ## ADAM cwkk0815 Taw, taw, na vydh dhymmo mar wokki. cwkk0816 An serpont o re wili cwkk0817 ragos jy y'n keth torn ma. cwkk0818 Ev a brofyas lowr gow dhis, cwkk0819 ha genes ymons krysys. cwkk0820 Ow geryow a vydh prevys cwkk0821 may fydh lowr payn ragdho. ## EVE cwkk0822 Ye, yth osta jy den fur, cwkk0823 ny vynnes orthiv koela. cwkk0824 Mar ny vydhav ow desir cwkk0825 nevra ny'm gwelydh omma, cwkk0826 medhav, unn spys. # [Lett her profer to depart] cwkk0827 An el esa y'n wydhenn cwkk0828 y kewsis geryow efan, cwkk0829 ha my a'n krys. cwkk0830 Syrr, war nebes lavarow, cwkk0831 tast jy part a'n avalow, cwkk0832 po ow herensa ty a gyll. ### KDL page 24 # [profer hem the appll] cwkk0833 Mir, kemmer an aval teg cwkk0834 po sur ynter ty ha'th wreg cwkk0835 an gerensa kwit a fyll, cwkk0836 mar ny vynnydh y dhybri. ## ADAM cwkk0837 Henna yth yw truedh dra, cwkk0838 a-ban res dhymmo koela cwkk0839 # # dummy line Stokes 839 cwkk0840 po kelli an gerensa cwkk0841 eus ord'nys ynter-ranna. ### [ms 10r] cwkk0842 Eva jentyl, na vydh serrys. cwkk0843 My a wra oll dell vynni. cwkk0844 Dro-va dhymmo desempis, cwkk0845 ha my a wra y dhybri. ## EVE # [Eva gevethe hem the appll] cwkk0846 Eya, gwra dhymm yndella. cwkk0847 'Dra vyn byw ow herensa cwkk0848 ty a vydh bys vynari. cwkk0849 Mir an aval ma omma. cwkk0850 Kemmer ha deber toeth da, cwkk0851 dout my genes dhe serri. ## ADAM # [Adam receveth the appll and doth tast yt and so repenteth # and throweth yt away] cwkk0852 Ogh, ogh, tru, my re beghas, cwkk0853 ha re dorras an difenn! cwkk0854 A, debel venyn heb gras, cwkk0855 ty re'm toellas vy heb ken! cwkk0856 Agan korfow noeth gallas. cwkk0857 Mir warnan pub tenewenn! cwkk0858 Omgwetthyn ni gans del glas cwkk0859 agan privyta pur glos. cwkk0860 Y hwonn gwir. Dyw agan Tas cwkk0861 y sorr dhyn y teg pur vras, cwkk0862 my a'n soppos. # [Eva loketh vpon Adam very strangly and speketh [not] eny thing] cwkk0863 Mir, mir, a'n gwel'ta, Eva? cwkk0864 Yma ev ow tos omma. cwkk0865 Rag meth, deun ni alemma cwkk0866 dhe gudha yn tyller klos. ### KDL page 25 ## FATHER cwkk0867 Adam, Adam, pandr'a wredh? cwkk0868 Prag ny dheudh dhe'm wolkomma? ## ADAM cwkk0869 Drefenn ow bos noeth heb kweth, cwkk0870 ragos yth yth dhe gudha cwkk0871 y'n tyller ma. ## FATHER # [ffig leaves redy to cover ther members] cwkk0872 Piw a dhiskwedhas dhiso cwkk0873 dha vos noeth treys, korf ha bregh, cwkk0874 lemmyn an frut gras na'th fo cwkk0875 mones dhe dhybri heb pegh? cwkk0876 Prag y hwruss'ta yndella? ## ADAM cwkk0877 Dhymmo vy hwi a ros gwreg. cwkk0878 Honna yw oll dhe vlamya. cwkk0879 Hi a dorras an aval teg cwkk0880 hag a'n dros dhymm dhe dastya. ## FATHER cwkk0881 A-ban goels'ta orti hi, cwkk0882 ha guthyl dres ow difenn, cwkk0883 yn hwys lavur dhe dhybri cwkk0884 ty a wra bys y'th worfenn. cwkk0885 Eva, prag y hwruss'ta jy cwkk0886 toella dha bries heb ken? ## EVE ### [ms 10v] cwkk0887 An serpont der falsuri cwkk0888 a'm temptyas dhe wuthyl henna, cwkk0889 hag a bromysyas dhe vy cwkk0890 y fedhen dhe well nevra. cwkk0891 Hemma yw gwir. ## FATHER cwkk0892 Rag ty dhe goela orto, cwkk0893 ha toella dha bries lel, cwkk0894 nevra gostydh dh'y gorti cwkk0895 my a orden bos benyn. cwkk0896 Trest jy dhe'm ger. cwkk0897 May foghho y lavur hi cwkk0898 der wul ow gorhemmynn trogh, cwkk0899 na heb meur lavur devri cwkk0900 bynytha ny's tevydh flogh. # [the father speketh to the serpent] cwkk0901 Prag y hwruss'ta, milligys, cwkk0902 lavar, aga thoella i? ### KDL page 26 ## SERPENT cwkk0903 My a lever dhis an kas: cwkk0904 rag bos dhedha joy mar vras, cwkk0905 ha my pub eur ow leski. ## FATHER cwkk0906 Serpont, rag aga themptya, cwkk0907 meur a bayn eus dhis or'nys. cwkk0908 Milligys os dres pub tra, cwkk0909 ha dres pryv ha best y'n bys. cwkk0910 Own ahanas rag nevra cwkk0911 den a'n jevydh prest pub prys. cwkk0912 Ha ty, pryv, a wra kreupya, cwkk0913 ha slynkya war dor a-hys. cwkk0914 Ynter hy has hi ha ty cwkk0915 my a wra envi nevra, cwkk0916 ha henna dhe'th penn dhejy cwkk0917 dhe'n dor sur a wra kropya. ## LUCIFER THE SERPENT cwkk0918 Ottomma hager viaj, cwkk0919 may hallav kyni "Ellas". cwkk0920 Yth ombrevis gwann diek, cwkk0921 mayth ov 'poyntys dhe bayn bras, cwkk0922 dhe bytt ifarn, ow chyf plas. # [Lett Lucyfer com owte of the serpent, the serpent remayneth # in the tree.] cwkk0923 My a vynn dalleth kreupya, cwkk0924 ha slynkya war dor a-hys. cwkk0925 Dhe'm shap ow honan ottomma cwkk0926 hwi a wel, oma treylys, cwkk0927 drog polat ha bras. cwkk0928 Kyn na'm bo-ma lowena, cwkk0929 an chorl Adam, hag Eva, cwkk0930 dhe ifarn y tons dhymmo, cwkk0931 ha'ga yssew, rag nevra, cwkk0932 'poyntys der anow an Tas. ### [ms 11r] cwkk0933 Ha'n serpont triges ena. cwkk0934 Nevra ny dheu alena, cwkk0935 rag yth yw milligys bras. ## ADAM # [And lett hem crepe on his belly to hell wth great noyse] cwkk0936 A Das, Dyw y'th wolowys, cwkk0937 a-ban ov dhe dhrog tewlys, cwkk0938 gront dhe'th kreatur, my a'th pys, cwkk0939 nep part a Oyl a Versi. ### KDL page 27 ## FATHER cwkk0940 Adam, kyns es diwedh an bys cwkk0941 my a wront Oyl Mersi dhis, cwkk0942 ha dhe Eva dhe'th wre'ti. cwkk0943 Saw, pur wir, dhymmo vy krys, cwkk0944 orth dha wreg drefenn koela, cwkk0945 rag terri an keth frutys cwkk0946 a wrug difenn dhiworthis, cwkk0947 spern y teg dhymm ha spedhas, cwkk0948 ha'n erbys a'n keth dor na cwkk0949 ty a dheber yn dha hwys cwkk0950 dhe'th vara, pur wir nevra, cwkk0951 erna ves arta treylys. cwkk0952 An keth dor kyns a wruga. cwkk0953 A dhoust omma y feus gwrys, cwkk0954 ha dhe dhoust yth edh arta. ## ADAM # [Let the father ascend to heaven] cwkk0955 Dha vodh re bo kollenwys, cwkk0956 Arloedh Nev ha'n Bys keffrys. cwkk0957 My a yll bos lowenhes, cwkk0958 kyns es bos diwedh an bys, cwkk0959 kavoes an Oyl a Versi. cwkk0960 Kynth yw paynys ow kortos cwkk0961 yn ifarn yn neb plas, cwkk0962 ni yw neb a'n dendilas cwkk0963 drefenn an difenn terri. ## FATHER IN HEAVEN cwkk0964 Mighal, yskynnewgh, el splann, cwkk0965 helghyewgh Adam gans kledha dan, cwkk0966 ha'y wreg, mes a baradhis. cwkk0967 Ha dew gweth dhedha gwra doen, cwkk0968 dh'aga hudha pub seson, cwkk0969 aga noetha na vo gwelys. ## MICHAEL IN HEAVEN cwkk0970 Arloedh, my a wra henna. cwkk0971 Parys yw genev pub tra cwkk0972 dhe vos dhedha alemma. # [desend angell] cwkk0973 Adam, ke yn-mes a'n wlas, cwkk0974 dhe gres an bys dhe vywa; cwkk0975 ty dha honan dhe balas, cwkk0976 dha wreg genes dhe nedha. ### KDL page 28 # [The garmentis of skynnes to be geven to adam and eva by # the angell. Receave the garmentis. Let them depart owt of # paradice and adam and eva folowing them. Let them put on # the garmentis and shewe a spyndell and a dystaf] cwkk0977 Adam, ottomma dillas, cwkk0978 hag Eva, dh'agas kwetha. cwkk0979 Fistenewgh, bedhens gwiskys. cwkk0980 Fistenewgh troha'n daras, cwkk0981 rag omma ny wrewgh triga. cwkk0982 Agas toulys dhe balas, cwkk0983 ha'gas pygans dhe nedha cwkk0984 ottens parys. ## DEATH cwkk0985 My yw kannas Dyw, Ankow, cwkk0986 omma dredho apoyntys. cwkk0987 Rag terri gor'mynnadow cwkk0988 dhe Adam gans Dyw or'nys, cwkk0989 ev a verow, ha'y yssew. cwkk0990 Yndella yth yw 'poyntys cwkk0991 dhe vyns a vywo y'n bys cwkk0992 my dhe ladha gans ow gyw. cwkk0993 Adam na Eva peggha cwkk0994 ha difenn an Tas terri, cwkk0995 mernans ny wrussens tastya cwkk0996 mes yn plesour vynari cwkk0997 i a wrussa prest bywa. cwkk0998 Omma ev yth o 'poyntys cwkk0999 chyf warden war baradhis, cwkk1000 ha der begh ha kovaytys cwkk1001 oll y joy yth yw kellys, cwkk1002 may fedha paynys ragdho. cwkk1003 Gans an jowl y fons toellys cwkk1004 der an serpont milligys, cwkk1005 dell welsowgh warbarth omma. ## ADAM # [Deathe departeth away] cwkk1006 Henna yth yw truedh bras, cwkk1007 der an serpont milligys cwkk1008 ni dhe vones mar wokki cwkk1009 mayth yw kellys dhyn an plas cwkk1010 o or'nys dhyn, leun a joy, cwkk1011 dhe vywa omma nevra. ### KDL page 29 cwkk1012 Lemmyn, Eva ow fries, cwkk1013 henna yth o dha foli jy. cwkk1014 Rakhenna paynys pur vras cwkk1015 yma or'nys ragon ni, cwkk1016 may hyllyn kyni dredha ## EVE cwkk1017 My ny wodhyen gul dhodho. cwkk1018 Kemmys geryow teg a'm prev. cwkk1019 Der henna, war ow ena, cwkk1020 my a sopposyas el nev cwkk1021 yth ova dannvenys dhymm. cwkk1022 Syrra, kyn foma kregys, cwkk1023 y flattering o mar loryus cwkk1024 ny wodhyen guthyl nahen cwkk1025 re'm lel lowta. ## ADAM cwkk1026 A, soweth, ty dhe grysi cwkk1027 dhe'n jowl bras ha'y anfeusi! cwkk1028 Rag yth o ev re wili cwkk1029 pan edh y'n serpont a-ji cwkk1030 rag dha doella. ### [ms 12r] cwkk1031 A-ban oma kowl diglos cwkk1032 hag a baradhis helghys, cwkk1033 my a vynn dalleth palas cwkk1034 rag kavoes sosten ha boes cwkk1035 dhymmo vy ha dhe'n fleghes, cwkk1036 hag aparel a dhillas. ## EVE cwkk1037 Ynwedh my a vynn nedha, cwkk1038 rag gul dillas dhe'm kudha cwkk1039 ha dhe'm fleghes eus genys. ## ADAM cwkk1040 Ellas, gwev pan ova genys, cwkk1041 ow terri gor'mynnadow Dyw! cwkk1042 Helghys on a baradhis cwkk1043 dhe'n norvys, er agan gew. cwkk1044 Tra vydholl a wrella les cwkk1045 ny gavav omma neb tu, cwkk1046 na sosten, moy es bestes. cwkk1047 Fatell wren omwitha byw? ### KDL page 30 ## EVE cwkk1048 Nyns yw hemma paradhis, cwkk1049 a, nag yw, Adam, nag yw! cwkk1050 Ena yth esa flourys cwkk1051 ha frutys, teg aga liw, cwkk1052 dh'agan maga, cwkk1053 orta mires pan wrellen. cwkk1054 Chanjyes yw an rewl lemmyn; cwkk1055 ellas orth an pryv koela! # ------------------------------------------------- # # Cain and Abel # # ------------------------------------------------- # ## ADAM # [shew her* ij sonnes] cwkk1056 Dew vab yma dhymm genys, cwkk1057 ha tevys yth yns dhe dus. cwkk1058 Hwi oll a's gwel. cwkk1059 Kaym yth yw ow mab kottha, cwkk1060 Abel yw ow mab yonka, cwkk1061 fleghes uvel ha jentyl. # [He speakethe to Cayne] cwkk1062 My a vynn dhy'hwi 'poyntya cwkk1063 servis dhe'n eyl ha'y gila, cwkk1064 rag rewlya ys ha chatel. cwkk1065 Kaym, dha jarj jy a vydh cwkk1066 war gergh, barlys ha gwaneth, cwkk1067 dhe wuthyl an dega lel # [He turnethe to Abell] cwkk1068 hag Abel, an oblashyon cwkk1069 war an bestes ha'n oghen, cwkk1070 ha'n devesyow oll y'n gwel. cwkk1071 Ha pan vo res degevi cwkk1072 gorrewgh i dhe'n Mont Tabor, cwkk1073 hag ena gwrewgh aga leski, cwkk1074 dout Dyw genowgh dhe serri cwkk1075 mar ny wren oblashyon lel. ## CAIN cwkk1076 Adam, ow thas karadow, cwkk1077 my a wra heb falladow cwkk1078 dha worhemmynn yn tien. cwkk1079 Res yw, porres lavurya cwkk1080 ha gonis y'n bys omma cwkk1081 dhe gavoes dhyn ni sosten. ## ABEL # [A lamb redy with fyre and insence] cwkk1082 Mos dhe'n menydh my a vynn cwkk1083 ha gul an dega lemmyn, cwkk1084 ha leski homma pur glan. ### [ms 12v] cwkk1085 Ha'n degves oll a bub tra, cwkk1086 oblashyon sur anodho, cwkk1087 my a'n dyllo oll gans tan. ### KDL page 31 ## CAIN cwkk1088 Y leski ny vynnav vy, cwkk1089 an ys na'n frutys devri. cwkk1090 Taw, Abel, dhymmo, penn-koeg! cwkk1091 My a guntell dreyn ha spern cwkk1092 ha glos dhe leski heb bern, cwkk1093 hag a wra bush bras a vog. ## ABEL cwkk1094 Kaym, nyns yw henna gwrys 'vas. cwkk1095 Yn gordhyans dhe Dhyw an Tas, cwkk1096 gwren agan sakrifis lel. cwkk1097 Dyw a dhervynn bos gordhys cwkk1098 gans an gwella frut pub prys. cwkk1099 My a'n gwra, awos merwel. cwkk1100 Kaym, ow broder, cwkk1101 mir ha preder. cwkk1102 Hemma yw mog hweg. ## CAIN cwkk1103 Taw, dhe'th kregi! cwkk1104 Hemma yw gwell devri cwkk1105 ty fol krodhek. ## ABEL cwkk1106 Ny yll bos, cwkk1107 pan wredh gans glos cwkk1108 dha sakrifis. ## CAIN cwkk1109 Re Dhyw a'm ros, cwkk1110 mynnsen dha vos cwkk1111 ughel kregys! cwkk1112 Rag erya, sur er ow fynn, cwkk1113 my a'th wysk, harlot jowdyn, cwkk1114 mayth omhwelli dhe'th kilbenn! # [A chawbone readye] cwkk1115 Kemmer henna, cwkk1116 ty blos adla, cwkk1117a war an challa cwkk1117b gans eskern an challa! # [Abell ys strycken with a chawe bone and dyeth] ## ABEL cwkk1118 A tru, ellas! cwkk1119 Ty re'm ladhas, cwkk1120 Kaym, ow broder. cwkk1121 Y'n bys ma rag dha wrians cwkk1122 ty a berth sur gessydhyans; cwkk1123 ken na breder. ### KDL page 32 ## CAIN cwkk1124 Otta marow, horsen chorl! cwkk1125 Ny vynnav bos kontrolys. cwkk1126 He is now rid out of the world. cwkk1127 Y fynnsen y vos kudhys cwkk1128 yn neb toll ke. # [Cast Abell into a dyche] cwkk1129 An gwas a vynnsa leski cwkk1130 agan ysow, yn tevri. cwkk1131 Ni yllyn perthi henna. cwkk1132 Dhe Dhyw nyns eus edhomm vydh cwkk1133 awos kavoes agan pyth, cwkk1134 my a woer gwir. cwkk1135 Ow thas, kyn fo-va serrys cwkk1136 pan glywo an nowedhys cwkk1137 y vos ledhys, my, yw er, cwkk1138 ny synsav poynt. cwkk1139 Mirewgh py'mava tewlys, cwkk1140 yn kledh dhe vones pedrys! cwkk1141 Ny'm beus edrek vydh y'n bys, cwkk1142 a'w dorn kynth ywa ledhys cwkk1143 par dell oma gwikor koynt. ## FATHER cwkk1144 Kaym, dhymmo, py'ma Abel? cwkk1145 Ow gorthybi uskis gwra. ## CAIN ### [ms 13r] # [when ye father speakethe to Cayme lett hem looke downe] cwkk1146 Ny wonn, Arloedh, diogel. cwkk1147 Henna ty a woer yn ta. cwkk1148 My nyns ov warden dhodho. cwkk1149 Perhaps, bleydh, so mote I go, cwkk1150 a'n ladhas pols alemma, cwkk1151 an harlot plos. cwkk1152 Koth yw ev hag avleythys. cwkk1153 Pan na yll e omweres, cwkk1154 y vaw ny vynnav bos. ## FATHER cwkk1155 Otta, voys mernans Abel cwkk1156 dha vroder, prest ow kelwel cwkk1157 a'n dor warnas pub tyller. cwkk1158 Milligys nevra re bi; cwkk1159 hag oll an tir a biwvi cwkk1160 yw milligys y'th ober. cwkk1161 Frut da bynner re dhokko, cwkk1162 na dader arall neb prys. cwkk1163 Ow molleth y rov dhiso; cwkk1164 molleth ow Mab ha'w Spyrys cwkk1165 dhiso kemmer. ### KDL page 33 ## CAIN # [Let not cayme looke in the father is face but look down & quake] cwkk1166 Dha voys, Arloedh a glywav, cwkk1167 saw dha fas my ny welav, cwkk1168 sur er ow gew. cwkk1169 Moy yw ow gwann oberow cwkk1170 hag ynwedh ow feghosow cwkk1171 es dell yw dha versi, Dyw, cwkk1172 dhymm dhe ava. cwkk1173 Lemmyn difreth ov ha gwag, cwkk1174 pur wir dres oll tus an bys. cwkk1175 My ny wonn leverel prag cwkk1176 gans peub na vydhav ledhys cwkk1177 ewn rag an keth ober ma. ## FATHER cwkk1178 Kaym, na vydhydh yndella cwkk1179 rag dha ladha den mar kwra cwkk1180 ev a'n jevydh seyth kemmys. # [Let the father make a marcke in his forehedd this word omega] cwkk1181 Token warnas my a wra. cwkk1182 Henna gwelys pan vova cwkk1183 ny vydhydh gans den tochys. ## CAIN # [Let the father depart to heaven] cwkk1184 My a vynn mos dhe'm syrra, cwkk1185 dhe weles pana fara cwkk1186 a wra ev a'n nowedhys. cwkk1187 Now God speda dhis, ow thas. cwkk1188 My a wrug oblashyon bras, cwkk1189 hag a loskas showr a ys. ## ADAM cwkk1190 Henna yth o gwrys pur dha. cwkk1191 Py'ma Abel, kows henna: cwkk1192 dar, nag ywa devedhys? ### KDL page 34 ## CAIN cwkk1193 Anodho mars eus preder, cwkk1194 orth y withyas govynn e. cwkk1195 A wrug kelli y vroder? cwkk1196 My a'n syns gweth es boekka; cwkk1197 Ny wonn pyth eth dhe wandra. ### [ms 13v] ## ADAM cwkk1198 Hemma yth yw gorthyp skav. cwkk1199 Yma ow kul ow holonn klav cwkk1200 orth dha glywes y'n torn ma. cwkk1201 Ty re'n ladhas, re'm lowta! cwkk1202 Ow molleth dhis rakhenna, cwkk1203 ha molleth dha vamm ganso cwkk1204 ty a'fydh sur maga ta. cwkk1205 An nowodhow pan glywvo cwkk1206 hy holonn terri a wra. cwkk1207 Emskemunys dell o'ta, cwkk1208 kwykk yn kerdh ke alemma. cwkk1209 Ny borthav gwel ahanas, cwkk1210 rag kavow sevel a'm sav. cwkk1211 War dhor lemmyn omhwelav. cwkk1212 Ow holonn 'ter dew gallas. ## CAIN cwkk1213 Emskemunys lowr yth ov, cwkk1214 nyns yw res 'skemunya moy. cwkk1215 Ny'th anniav, perth jy kov, cwkk1216 nag ow dama, yn tevri. cwkk1217 My a vynn kyns es hedhi cwkk1218 mos alemma cwkk1219 ha gwandra a-dro y'n pow. cwkk1220 Kemmys yw an mollothow cwkk1221 dout yw dhymm kavoes trigva. ## EVE # [Eva commeth to adam wher he lyeth and she proffer to take hem vpe] cwkk1222 Adam, pandr'a hwer dhy'hwi, cwkk1223 yndellma bones serrys? cwkk1224 Yn ow holonn pur dhevri cwkk1225 yth oma pur dughanhes cwkk1226 orth dha weles y'n stat ma. ### KDL page 35 ## ADAM cwkk1227 A Eva, ow fries ker, cwkk1228 ow holonn yw ogas trogh. cwkk1229 Oll ow joy yth yw pur wir cwkk1230 kellys, der mernans ow flogh cwkk1231 neb a geryn an moyha. ## EVE cwkk1232 Syrra, ny wonn konvedhes cwkk1233 agas dughan yn neb for'. cwkk1234 Agan dew vab, dhe Dhyw gras, cwkk1235 yth ens pur vyw - bydh na sorr - cwkk1236 hwath nyns yw pell. cwkk1237 Kaym hag Abel, ty a woer, cwkk1238 or'nys yns dhe Mont Tabor cwkk1239 dhe wul offrynn, diogel. cwkk1240 Ha mir, Kaym otta ena, cwkk1241 devedhys dhe dre toeth ta. cwkk1242 Rag henna sav, y praydha, cwkk1243 ha gas kavow dhe wandra. cwkk1244 My ny brederav gwell for'. ## ADAM cwkk1245 Eva, nyns yw dhe geles cwkk1246 an ober ma dhe weles. cwkk1247 Ledhys yw Abel. Na sorr! ## EVE # [Eva is sorrowfulle tereth her haire & falleth downe # vpon adam. he conforteth her] ### [ms 14r] cwkk1248 P'ywa? Abel yw ledhys! cwkk1249 Dyw difenn y vosa gwir! cwkk1250 Nyns eus den vydholl y'n bys cwkk1251 dhe wuthyl an keth murder, cwkk1252 mes ty ha'w mab kottha Kaym. ## ADAM cwkk1253 A, gans Kaym emskemunys cwkk1254 ow mab Abel yw ledhys, cwkk1255 mayth ov genys dhe veur bayn. cwkk1256 Sorr Dyw ha trobel pub tu cwkk1257 yma pub eur ow kressya cwkk1258 y'n bys ma. Hedra vyn byw cwkk1259 ov sur y hwra paynya. cwkk1260 Ny'm beus joy a dra y'n bys. ## EVE cwkk1261 Out, ellas, pandr'a vydh gwrys? cwkk1262 Hemma yw yeyn nowodhow. cwkk1263 Ow holonn yth yw terrys; cwkk1264 Fynnsen ow bosav marow. cwkk1265 Soweth bythkweth bos formys! ### KDL page 36 cwkk1266 A, ty Kaym, emskemunys, cwkk1267 ow molleth dhiso pub prys! cwkk1268 Henna o gwann-ober gwrys, cwkk1269 may ma Dyw ha'n nor keffrys cwkk1270 warnas pub eur ow kria. cwkk1271 Rakhenna, wosa hemma, cwkk1272 nevra ny wren rejoysya, cwkk1273 mes pub eur oll ow mornya cwkk1274 heb joy vydh na lowena cwkk1275 der dha wann-ober omma. cwkk1276 Rakhenna voyd alemma, cwkk1277 na hwila agan 'nia, cwkk1278 mab mollothow par dell os. cwkk1279 Ow molleth dhiso pub prys, cwkk1280 ha molleth dha das keffrys cwkk1281 ty a'fydh y'n jydh ha'n nos. ## CAIN cwkk1282 My ny wrav vri a henna. cwkk1283 My a lever dhis, dama, cwkk1284 kemmys mollothow omma, cwkk1285 my a woer! Ny sewenav cwkk1286 nevra y'n bys. cwkk1287 Rakhenna mos alemma cwkk1288 my a vynn; ny wonn py le. cwkk1289 Malbew edrek eus dhymmo cwkk1290 an chorl Abel 'wos ladha, cwkk1291 rag bythkweth my ny'n kerys. cwkk1292 Avoydyama. # [Cayme speakethe to hys wiff] cwkk1293 Kuntell warbarth ow fygans: cwkk1294 my a vynn mos pur uskis cwkk1295 ha wosa hemma dihwans, cwkk1296 pell y'n difeyth dhe wandra. ## CALMANA HIS WIFE cwkk1297 A Kaym, Kaym, ow fries ker, cwkk1298 ty a wrug pur dhrog ober cwkk1299 dhe ladha Abel, den da. ### [ms 14v] cwkk1300 Dha own vroder yth ova, cwkk1301 ha'w broder vy maga ta. cwkk1302 Rag henna erbynn kinda cwkk1303 yth o dhis mos dh'y ladha. cwkk1304 Sorr Dyw yma dhyn ragdho. ## CAIN cwkk1305 Tetivali! Bramm an gath! cwkk1306 Nyns eus edrek dhymmo hwath cwkk1307 awos an keth ober na. ### KDL page 37 ## ADAM cwkk1308 Ow fries, gwellha dha jer. cwkk1309 Gas dha oela ha'th usa. cwkk1310 Gwren grassa dh'agan maker cwkk1311 a'gan lavur y'n bys ma; cwkk1312 ni a'n dendilas, ha moy. cwkk1313 Rakhenna, wosa hemma, cwkk1314 yn chast gwren ni kesvywa; cwkk1315 ha carnal joy y'n bys ma cwkk1316 ni a vynn warbarth nagha, cwkk1317 der vodh an Tas a Versi. ## FATHER cwkk1318 Adam, na wredh yndella cwkk1319 bywa y'n keth ordyr na. cwkk1320 Dha has a wra ynkressya cwkk1321 heb nomber dhe akontya. cwkk1322 Yndella yth yw apoyntys. cwkk1323 Ty a 'fydh mab dineythys cwkk1324 a'th korf sur, na wra doutya. cwkk1325 Henna a vydh haval dhis cwkk1326 na yll den bos havalla, cwkk1327 ha genev y fydh kerys. ## ADAM # [Adam kneleth] cwkk1328 Arloedh, bennigys re bi, cwkk1329 orth ow gwarnya yndella. cwkk1330 Dha volonjedh pur dhevri cwkk1331 re bo kollenwys nevra. ## CAIN cwkk1332 Kalmana ow hwoer, fisten, cwkk1333 gas ni dhe vos alemma, cwkk1334 rag nans yw hi prys yn tien cwkk1335 mayth yw res yn kerdh vyajya. cwkk1336 Degyn genen agan pygans, cwkk1337 par dell osta ow fries cwkk1338 ha'w hwoer a-barth mamm ha tas. cwkk1339 Gallas genev sorr an Tas cwkk1340 rag ladha Abel penn-bras, cwkk1341 ynwedh molleth mamm ha tas cwkk1342 res yw dhymmo, moy es kans. ## CALMANA cwkk1343 A, Kaym, ty a fyllis meur cwkk1344 rag guthyl an keth ober; cwkk1345 ragdho yth os milligys. ### [ms 15r] cwkk1346 Agan tas ha mamm Eva cwkk1347 lowr ymons i ow mornya. cwkk1348 Gansa ny vydh ankevys cwkk1349 an murder bys vynari. ### KDL page 38 cwkk1350 Kemmys yw gansa mornys, cwkk1351 aga holonn yw terrys cwkk1352 rag kavow, bedhav y di. ## CAIN cwkk1353 Awos henna ny wrav vri; cwkk1354 na anedha i bydh moy, cwkk1355 my ny settyav gwel-gala. cwkk1356 Genev lowr i a sorras cwkk1357 hag a'm mollethis mar vras cwkk1358 na sewenav, gonn yn ta, cwkk1359 nevra y'n bys. cwkk1360 Rakhenna deun alemma cwkk1361 yn pellder dhiworth ow thas. cwkk1362 Y'n koesow mynnav bywa, cwkk1363 po yn bushes ha brakes bras; cwkk1364 rag ny besyav bos gwelys cwkk1365 awos mernans. cwkk1366 Rag an murder o mar vras cwkk1367 ny yll Dyw dhymmo gava, cwkk1368 na ny vedhav yn neb kas cwkk1369 dhe'n Tas, awos diskudha, cwkk1370 unnweyth dhe hwilas gevyans. # [Let hem shew the marck] ## CALMANA cwkk1371 Yn henna yth os dhe vlamya. cwkk1372 Dyw a settyas merk warnas, cwkk1373 ewn yn korn dha dal omma, cwkk1374 hag yndellma y leveris, cwkk1375 an geryow ma, dhevri: cwkk1376 Pynagoll den a wel henna cwkk1377 hag a wrello dha ladha, cwkk1378 ev a's tevydh seyth plag moy. # [Som fardell to carre with them] ## CAIN cwkk1379 A'n promys my ny rov oy. cwkk1380 Y drestya ny vynnav vy cwkk1381 dout bos toellys. cwkk1382 A-ban yw pub tra parys, cwkk1383 deun ni yn kerdh kekeffrys, cwkk1384 pellder a-dro y'n bys. cwkk1385 Ha'gan fleghes kekeffrys, cwkk1386 hwath kynth yns i mar vunys. cwkk1387 My a dheg rann war ow heyn. cwkk1388 Uskis lemmyn! ### KDL page 39 ## CALMANA cwkk1389 Gwra yndella, my a'th pys; cwkk1390 my a led an vow's a'm dorn. cwkk1391 Ow holonn yth yw terrys, cwkk1392 that since the time I that I was born cwkk1393 bythkweth my ny'm beus moy dughan. ### [ms 15v] ## ADAM cwkk1394 Gordhys re bo Dyw an Tas! cwkk1395 Mab dhymmo yma genys, cwkk1396 ha tevys dhe baja bras. cwkk1397 Seth ow mab yth yw henwys. cwkk1398 Hwi a'n gwel: Otta omma. # [Show Seth] cwkk1399 My a bys dhe'n lel Drynses cwkk1400 hedra vo omma y'n bys cwkk1401 dhe vos lel servont dhodho. ## FATHER cwkk1402 Adam, my a lever dhis, cwkk1403 dha vab Seth yw dewisys cwkk1404 genev prest dhe'm servya vy. cwkk1405 A skians y fydh lenwys, cwkk1406 hag a gonnyk maga ta. cwkk1407 Ny vydh skians vydh y'n bys cwkk1408 mes y aswonn ev a wra cwkk1409 dre'n an planetys, mes ha chi. cwkk1410 Der howl ha ster a-wartha cwkk1411 ev a wra oll dissernya cwkk1412 a'n pyth a vydh wosa hemma, cwkk1413 kekeffrys a dhrog ha da. ## ADAM # [Adam kneleth & Seth also] cwkk1414 Meur wordhyans dhis, ow Formyer, cwkk1415 ha gwrier a oll an bys. cwkk1416 Yth os-ta Arloedh heb par. cwkk1417 Yn pub plas re bo gordhys. cwkk1418 Neb a'th enor ny dhrog-far. cwkk1419 Yn Seth re bo kollenwys cwkk1420 par dell vo dha vodh nevra cwkk1421 omma pur grev. ## SETH cwkk1422 Ha my ynwedh, Arloedh nev, cwkk1423 a'th lel-wonis dell vo res, cwkk1424 par dell osta Arloedh krev. cwkk1425 Hedra vyn omma y'n bys, cwkk1426 klyw jy ow lev, ### KDL page 40 cwkk1427 ma'm boma gras wosa hemma cwkk1428 dhe'th weles yn lowender, cwkk1429 gans dha eledh a-wartha, cwkk1430 ughel yn nev. # ------------------------------------------------- # # Lamech & Cain (The Death of Cain) # # ------------------------------------------------- # ## LAMECH in tent cwkk1431 Pes! Goslowewgh, a-derdro, cwkk1432 orthiv vy myns eus omma. cwkk1433 Lamek yth yw ow hanow; cwkk1434 mab yth ov, krysewgh dhymmo, cwkk1435 dhe Vantusale forsooth. cwkk1436 A Kaym, mab Adam yth ov cwkk1437 sevys a'n seythves degre. cwkk1438 Arloedh bras synsys, yn prof. cwkk1439 Ny'm beus par, sur, yw byw; cwkk1440 peub a'm enor par dell goedh. ### [ms 16r] cwkk1441 Drog polat ov, re'm lowta. cwkk1442 Nameur a dorn da ny wrav, cwkk1443 mes pub eur oll ow pylla cwkk1444 an dus wann mara kallav. cwkk1445 Ow fansi yw henna. cwkk1446 Hwath kynth yw ow hendas Kaym cwkk1447 pur bad den lowr akontys, cwkk1448 my a'n kemmer yn disdayn cwkk1449 mar ny vydhav vy prevys cwkk1450 hwath meur lakka. cwkk1451 Moy es unn wreg dhymm yma cwkk1452 dhe'm plesour rag gul gansa. cwkk1453 Ha sur my yw an kynsa cwkk1454 bythkweth a veu dew wreg. cwkk1455 Ha'n mowesi lowr plenti cwkk1456 yma dhymm. Nyns yns denti. cwkk1457 My a's kyv pan vynnav vy; cwkk1458 ny sparyav anedha i, cwkk1459 malbew onan a vo teg. cwkk1460 Saw yth ov wondrys troblys. cwkk1461 Skant ny welav unn banna. cwkk1462 P'yw an jowl! Pandra vydh gwrys? cwkk1463 My ny wonn, war ow ena, cwkk1464 na hwath ny gavav gweres. ### KDL page 41 cwkk1465 An plesour eus dhymm y'n bys cwkk1466 yth yw gans gwarak tenna. cwkk1467 My a vynn mos pur uskis cwkk1468 dhe'n forest kwykk alemma, cwkk1469 ha ladha an stranj bestes. cwkk1470 A'y us kig an bestes na, cwkk1471 na a vest na lo'n y'n bys cwkk1472 ny wrussen bythkweth tastya. cwkk1473 Na hwath kig genen dybrys, cwkk1474 na gwin ny usyen banna. cwkk1475 Vytel arall dhyn yma, cwkk1476 ha pygans lowr dhe vywa. cwkk1477 Gans kreghyn an bestes na cwkk1478 my a wra dillas dhymmo, cwkk1479 par dell wrug ow hendasow. cwkk1480 Ha'w hendas Kaym, hwath yw fyw cwkk1481 y'n difeyth; yn mysk bestes cwkk1482 yma ev prest ow pywa. cwkk1483 Drefenn serri an Tas Dyw cwkk1484 tewlys yw dhe veschyf bras, cwkk1485 rag drog polat par dell yw cwkk1486 ha lenwys a vollothow. # [Bow and arw redy with the Servant] ### [ms 16v] cwkk1487 Ow servont, deus nes omma, cwkk1488 ha'w gwarak dro hi genes. cwkk1489 My a vynn mos dhe wandra cwkk1490 bestes wyls dhe aspia, cwkk1491 hag a vynn gans ow sethow cwkk1492 ladha part anedha i. ## SERVANT cwkk1493 Agas gwarak ha sethow cwkk1494 genev ottensi parys. cwkk1495 My a's led bys y'n koesow, cwkk1496 hag ena y fydh kevys cwkk1497 plenti lowr, yn pur dhevri. ## CAIN # [depart lameck. his servant leadethe hem to the Forest near the bushe] cwkk1498 Gans peub my yw ankevys. cwkk1499 Ny'm aswonn nameur a dus. cwkk1500 Kaym my a vydh henwys, cwkk1501 mab kottha Adam, tewlys, cwkk1502 hwi a wel, dhe veschyf bras. ### KDL page 42 cwkk1503 Hwath ow holonn yth yw stout cwkk1504 awos ladha Abel lout. cwkk1505 Na hwath, 'wos molleth an Tas, cwkk1506 ny'm beus edrek vydh y'n bys. cwkk1507 Hwi a'm gwel: overdevys cwkk1508 yth oma warbarth gans blew. cwkk1509 Ny besyav bones gwelys cwkk1510 gans mab-den y'n bys ma byw, cwkk1511 drefenn ow bos emskemunys. cwkk1512 Ha'w thas Adam y volleth cwkk1513 gallas genev, ha'y sorr bras. cwkk1514 Drefenn henna, yn neb plas cwkk1515 ny allav kavoes powes. cwkk1516 Mab mollothow yth ov gwrys. cwkk1517 Der henna my ny vedhav cwkk1518 dos yn mysk pobel neb prys, cwkk1519 mes pub eur owth omwitha cwkk1520 yn koesow hag y'n bushes, cwkk1521 avel best prest ow pywa. cwkk1522 Ow foli yth yw mar vras, cwkk1523 ha'w holonn ynwedh pur brout. cwkk1524 Ny vynnav dhiworth an Tas cwkk1525 hwilas mersi, sur heb dout, cwkk1526 kyn na'm boma lowena. cwkk1527 Own yma dhymm a bub den, cwkk1528 ganso dhe vones ledhys. cwkk1529 Saw an Tas Dyw y honan cwkk1530 y verk warnav a settyas, cwkk1531 poran gans y own diwla. cwkk1532 Hwi oll a'n gwel. # [Shew the marcke] cwkk1533 Hag y kewsis yndellma, cwkk1534 na wra den vydh ow ladha, cwkk1535 erbynn y dhisplesour lel. ### [ms 17r] cwkk1536 Hag ow ladha neb a wra, cwkk1537 seyth gweyth y hwra akwitya. cwkk1538 Y kewsis, gans charj pur grev. cwkk1539 Saw hwath, 'wos an promys na, cwkk1540 meur yth esov ow toutya cwkk1541 y vennath dhymm ny vynn ev. cwkk1542 Rakhenna, war ow ena, cwkk1543 my a vynn mos dhe gudha cwkk1544 yn neb bush, kynth yw dhymm grev. ### KDL page 43 ## SERVANT # [Let hem hyde hem self in a bushe] cwkk1545 Mester da, der dha gummyas, cwkk1546 my a wel unn lo'n pur vras cwkk1547 yn-hons yn bush ow plattya. cwkk1548 Syrra, yn mysk an bestes cwkk1549 stranj yth yw ev dhe weles. cwkk1550 Mirewgh, mester, py 'ma-va. ## LAMECH cwkk1551 Bydh war dhymm na vova den, cwkk1552 rag my ny allav medra. cwkk1553 Sett ow seth dhe denewenn, cwkk1554 may hallen tenna dhodho. cwkk1555 Na berth dout, y fydh e gwyskys. ## SERVANT # [let his man levyll the arrowe; and then shote] cwkk1556 Nevra na wrewgh hwi doutya, cwkk1557 ken es best nag yw henna, cwkk1558 ha stranj yw dhe vos gwelys. cwkk1559 Now, otta an seth kompes. cwkk1560 Tenn hi yn-bann bys y'n pil, cwkk1561 par dell os archer prevys cwkk1562 hag a ladhas moy es mil cwkk1563 a vestes kyns es lemmyn. ## LAMECH cwkk1564 Now otta an seth tennys, cwkk1565 ha'n best sur yma gwyskys! cwkk1566 Y vernans gallas ganso! # [when cayme is stryken lett bloud appeare & let hem tomble] cwkk1567 Led vy kwykk bys yn dhodho, cwkk1568 may hallen vy attendya cwkk1569 pan vaner lo'n yth ywa. ## CAIN cwkk1570 Out, ellas, my yw marow! cwkk1571 Ny'm beus bywa na fella! cwkk1572 Gwenys ov der an asow, cwkk1573 ha'n seth gallas kwit dredhov. cwkk1574 Pur ogas marow yth ov! # [Lamec cometh to hem & fyleth hem] cwkk1575 Par dell veuma ongrassyes, cwkk1576 lemmyn yth oma plagyes, cwkk1577 dell welowgh hwi oll an prov. ## LAMECH cwkk1578 Out, ty vilen, pandr' eus gwrys? cwkk1579 Sur hemma yw den ledhys. cwkk1580 My a'n klyw prest ow karma. ### KDL page 44 ## SERVANT cwkk1581 Ow karma yma an best! cwkk1582 My a'n gwel ow trebuchya. cwkk1583 Gallas ganso hager fest! cwkk1584 Roy y groghen dhymm, I pray thee, cwkk1585 dhe wul kweth dhymm dhe wiska. ### [ms 17v] cwkk1586 Blewek koynt yw ha hager. cwkk1587 Ny wonn pan vest ylla bos. cwkk1588 Yth 'valsa orth y favour cwkk1589 y bosa neb boekka nos, cwkk1590 ha henna y fydh prevys. ## LAMECH # [hear Lamec feleth hem] cwkk1591 Gorta, gas vy dh'y dava, cwkk1592 drefenn gweles mar nebes. cwkk1593 Pyw osta lavar dhymmo cwkk1594 mars os den po neb best bras. cwkk1595 Dout ahanas dhymm yma. ## CAIN cwkk1596 A soweth, emskemunys, cwkk1597 my yw Kaym, mab dhe Adam. cwkk1598 Genes yth oma ledhys. cwkk1599 Molleth dhis dha das ha'th vamm, cwkk1600 ha'w molleth vy gans henna. ## LAMECH cwkk1601 P'ywa! Ty yw Kaym, mab dhe Adam! cwkk1602 Ny allav krysi henna. cwkk1603 Di'velebys os ha kamm, cwkk1604 overdevys oll gans henna cwkk1605 yth os, gans blew. cwkk1606 Prag yth os'ta yndellma cwkk1607 y'n bushes ow krowedha? cwkk1608 Marth bras yth yw. cwkk1609 My ny allav konvedhes cwkk1610 dha vosta jy ow hendas, cwkk1611 na kar vydh dhymm, yn tevri. ## CAIN cwkk1612 A'm korf yth os devedhys, cwkk1613 hag a Adam dha hendas. cwkk1614a Lemmyn yth os milligys, cwkk1614b ha seythplek ty ha'th fleghes cwkk1615 a vydh plagyes, krys dhe vy. cwkk1616 Merk Dyw warnav yw settys. cwkk1617 Ty a'n gwel yn korn ow thal. cwkk1618 Gans den pan vo konvedhys cwkk1619 orthiv vy sertan ny dal cwkk1620 bos mellys awos neptra. ### KDL page 45 ## LAMECH cwkk1621 Ty a wel, veri nebes cwkk1622 banna ny allav gweles cwkk1623 dhe vos akontys, re'm lowta. cwkk1624 Prag y hwrug Dyw settya merk cwkk1625 yn korn dha dal, dhymm lavar? cwkk1626 Kyn firen warnas mar stark cwkk1627 ny welav meur a'th favour, cwkk1628 na merk vydholl y'th tal. ### [ms 18r] ## CAIN cwkk1629 My a lever heb y di: cwkk1630 genev Dyw a wrug serri cwkk1631 ha'y volleth, yn pur dhevri, cwkk1632 dhymm a ros, cwkk1633 drefenn ladha ow broder. cwkk1634 Abel o henna. Preder, cwkk1635 mara mynnta, y wodhvos. cwkk1636 Der henna, my a dhoutyas cwkk1637 gans peub y fedhen ledhys. cwkk1638 Saw Dyw dhymmo a wrontyas - cwkk1639 war y dhisplesour ev res - cwkk1640 ny vedhen yn kettella; cwkk1641 ha pynagoll a wra henna, cwkk1642 plagyes y fedha ragdho. cwkk1643 Ha'y verk y settyas omma, cwkk1644 yn korn ow thal, rag tokyn. cwkk1645 Ha genes, emskemunys, cwkk1646 o my dhe vones ledhys, cwkk1647 ewn a'th tiwla jy lemmyn. ## LAMECH cwkk1648 A, soweth gweles an prys cwkk1649 genev dha vosta ledhys, cwkk1650 mars yw ty Kaym ow hendas. cwkk1651 Ow boya o dhe vlamya: cwkk1652 ev a or'nas dhymm tenna, cwkk1653 ha my, ny welyn banna cwkk1654 mes nebes, pur wir yn fas. ## CAIN cwkk1655 A Lamek, drogwas yth os, cwkk1656 ha my ynwedh, meur lakka. cwkk1657 Hemma o venjans pur vras, cwkk1658 ha just plag or'nys dhymmo; cwkk1659 soweth an prys! ## LAMECH cwkk1660 Kaym, hwath kynth o'ta ow hendas, cwkk1661 dha aswonn my ny wodhyen cwkk1662 na ny wrugav dha weles cwkk1663 nans yw sur lies blydhen cwkk1664 drefenn bos di'velebys. ### KDL page 46 ## CAIN cwkk1665 Di'velebys ov pur veur, cwkk1666 hag overdevys gans blew. cwkk1667 Ow pywa 'th esov pub eur cwkk1668 yn toemmder ha yeynder rew, cwkk1669 sur nos ha dydh. cwkk1670 Ny besyav gweles mab-den cwkk1671 gans ow bodh yn neb termyn, cwkk1672 mes kompani lieskweyth cwkk1673 a bub best. cwkk1674 Oll an trobel dhymm yma cwkk1675 an chorl Abel rag ladha. cwkk1676 Hemma yw gwir, dhymmo trest. ## LAMECH cwkk1677 Prag y hwruss'ta y ladha, cwkk1678 hag ev dha vroder nessa? cwkk1679 Henna o gwann-ober gwrys. ### [ms 18v] ## CAIN cwkk1680 Drefenn ev dhe'm kontrolya, cwkk1681 ha my y vroder kottha! cwkk1682 Ny wrug revrons dhymm y'n bys! cwkk1683 Der henna my a angras cwkk1684 ha pur uskis a'n ladhas. cwkk1685 Ny'm beus edrek a henna. cwkk1686 Molleth Dyw ha tas ha mamm cwkk1687 gallas genev vy droglamm cwkk1688 poran rag an ober na. cwkk1689 Ow holonn hwath yth yw prout, cwkk1690 kynth oma ogas marow. cwkk1691 Mersi hwilas yma dhymm dout cwkk1692 dhymmo rag an oberow. cwkk1693 My a woer y vos Dyw stout. cwkk1694 Dhymmo ny vynn ev gava, cwkk1695 na gevyans my ny hwilav. cwkk1696 Yth esov ow tremena; cwkk1697 dhiso ny vynnav gava. cwkk1698 Ow ena ny wonn pyth a: cwkk1699 dhe ifarn yw y drigva. cwkk1700 Ena triges, gwav ha hav. ## LAMECH cwkk1701 A, soweth gweles an prys! cwkk1702 Kaym ow hengeugh yw marow! cwkk1703 Ragdho ty a vydh ledhys, cwkk1704 a fals lader kasadow! cwkk1705 Skwatyes yw dha ympynnyon! ### KDL page 47 ## SERVANT # [kill hem with a staf] cwkk1706 Out, ellas, my yw marow, cwkk1707 ha'w fenn skwatyes pur arow - cwkk1708 hwi a'n gwel - ynter diw rann! ## LAMECH cwkk1709 Rakhenna mos alemma cwkk1710 my a vynn, gwella gallav. cwkk1711 Ny amont guthyl dughan cwkk1712 lemmyn ragdho. # [depart away] ## FIRST DEVIL cwkk1713 Yma Kaym adla marow. cwkk1714 Deun dh'y hedhes dhe baynow, cwkk1715 ha'n paja Lamek ganso. ## SECOND DEVIL cwkk1716 Deus, a ena milligys, cwkk1717 dha vroder ty a ladhas, cwkk1718 Abel, neb o den gwiryon. cwkk1719 Yn tan ty a wra leski, cwkk1720 ha'n keth paja ma, devri, cwkk1721 yn ifarn, hwi drog lawen ## FIRST DEVIL # [the devills car[i]eth them wth great noyes to hell] cwkk1722 Y'n pytt ma y hwredh triga cwkk1723 genev vy, a-barth a-woeles, cwkk1724 hag a lesk yn toemmder tan. cwkk1725 Nevra ny dhewgh alena, cwkk1726 myns na wra bodh an Tas. # ------------------------------------------------- # # The Death of Adam # # ------------------------------------------------- # ### [ms 19r] ## ADAM cwkk1727 Seth, ow mab, dhymm deus omma, cwkk1728 ha goslow ow derivas. cwkk1729 Hirneth byw ov y'n bys ma, cwkk1730 mayth ov skwith a'n lavur bras cwkk1731 eus dhymmo pub nos ha dydh. cwkk1732 Rakhenna ke alemma cwkk1733 dhe baradhis heb lettya, cwkk1734 ha'n Oyl a Versi hwila cwkk1735 mar kyllydh, awos neb tra. cwkk1736 Na dhout, gorthyp ty a vydh cwkk1737 oll a'th negys. ## SETH cwkk1738 A das ker, ny wonn for' dhi, cwkk1739 na ny veuv bythkweth ena. cwkk1740 My ny allav prederi cwkk1741 pana gwartron yth a-ma, cwkk1742 syrr, dhe hwilas paradhis. ### KDL page 48 ## ADAM cwkk1743 Gwith yn hons kompes dhe est. cwkk1744 Na gemmer dout na mystrest cwkk1745 mes an for' a vydh kevys cwkk1746 y'n vaner ma. cwkk1747 Ty a wel olow ow threys cwkk1748 pan dheudh vy a baradhis cwkk1749 ewn y'n veri prynt leskys cwkk1750 pan veu an nor milligys cwkk1751 der ow oberow ena. # [An angell in the gate of paradice, a bright sworde in his hand] cwkk1752 Ha pan dheffesta dhe'n plas, cwkk1753 ty a gyv y'n yet unn el cwkk1754 a ro gorthyp dhis y'n kas, cwkk1755 ha'w desir ny wredh fyllel. cwkk1756 Bydh avysyes a bub tra cwkk1757 a welydh, ow mab, ena. ## SETH cwkk1758 Ow thas ker, mos alemma cwkk1759 my a vynn, y'n by-and-by, cwkk1760 hag y tov dhy'hwi arta cwkk1761 gans gorthyp, kyns es hedhi, cwkk1762 der bodh an Tas a-wartha. # [Let seythe depart and folow the prynt of adam is feet to paradice] cwkk1763 My a wel ol treys ow thas, cwkk1764 a'm led vy dhe baradhis. cwkk1765 Hemma yw marthusyon bras. cwkk1766 An nor sur ny sewenas cwkk1767 y'n for' may hwrug ev kerdhes. cwkk1768 Der temptashyon bras an jowl, cwkk1769 chassyes on a baradhis, cwkk1770 mayth eth genen hager dowl, cwkk1771 ha dhe veschyf bras koedhys cwkk1772 yth en der ordyr an Tas. cwkk1773 Tru, go-vy. ### KDL page 49 # [A tree in paradice with a meyd in the topp & reching in her # armes the serpent] cwkk1774a My a wel an plas gloryus cwkk1774b ha'n el y'n yet ow sevel, cwkk1775 splann dhe weles ha preshyous. cwkk1776 My a vynn mos pur uvel cwkk1777 ewn dhodho, dh'y salusi. ### [ms 19v] cwkk1778 El Dyw an nev a-wartha, cwkk1779 dhis lowena ha meur joy! cwkk1780 Devedhys yth ov omma cwkk1781 gans Adam ow thas dhy'hwi, cwkk1782 yndella mar pewgh plesys. ## CHERUBIM ANGEL cwkk1783 Seth, deus nes, ha dhymm lavar cwkk1784 dha negysyow heb danjer cwkk1785 ha na gemmer own y'n bys. ## SETH cwkk1786 Ow negys yth yw hemma: cwkk1787 dhe hwilas Oyl a Versi. cwkk1788 Charjyes yth ov yndella cwkk1789 gans ow thas omma dhy'hwi, cwkk1790 agas bodh mars yw henna, cwkk1791 rag yth yw ev koth gyllys, cwkk1792 hag y'n bys ma nans yw skwith. cwkk1793 Y drobel yth yw kemmys cwkk1794 hwansek nyns yw dhe dravydh, cwkk1795 mes pub eur ma ow kria cwkk1796 war-lergh an Oyl a Versi. ## ANGEL cwkk1797 Deus nes dhe'n yet, Seth, ha mir. cwkk1798 Ty a wel oll paradhis. cwkk1799 Avis pub tra, ha lavar cwkk1800 pandr'a welydh a strangeness cwkk1801 y'n jardin a-barth a-ji. ## SETH cwkk1802 Agas bodh mars yw henna, cwkk1803 my a vynn skon avisya cwkk1804 an marthusyon eus ena. ### KDL page 50 # [Let seyth look into paradice] # [Ther he vyseth all thingis. and seeth ij trees and in # the one tree, sytteth mary the virgyn & in her lappe her # son Jesus in the tope of the tree of lyf, and in the other # tree ye serpent wch caused Eva to eat the appell] ## ANGEL cwkk1805 Lemmyn, Seth, lavar dhymmo cwkk1806 a-bervedh pandra wel'ta. cwkk1807 Na wra keles unn dra. ## SETH cwkk1808 My a wel sur unn wydhenn, cwkk1809 ha serpont ynni a-vann. cwkk1810 Marow sygh hi a 'valsa. ## ANGEL cwkk1811 Honna yw an keth wydhenn cwkk1812 a wrug kyns dha vamm ha tas cwkk1813 dybri an aval a anken cwkk1814 o difennys gans charj bras cwkk1815 a anow an Tas Gwella. cwkk1816 Ha'n serpont na a wel'ta cwkk1817 yth yw an veri pryv na cwkk1818 a wrug an jowl dhe entra cwkk1819 ynni hi rag temptya cwkk1820 dhe'th vamm Eva. cwkk1821 Der henna, Dyw a sorras, cwkk1822 ha dhe vy ev a or'nas cwkk1823 alena aga chasya. cwkk1824 Lavar pandra wel'ta moy. ## SETH cwkk1825 My a wel goodly wydhenn cwkk1826 ha'y thopp pur ughel yn-bann. cwkk1827 Bys yn nev 'ma ow tevi. cwkk1828 Ha'y gwreydhyow dhe'n dor isel cwkk1829 yma ow resek, pur lel, cwkk1830 bys yn ifarn, pytt pur grev. ### [ms 20r] cwkk1831 Hag ena ow broder Kaym cwkk1832 my a'n gwel ev yn meur bayn, cwkk1833 hag yn trobel mayth yw gwev. cwkk1834 Hag yn topp an keth wydhenn cwkk1835 my a wel unn maghteth hweg cwkk1836 ow 'sedha, yn pur sertan, cwkk1837 hag yn hy diwvronn flogh teg, cwkk1838 dell hevel dhymm yndella. ### KDL page 51 # [The Angell goeth to the Tree of Lyf and breaketh an appll # and taketh iij coores and geveth yt to seyth] ## ANGEL cwkk1839 My a lever dhis diblans: cwkk1840 honna (lel yth yw henwys) cwkk1841 yw an Wydhenn a Vywnans. cwkk1842 My a hedh rann a'n frutys, cwkk1843 hag a dhro part anedha, cwkk1844 aval pur vras. cwkk1845 Mir, ottomma teyr sprusenn cwkk1846 a dheuth mes a'n aval ma. cwkk1847 Kemmer i ha gorr yn-bann cwkk1848 yn neb tyller dhe govva, cwkk1849 ha dog i genes dhe'th tas. cwkk1850 Pan vo diwedh y dhydhyow, cwkk1851 hag y'n dor dhe vos ynkleudhys, cwkk1852 gorr sprusenn yn y anow, cwkk1853 ha'n dhiw arall kekeffrys, cwkk1854 bedhens gorrys yn y dhewfrik. cwkk1855 Hag y tyv a'n keth sprus na cwkk1856 unn wydhenn wosa hemma, cwkk1857 na berth dout, a vydh pur deg. cwkk1858 Ha pan vo hi kowl-devys, cwkk1859 hi a vydh pub eur parys cwkk1860 dhe dhoen an Oyl a Versi. cwkk1861 Pan vo pymp mil ha pymp kans cwkk1862 a vlydhynyow kler passyes, cwkk1863 y'n eur na gwaytyes dihwans cwkk1864 war-lergh Oyl Mersi pup-prys, cwkk1865 ha Salvador yn tevri cwkk1866 a'n doro mes a baynys. cwkk1867 Lavar dhe'th tas yndella, cwkk1868 ha dhodho yth yll trestya. cwkk1869 Yndellma yth yw 'poyntys. cwkk1870 Fisten dihwans alemma. cwkk1871 Ow bennath dhis. ## SETH cwkk1872 Meur a ras dhy'hwi, el Dyw, cwkk1873 ow tiskwedhes dhymm pub tra. cwkk1874 Dh'ow thas ker oll par dell yw cwkk1875 my a vynn sur y dhyska; cwkk1876 an marthusyon dell yw bras. cwkk1877 My a vynn mos alemma cwkk1878 yn hanow Dyw a-wartha, cwkk1879 dhe dre dhe Adam ow thas. ### KDL page 52 # [Seyth goes to his father with the coores & gyveth yt hem] cwkk1880 Lowena dhy'hwi ow thas! cwkk1881 Devedhys a baradhis cwkk1882 yth ov lemmyn, dhe Dhyw gras. cwkk1883 Ow negysyow yth yw gwrys, cwkk1884 par dell wrussowgh dhymm or'na ### [ms 20v] ## ADAM cwkk1885 Wolkomm os, Seth, genev vy. cwkk1886 Pana nowedhys eus genes? cwkk1887 Mars yw an Oyl a Versi cwkk1888 dres genes omma dhe'th tas cwkk1889 pur lowen my a via. ## SETH cwkk1890 Nag yw hwath, ow thas, forsooth. cwkk1891 My a lever dhywgh, dell goedh, cwkk1892 an gwiryonedh a bub tra. cwkk1893 Pan dheffo an termyn playn cwkk1894 a bymp mil ha pymp kans vlydhen, cwkk1895 an Oyl a Versi nena cwkk1896 a vydh kevys. cwkk1897 Yn paradhis y hwelis cwkk1898 dyffrans marthusyon, heb dout; cwkk1899 speshyal unn wydhenn loryus cwkk1900 ow hedhes yn-bann pur stout cwkk1901 bys yn nev, sur my a grys, cwkk1902 ha'y gwreydhyow dhe'n dor isel cwkk1903 bys yn ifarn ow hedhes, cwkk1904 hag ena, pur wir heb fall, cwkk1905 yth esa yn trobel bras cwkk1906 ow broder Kaym, yn paynys. cwkk1907 Now yn topp an wydhenn deg cwkk1908 yth esa unn virgin hweg, cwkk1909 ha'y flogh, pur semli maylyes cwkk1910 yn hy diwvronn, wondrys hwans. ## ADAM cwkk1911 Gordhys re bo Dyw an Tas, cwkk1912 ow ri dhymm an nowedhys! cwkk1913 Sur ny'm beus bys vydh mar vras cwkk1914 nans yw termyn tremenys cwkk1915 a vlydhynyow moy es kans. ## SETH cwkk1916 My a welas gwydhenn moy cwkk1917 ha serpont yn-bann ynni. cwkk1918 Marow sygh hi a 'valsa. ### KDL page 53 ## ADAM cwkk1919 Honna o drog bryv, heb namm, cwkk1920 a doellas Eva dha vamm. cwkk1921 Der henna y kellsyn jam cwkk1922 joys paradhis rag nevra. ## SETH cwkk1923 Ottomma teyr sprusenn, dres cwkk1924 mes a baradhis dhy'hwi. cwkk1925 A aval y fons terrys cwkk1926 a dheuth a'n wydhenn, devri, cwkk1927 yw henwys Gwydhenn a Vywnans. cwkk1928 An el a or'nas dhymmo, cwkk1929 pan vo diwedh dhe'th tydhyow cwkk1930 ha'th vos gyllys alemma, cwkk1931 gorra sprusenn y'th hanow, cwkk1932 ha'n dhiw arall pur dhiblans cwkk1933 yn dha dhewfrik. ### [ms 21r] cwkk1934 Mes a'n sprus y fydh tevys cwkk1935 gwydhenn a vydh pur breshyous cwkk1936 wosa henna, marthys teg cwkk1937 yn pur dhevri. cwkk1938 Ha pan vo hi kowl devys, cwkk1939a hi a vydh pub eur parys cwkk1939b dhe dhoen an Oyl a Versi ## ADAM cwkk1940 Meur wordhyans dhe'n Drynses Tas cwkk1941 ow krontya dhymmo selwyans, cwkk1942 wosa hemma kynth yw pell. cwkk1943 Seth ow mab, goslow dhymmo, cwkk1944 ha dha jarjya my a wra cwkk1945 yn-dann ow bennath, pur lel. cwkk1946 Gwayt an Tas a Nev gordhya, cwkk1947 ha pub eur orto koela cwkk1948 yn pub edhomm y fes-ta. cwkk1949 Ev a wra sur dha sokra, cwkk1950 hag a vynn dha ventena cwkk1951 y'n bys ma pell dhe vywa. cwkk1952 Ow mab, merk an geryow ma. ## SETH cwkk1953 A das ker, meur ras dhy'hwi cwkk1954 a'gas dyskans da pub prys cwkk1955 My a goedh yn pur dhevri cwkk1956 gordhya Dyw an lel Drynses, cwkk1957 ha'n Mab gwella, ### KDL page 54 cwkk1958 ha'n Spyrys Sans, aga thri. cwkk1959 Dell yns onan, my a grys cwkk1960 tri ferson yns, pur wordhi, cwkk1961 ow kesreynya yn joyys cwkk1962 yn Gwlas Nev eus a-wartha. cwkk1963 ha rakhenna y koedh dhymmo cwkk1964 gans kolonn bur aga gordhya. # [Lett Death apeare to adam] ## ADAM cwkk1965 Koth ha gwann yth ov gyllys. cwkk1966 Ny'm beus bywa na fella. cwkk1967 Ankow yth yw devedhys. cwkk1968 Ny vynn omma ow gasa cwkk1969 dhe vywa omma unn spys. cwkk1970 My a'n gwel prest gans gyw, cwkk1971 parys dhe'm gwana pub tu. cwkk1972 Nyns eus skapya dhe-vy. cwkk1973 A'n prys mall yw genev. cwkk1974 My a servyas pell an bys, cwkk1975 a-ban veuma kyns formys. cwkk1976 Naw kans bloedh ov, my a grys, cwkk1977 ha deg warn ugens, reknys, cwkk1978 mayth yw prys mos alemma. ### [ms 21v] cwkk1979 Fleghes a'm beus dineythys cwkk1980 a Eva ow fries, meur, cwkk1981 dewdhek warn ugens genys cwkk1982 a vebyon, hemma yw gwir, cwkk1983 heb ow mab Kaym, hag Abel. cwkk1984 Ynwedh dewdhek warn ugens cwkk1985 a vyrghes yn pur dhiblans cwkk1986 my a'm beu, heb toell na gil, cwkk1987 a dhallethvos an bys ma. cwkk1988 Ha'n bys yth yw ynkressys cwkk1989 dredhov vy hag ow fleghes cwkk1990 heb nomber dhe vos komptys. cwkk1991 Dhe Dhyw y hwonn gras ragdha. ## DEATH cwkk1992 Adam, gwra dhymmo parys. cwkk1993 Ty a'm gwel vy devedhys cwkk1994 dha vywnans gans ow spera cwkk1995 dhe gemmeres alemma. cwkk1996 Nyns eus gortos na fella; cwkk1997 rakhenna gwrav dha wana, cwkk1998 der an golonn mayth ello. ### KDL page 55 ## ADAM cwkk1999 Ankow, y hwonn dhis meur ras cwkk2000 ow bywnans dhe gemmeres cwkk2001 mes a'n bys ma, cwkk2002 rag pur skwith ov anodho. cwkk2003 Dhe Dhyw y hwonn gras ragdho. cwkk2004 Gwynn ow bys bos dhymm fethys cwkk2005 lavur ha dughan an bys. cwkk2006 Pell my re'n servyas omma. cwkk2007 Ha rakhenna gwrav kemmynna cwkk2008 dhe'n lel Drynses ow ena. ## FIRST DEVIL cwkk2009 Kowetha, bedhewgh parys, cwkk2010 an dhewolow pub onan! cwkk2011 Ena Adam tremenys cwkk2012 deun dh'y hedhes dhe'n gegin, cwkk2013 dhe'n pytt down barth a-woeles. ## LUCIFER cwkk2014 Na, na, ny wredh yndella! cwkk2015 Yma ken or'nys ragdho. cwkk2016 Yn lymbo barth a-wartha cwkk2017 ena ev a wra triga, cwkk2018 dell yw or'nys gans an Tas. cwkk2019 Ty a woer yn ifarnow cwkk2020 yma manshyons, heb gow, cwkk2021 neb yma an dhewolow cwkk2022 a dheuth mes a nev golow cwkk2023 genev vy ow toen rewl vras. ### [ms 22r] cwkk2024 An chorl Adam y drigva cwkk2025 a vydh a-barth a-wartha, cwkk2026 yn onan a'n kloysters na cwkk2027 neb na vydh tamm lowena, cwkk2028 mes yn tewolgow bras ena, cwkk2029 ow kelli presens an Tas, cwkk2030 ha'n moyha payn a vydha cwkk2031 y vab Kaym. Yn paynys bras cwkk2032 ev a drig bys vynytha. cwkk2033 Yma ev barth a-woeles cwkk2034 yn pytt down ow leskya. ### KDL page 56 ## THIRD DEVIL cwkk2035 Praga na vydh an chorl Adam cwkk2036 yn kettella tormentys? cwkk2037 My a wra dhe'n horsen kamm cwkk2038 bos kalessa prisonys cwkk2039 mar kallav, kyns es hedhi, cwkk2040 drefenn terri gorhemmynn. ## LUCIFER cwkk2041 My a lever dhis an kas. cwkk2042 Kyn hwrug Adam pegh mar vras, cwkk2043 ev a'n jeva edrek tynn, cwkk2044 ha Dyw dhodh' ev a avas cwkk2045 y dhisplesour ha'y sorr bras, cwkk2046 hag yndella ny wrug Kaym. cwkk2047 Ev a ladhas y vroder cwkk2048 ny gemmeras edrek vydh, cwkk2049 mes y rejoysyas pur veur, cwkk2050 hag a sorr an Tas travydh cwkk2051 yn sertan ev ny synsis. cwkk2052 Rakhenna bys vynari cwkk2053 ev a dryg ena devri cwkk2054 yn paynys bras, avel ki. cwkk2055 Joy nev yw dhodho kellys. cwkk2056 Eya, Kaym ha'y gowetha cwkk2057 y'n keth ordyr a vywa cwkk2058 an plas yw or'nys ragdha, cwkk2059 yn ifarn barth a-woeles. cwkk2060 Hag Adam, venjans dhodho, cwkk2061 lymbo yw or'nys dhodho. cwkk2062 Ya, ragdho ev ha'y gowetha cwkk2063 ny dastyons an payn bras. ## FIRST DEVIL cwkk2064 Yth'oll agan viaj ni, cwkk2065 re'n jowl bras, ny dalvydh oy! cwkk2066 Triges an chorl neb yma. cwkk2067 Deun ni warbarth, a gowetha, cwkk2068 dhe ifarnow alemma, cwkk2069 dhe'n paynys a dhur nevra. ### KDL page 57 # [They go to hell wth great noyes] # [An Angell conveyeth adam's soole to lymbo] ## ANGEL cwkk2070 A ena Adam dremas, cwkk2071 deus genev dhe ifarnow. cwkk2072 Ena or'nys dhis yw plas cwkk2073 gans an Tas, dhiso, heb gow, cwkk2074 dhe remaynya rag seson. ### [ms 22v] cwkk2075 Pan dheffo an Oyl a Versi, cwkk2076 ty a vydh kyrghys dhe'n joy cwkk2077 dhe'n nev ughel a-ughon. # [Lett adam be buried in a fayre tombe wth som churche # songis at hys buryall] ## SETH cwkk2078 Ow thas pan ywa marow cwkk2079 my a vynn y ynkleudhyas. cwkk2080 Deun alemma heb falladow; cwkk2081 gorryn an korf y'n gweres cwkk2082 gans solempnyta ha kan. cwkk2083 Mes a'n dor ev a veu gwrys, cwkk2084 hag arta dhe'n keth gweres cwkk2085 ev a vydh treylyes sertan. cwkk2086 Ha dell veu dhymm kyns or'nys, cwkk2087 an deyr sprusenn yw gorrys cwkk2088 yn y anow ha'y frigow. # [The 3 kernels put in his mowthe & nostrels] cwkk2089 Dell o ev an kynsa den cwkk2090 a veu gans an Tas formyes, cwkk2091 y'n bedh otta ev lemmyn. cwkk2092 Dhe'n Tas Dyw re bo grassyes cwkk2093 omma rag y oberow. # ------------------------------------------------- # # Enoch # # ------------------------------------------------- # ## ENOCH cwkk2094 Enok yth yw ow hanow, cwkk2095 lel servont dhe'n Trynses Tas. cwkk2096 Mab Jared yth ov, heb gow. cwkk2097 Sevys a linyeth pur vras cwkk2098 heb dout yth ov. cwkk2099 Ha, pur lel, an seythves degre cwkk2100 dessendys a Adam ov. cwkk2101 Yn oes my yw y'n eur ma cwkk2102 tri hans tri ugens yn prov, cwkk2103 ha hwath pymp moy, pan eus dhymm kov, cwkk2104 y'n jydh hedhyw. cwkk2105 My a bys dhe wrier nev cwkk2106 may fen pub eur plegadow cwkk2107 dhe vones y servont ev cwkk2108 y'n bys ma heb falladow cwkk2109 hedra ven byw. ### KDL page 58 ## FATHER IN HEAVEN # [Enoch kneleth when the father speketh] cwkk2110 Enok, my a lever dhis cwkk2111 ow bodh dhe vos yndellma: cwkk2112 may festa kwykk transformys. cwkk2113 Dhe baradhis alemma cwkk2114 my a vynn may fes uskis cwkk2115 hedhys yn korf hag ena. cwkk2116 Bydh parys y'n termyn ma. cwkk2117 Hag ena y hwres gortos cwkk2118 ogas dhe worfenn an bys. cwkk2119 An mysteri yth yw pur vras; cwkk2120 genev ny vydh disklosyes cwkk2121 dhe dhen vydholl y'n bys ma. # [Enoch is caried to paradice] ### [ms 23r] ## ENOCH cwkk2122 Gordhyes re bo Dyw an Tas! cwkk2123 Dha volonjedh re bo gwrys! cwkk2124 Hemma yth yw marthusyon bras. cwkk2125 Yth esov ow pos gorrys cwkk2126 ny wonn py le! cwkk2127 My a woer hag a lel grys cwkk2128 gwrians Dyw y vos hemma. cwkk2129 Devedhys dhe baradhis cwkk2130 my a woer gwir yth oma. cwkk2131 Plas delysyous yw hemma. cwkk2132 Pellder ynno my a vyw. cwkk2133 Der demptashyon an tebel cwkk2134 ow hendas Adam, pur wir cwkk2135 ev re gollas, der aval, cwkk2136 an plas gloryus pur sur, cwkk2137 mayth yw gwev oll dh'y yssew. cwkk2138 Rakhenna, pobel an bys, cwkk2139 na wrewgh terri an difenn cwkk2140 a vydh gans Dyw dhywgh or'nys, cwkk2141 dout dhe gavoes drog worfenn cwkk2142 ha meschyf bras war bub tu. cwkk2143 Mara kwrewgh orthiv koela cwkk2144 hwi a's bydh wosa hemma cwkk2145 joyys nev yn unn rew. ### KDL page 59 # ------------------------------------------------- # # Seth and the Pillars # # ------------------------------------------------- # ## SETH cwkk2146 Kemmys peghes eus y'n bys cwkk2147 gwrys gans tus heb amendya, cwkk2148 mayth yw Dyw an Tas serrys cwkk2149 bythkweth gul mab-den omma. cwkk2150 Dystruksyon yma or'nys cwkk2151 pur sertan war oll an bys, cwkk2152 may fydh konsumys pub tra. cwkk2153 Henna yth yw konvedhys cwkk2154 der an dyskans eus dhymmo res cwkk2155 gans an Tas eus a-ughon. cwkk2156 An planetys eus a-wartha, cwkk2157 ha'n ster ynwedh maga ta, cwkk2158 ow poyntya 'mons pur efan. # [Let hem poynt to the sun the moone & the firmament] cwkk2159 An howl ha'n loer kekeffrys, cwkk2160 oll warbarth yw konvedhys, cwkk2161 dhe'n porpos na 'mons ow tos. cwkk2162 Ha'n dystruksyon a vydh bras, cwkk2163 may fydh an bys distruys cwkk2164 der livyow a dhowr pur vras, cwkk2165 po der dan y fydh leskys. cwkk2166 Krysewgh dhymm mars owgh hwi fur. cwkk2167 Rakhenna gwres tus doutya cwkk2168 an Tas Dyw dhe offendya cwkk2169 der neb maner for' y'n bys. ### [ms 23v] cwkk2170 Rag voydya an peryll na, cwkk2171 skrifys yma dhymm pub tra cwkk2172 a dhallethvos an bys ma, cwkk2173 may fova lel rekordys cwkk2174 a vyns tra eus ynno gwrys. # [Four bookes to be shewed]* cwkk2175 An lyvrow ottensi omma. cwkk2176 Hwi a's gwel, wondrys larjya, cwkk2177 ha pub tra oll y'n bys ma cwkk2178 skrifys yma yn re ma, cwkk2179 dout na vons i ankevys. ### KDL page 60 cwkk2180 Dew bilar mynnav 'poyntya cwkk2181 rag an porpos na hware. cwkk2182 Brykk a vydh onan anedha, cwkk2183 ha marbel a vydh y gila. cwkk2184 Rag sawment i a vydh gwrys cwkk2185 dhe'n lyvrow. # [Two pyllars made, the on brick and thother of marbell]* cwkk2186 A'n brykk rag na vons leskys cwkk2187 der dan vydh, henna yw gwrys, cwkk2188 ha'n marbel tamm konsumys cwkk2189 der dhowr ny vydh, hemm yw gwrys, cwkk2190 drefenn y vos men garow, cwkk2191 wondrys kales. ## JARED cwkk2192 An pilars yth ons parys. cwkk2193 Gorrewgh ynna an lyvrow. cwkk2194 Nyns eus art vydh ankevys, cwkk2195 na tra arall, sur heb wow, cwkk2196 mes ynna ymons skrifys. cwkk2197 A bub sort oll a lyvrow cwkk2198 ekwal ynno yw gorrys. cwkk2199 Kepar yth yw an sortow cwkk2200 gorrys ynna der dhevis, cwkk2201 yn dyffrans ha kehaval. cwkk2202 Lemmyn my a's gorr yn-bann, cwkk2203 hag y'n eyl sur bys vykken cwkk2204 an rekord a vydh heb fall cwkk2205 pur wir kevys. # [Putt the pillers upright] ## SETH cwkk2206 Rakhenna, pobel doutyens, cwkk2207 ha dhe'n Tas gwren oll pysi cwkk2208 na 'skynno an keth venjans cwkk2209 yn neb termyn warnan ni cwkk2210 na'gan fleghes. ### KDL page 61 # ------------------------------------------------- # # Noah's Flood # # ------------------------------------------------- # ## FATHER IN HEAVEN cwkk2211 Drog yw genev guthyl den, cwkk2212 preshyous haval dhe'm honan. cwkk2213 Rag koela orth unn venyn cwkk2214 glan ev re gollas y blas cwkk2215 a'm leuv dheghow a wrussen. cwkk2216 Pan wruga dres ow difenn cwkk2217 mes a baradhis pur lan cwkk2218 hware an el a's gorras. ### [ms 24r] cwkk2219 An spyrys ny dryg nevra cwkk2220 yn korf mab-den vydh y'n bys, cwkk2221 ha reson yw ha praga, cwkk2222 rag y vos kig medhel gwrys cwkk2223 ha pur vrottel gans henna. cwkk2224 Nyns eus den orth ow servya cwkk2225 len ha gwiryon sur pub prys cwkk2226 saw Noy yn oll an bys ma, cwkk2227 ha'y wreg ha'y fleghes keffrys. cwkk2228 Ow bodh yth yw yndella: cwkk2229 gul dial war oll an bys cwkk2230 may fydh pub tra konsumys, cwkk2231 mes sertan mynnav sawya. ## NOAH cwkk2232 Noy, mab Lamek, gelwys ov. cwkk2233 Arloedh bras, oll perthewgh kov, cwkk2234 yth ov, omma y'n bys ma. cwkk2235 Substans lowr a byth ha da cwkk2236 yma dhymmo dhe vywa, cwkk2237 mayth ov synsys rag nevra cwkk2238 dhe wordhya ow Arloedh da, cwkk2239 an Drynses eus a-wartha. # [Noy commeth before heven & kneleth] ## FATHER IN HEAVEN cwkk2240 Noy, deus dhymmo vy lemmyn, cwkk2241 ha goslow dhymm a gowsav. ## NOAH cwkk2242 Parys ov, Arloedh bryntin. cwkk2243 Dha volonjedh lavar e. ### KDL page 62 ## FATHER IN HEAVEN cwkk2244 Noy, mar lenwys yw an bys cwkk2245 lemmyn a sherewynsi cwkk2246 mayth yw diwedh devedhys cwkk2247 ynno a gik pub huni. cwkk2248 Gans pegh pur wir yw flerys. cwkk2249 Ny allav sparya namoy cwkk2250 heb guthyl mernans a verr spys cwkk2251 war bobel oll marnas ty cwkk2252 ha dha wreg ha dha fleghes, cwkk2253 ha'n pyth a long dhiso jy. cwkk2254 Rakhenna fisten, ke, gwra cwkk2255 gorhel a blenkys playnys, cwkk2256 hag ynno lies trigva. cwkk2257 Roumys i a vydh henwys. cwkk2258 A-ves hag a-ji yn ta cwkk2259 gans pyg bedhes stancha gwrys, cwkk2260 ha tri hans kevelin da cwkk2261 an lester a vydh yn hys, cwkk2262 ha hanterkans kevelin cwkk2263 ynwedh ty a wra yn les, cwkk2264 ha'n ughelder my a vynn cwkk2265 deg warn ugens may fo gwrys. cwkk2266 War-tu a-dhelergh daras cwkk2267 ty a wra. Port ev a vydh henwys. cwkk2268 Jistys dredho ty a blas, cwkk2269 a-les rag na vo diges. cwkk2270 A bub eghenn a ginda cwkk2271 gorow ha benow ynwedh, cwkk2272 aga gorra ty a wra cwkk2273 yn dha lester a-bervedh. cwkk2274 Pub maner boes y'n bys ma cwkk2275 eus dhe dhybri gwayt may tredh; cwkk2276 rag den ha best maga ta. cwkk2277 Yn dha lester gwayt may fydh. ### [ms 24v] ## NOAH cwkk2278 Arloedh krev, dha arghadow cwkk2279 my a wra, so mote I go! cwkk2280 Ow lithyow, heb falladow, cwkk2281 my a vynn dalleth strechya. ### KDL page 63 # [tooles and tymber redy. wth planckis to make the arcke, # a beam a mallet a calkyn yre[n] ropes mass[t]es pyche and tarr] cwkk2282 Gans ow boel nowydh lymmys cwkk2283 my a skwat pub pis tymber, cwkk2284 hag a blayn oll an plenkys, cwkk2285 ha'ga sett pub plenkynn sur. ## SHEM cwkk2286 My a galk dhywgh wondrys fin cwkk2287 nag ello dowr vydh ynno. cwkk2288 Kyn fo-va gwriys a o'erbyn cwkk2289 y fydh stanch, my a ragdho. ## HAM cwkk2290 Yma pyg dhymm proviys, cwkk2291 ha lovanow pub eghenn. cwkk2292 Dyffrans sortow a wernow cwkk2293 yma parys pur efan. ## TUBAL CAiN cwkk2294 Marth yw genev a unn dra, cwkk2295 y vos-ta mar wokki, Noy. cwkk2296 Praga yw genes jy omma cwkk2297 byldya lester mar wordhi cwkk2298 yn kres pow, dhiworth an mor? cwkk2299 My a syns dha skians hwath cwkk2300 dhe vos. Yn kost a'n par na cwkk2301 oll dha lavur ny dal kath, cwkk2302 my a'n te war ow ena! cwkk2303 Gokki yth os. # [Lett Tuball fall a laugh[i]ng] ## NOAH cwkk2304 Ow hothman, na gemmer marth. cwkk2305 Ty a'n oel, ha lies mil. cwkk2306 Kynth o'ta 'skynnys yn hwarth, cwkk2307 y'n diwedh, heb toell na gil, cwkk2308 hwi a wel dial uskis. cwkk2309 Gwarnys ov gans Dyw an Tas cwkk2310 dhe wuthyl an lester ma, cwkk2311 rag ow sawya ha'w fleghes cwkk2312 dhiworth an keth dial na. cwkk2313 Hwi a wel a-ji dhe spas. cwkk2314 Der livyow a dhowr an brassa cwkk2315 oll an bys a vydh beudhys. ### KDL page 64 ## TUBAL cwkk2316 Gwell via a ves-ta kregys, cwkk2317 ty hag oll a'n kryjyans na! cwkk2318 A jorl koth, ty benn-pilys, cwkk2319 fatla vynnta jy henna; cwkk2320 y fydh an bys konsumys? cwkk2321 Oll an dowrow y'n bys ma, cwkk2322 kyn fons warbarth kuntellys cwkk2323 ny wra diwedh a'n par na! cwkk2324 Saw yth o'ta jy gokki cwkk2325 oll an bys a yll godhvos. cwkk2326 Venjans war dha benn-kreghi! cwkk2327 Nyns eus omma den y'n wlas cwkk2328 a grys dhis malbew vanna. ### [ms 25r] cwkk2329 Praga, pandr'yw an mater? cwkk2330 A vynn Dyw beudhi an bys? cwkk2331 Mara ko'sta, dhymm lavar cwkk2332 an okkashyon, my a'th pys, cwkk2333 der vaner da. ## NOAH cwkk2334 An okkashyon yw hemma. cwkk2335 Kemmys peghes eus y'n bys, cwkk2336 ha nyns eus tamm amendya, cwkk2337 mayth yw an Tas Dyw serrys cwkk2338 gans oll pobel a'n bys ma. cwkk2339 Hag edrek dhodh' ev yma cwkk2340 bythkweth mab-den dhe vos gwrys. cwkk2341 Rakhenna gwrewgh amendya; cwkk2342 a'gas foli bydh neghys. cwkk2343 Y'n eur na, der vaner da, cwkk2344 mara pydhowgh repentys, cwkk2345 an keth plag a wra voydya. ## TUBAL cwkk2346 Piw a'th gwrug jy pregowther cwkk2347 dhe dhyski omma dhyn ni? cwkk2348 Y praydha dhymmo lavar, cwkk2349 a wrug Dyw kewsel dhe-jy cwkk2350 only, heb den arall vydh omma? cwkk2351 My a woer yma y'n pow cwkk2352 lies den a gews a'n Tas, cwkk2353 tus perfeyth, my a'n avow, cwkk2354 yth yns i, ha polatys bras, cwkk2355 a wayt bos yn favour Dyw. cwkk2356 Syrra, dhe rann a'n re na cwkk2357 ev a vynnsa disklosya cwkk2358 an dystruktyon bras ha'n liv. ### KDL page 65 cwkk2359 Rakhenna dhiso krysi cwkk2360 my ny vynnav moy es ki. cwkk2361 Na 'mendya ny vynnyn ni, cwkk2362 awos dha eryow wastyes. ## NOAH cwkk2363 Da yw dhiso jy bos fur, cwkk2364 hag oll pobel a'n bys ma. cwkk2365 Ny vydh Dyw nevra pur wir cwkk2366 kevys gowek, trest dhymmo. cwkk2367 Ragdha bedhewgh avisyes. cwkk2368 Mar ny wrewgh, venjans pur vras cwkk2369 a 'skynn warnowgh kyns nep-pell, cwkk2370 rag Dyw a vynn, agan Tas, cwkk2371 dannvon liv a dhowr pur lel, cwkk2372 sertan dhe veudhi an bys. cwkk2373 Rag omsawya ow honan, cwkk2374 keffrys ow gwreg ha'w fleghes, cwkk2375 an lester a vydh genen cwkk2376 der weres Dyw uskis gwrys, cwkk2377 rag voydya an danjer ma. ## TUBAL cwkk2378 Tetivali, bramm an gath! cwkk2379 My ny grysav dhiso hwath, cwkk2380 y fynn Dyw gul yndella. ### [ms 25v] cwkk2381 My a woer. Ny wrug an bys cwkk2382 ha'n bobel myns eus ynno cwkk2383 dhe vos mar gwykk distruys. cwkk2384 Anpossybyl yth ywa cwkk2385 an dowr na dhe vos kevys. ## NOAH cwkk2386 Anpossybyl nyns yw tra cwkk2387 dhe Wrier oll an bys ma, cwkk2388 awos distrui an bys cwkk2389 a-ji dhe our. cwkk2390 Rag der er oll a veu gwrys, cwkk2391 nev ha nor, myns eus omma, cwkk2392 ha der er arta, dhymm krys, cwkk2393 ev a yll, mara mynna, cwkk2394 y dhistrui der an dowr. ## TUBAL cwkk2395 Ny amont dhymmo resna cwkk2396 genes, Noy, my a hevel. cwkk2397 My a vynn mos alemma, cwkk2398 rag yth o'ta drog ebel cwkk2399 na vynn nevra bones 'vas. ### KDL page 66 cwkk2400 Purra fol ny veu gwelys. cwkk2401 My a lever dhis praga. cwkk2402 An lester yw dallethys, cwkk2403 hwi a woer, nans yw polta, cwkk2404 a vlydhynyow pur lies - cwkk2405 moy es ugens cwkk2406 rag mar vras yw dallethys cwkk2407 nevra ny vydh diwedhys. cwkk2408 My a'n te war ow honshyans. # [Let them both depart] ## NOAH cwkk2409 Now an lester yth yw gwrys, cwkk2410 teg ha da dhe'm plegadow. cwkk2411 A bub eghenn a vestes cwkk2412 drewgh hwi kwykk dhymm orth koplow cwkk2413 chatel, ydhyn, kekeffrys, cwkk2414 dew ha dew, benow ha gorow. # [The arck redy and all maner of beastis and fowles to be putt in the arck] ## SHEM cwkk2415 Nyns eus best na pryv y'n bys, cwkk2416 benow ha gorow omma, cwkk2417 genev dhy'hwi nag yw dres. cwkk2418 Y'n lester y tons ena. # [Let rayne appeare] ## HAM cwkk2419 A das, lemmyn gwrewgh parys. cwkk2420 An liv nans yw devedhys! cwkk2421 Yma lower den y'n bys cwkk2422 kyns lemmyn sur gewsis cwkk2423 agas bos hwi gokki. cwkk2424 Pan wrussowgh gul an lester cwkk2425 omma prest yn kres an tir, cwkk2426 mor vydh nyns esa, devri, cwkk2427 dh'y doen yn kerdh. ## JAPHET cwkk2428 Ges a wrussons anodho. cwkk2429 Dout sorr Dyw nyns esa cwkk2430 dhedha nena, my a woer gwir. ### [ms 26r] ## NOAH cwkk2431 An liv nans yw devedhys, cwkk2432 mayth yw da dhyn fistena. cwkk2433 Pub best oll yma gyllys cwkk2434 y'n lester dh'aga hinda cwkk2435 dell yw or'nys dhymmo vy. ### KDL page 67 cwkk2436 Kewgh a-bervedh, ow fleghes, cwkk2437 ha'gas gwragedh maga ta. cwkk2438 Ogas an nor yw kudhys cwkk2439 der an glaw eus a-wartha. cwkk2440 Ty, benyn, a-bervedh deus. cwkk2441 Ow! dar! beudhi a vynn'ta? ## NOAH'S WIFE cwkk2442 Res yw sawya an pyth eus. cwkk2443 Ny'n dal dhymm tewlel dhe ves. cwkk2444 Da yw dhyn aga sawya. cwkk2445 Y kostyons showr a vona, cwkk2446 an keth taklow eus omma. cwkk2447 Noy hweg, ty a woer henna. # [a raven & a culver ready] ## NOAH cwkk2448 Nans yw meur a for', pur wir, cwkk2449 a-ban kellsyn syght a'n tir. cwkk2450 Rakhenna dhymm, ke bran vras, # [let the raven fle and the colver after] cwkk2451 nij yn kerdh lemmyn ha mir cwkk2452 tiredh mar kyll bos kevys, cwkk2453 hag an golomm yn pur sur cwkk2454 my a's dannvon pur uskis, cwkk2455 syght an nor mar kyll gweles. ## FATHER IN HEAVEN cwkk2456 Marow yw pub tra esa cwkk2457 spyrys a vywnans ynno. cwkk2458 My a worhemmynn hware cwkk2459 dhe'n glaw namoy na wrello. # [The culver cometh wth a branche of olyf in her mouthe] ## NOAH cwkk2460 Dhe'n Tas Dyw re bo grassyes! cwkk2461 An golomm yw devedhys, cwkk2462 ha gensi branch oliv glas. cwkk2463 Arall bedhes delivrys. cwkk2464 Dos ny vynnas an vran vras. cwkk2465 Neb karyn hi a gavas. cwkk2466 Nans yw ogas ha blydhen cwkk2467 a-ban dhallathas an liv. cwkk2468 Mars yw bodh Dyw y honan, cwkk2469 neb yw Gwrier nor ha nev, cwkk2470 dhe slakya an keth liv bras, cwkk2471 y vodh re bo kollenwys cwkk2472 omma genen ni pub prys, cwkk2473 kekeffrys ha mab ha tas. ### KDL page 68 ## FATHER IN HEAVEN cwkk2474 Noy, my a worhemmynn dhis, cwkk2475 ke yn-mes a'n lester skon, cwkk2476 dhe'th wreg ha'th fleghes keffrys, cwkk2477 ydhyn, bestes, ha pub lo'n. ### [ms 26v] ## NOAH cwkk2478 Meur wordhyans dhis, Arloedh Nev. cwkk2479 Ty a weres gwann ha krev cwkk2480 yn edhomm, sur, pan vo res. cwkk2481 Deun yn-mes, byghan ha bras, cwkk2482 chatel, ydhyn ha bestes; cwkk2483 myns a veu y'n lester dres. cwkk2484 Yn dehwelans peghosow cwkk2485 gwruthyl alter my a vynn. cwkk2486 My a vynn guthyl kanow, cwkk2487 ha sakrifis(a) lemmyn cwkk2488 rann eghenn a bub sortow, cwkk2489 keffrys bestes hag ydhyn, cwkk2490 gans henna dh'y enora. cwkk2491 Ha rag henna gwren ni kana cwkk2492 yn gordhyans dhe'n Tas omma. # [An alter redy veary fayre. Som good church songes to be # songe at the alter and frankensens] ## FATHER IN HEAVEN cwkk2493 Hemma yth yw sawer hweg, cwkk2494 hag ynwedh sakrifis da. cwkk2495 Pur wir Noy, ev dhymmo a bleg, cwkk2496 a leun golonn pan ywa cwkk2497 dhymmo vy gwrys. cwkk2498 Rakhenna sur my a wra cwkk2499 bynytha wosa hemma cwkk2500 y'n ebrenn y fydh gwelys cwkk2501 an gammneves yn dhevri. # [a Rayne bowe to appeare] cwkk2502 Peskweyth may's gwelav vy hi, cwkk2503 remembra ahanowgh hwi cwkk2504 my a wra bys vynari, cwkk2505 trest jy dhymmo. cwkk2506 Dystruksyon vydh a'n par na cwkk2507 bynytha der dhowr ny wrav, cwkk2508 'wos distrui an bys ma. cwkk2509 Ha rakhenna ### KDL page 69 cwkk2510 kressyewgh, kollenwewgh keffrys cwkk2511 an norvys a dus arta. cwkk2512 Pub edhen ha best y'n bys, cwkk2513 puskes y'n mor maga ta, cwkk2514 a vydh dhywgh sosten omma. cwkk2515 Nyns eus tra y'n bys ma gwrys cwkk2516 mes dhy'hwi a wra servis. cwkk2517 Bedhewgh war na vo ledhys cwkk2518 mab-den genowgh hwi neb prys. cwkk2519 Ha mar pydha yndella, cwkk2520 my a vynn y rekwirya cwkk2521 a dhiwla an keth den na cwkk2522 y woes a dheu ha skoellya. cwkk2523 Yn haval dhymmo omma cwkk2524 imaj den gwruga shapya. cwkk2525 Mara'm kerowgh dell goettha cwkk2526 hwi a wra orthiv koela. ### [ms 27r] ## NOAH cwkk2527 Ni a vynn gul yndella, cwkk2528 dell ywa devar dhyn ni, cwkk2529 ha dha wordhya rag nevra, cwkk2530 par dell yw agan duty. # ------------------------------------------------- # # Epilogue # # ------------------------------------------------- # cwkk2531 An keth jorna ma yw de, cwkk2532 dhe'n Tas Dyw re bo grassyes. cwkk2533 Hwi a welas, pub degre, cwkk2534 lies maters gwariys, cwkk2535 ha kreashyon oll an bys. cwkk2536 Ynwedh oll hwi a welas cwkk2537 an keth bys ma konsumys cwkk2538 der livyow a dhowr pur vras. cwkk2539 Ny veu unn mab-den sperys, cwkk2540 marnas Noy, y wreg, ha'y fleghes. cwkk2541 Dewgh a-vorow a dermyn. cwkk2542 Hwi a wel maters pur vras, cwkk2543 ha redempshyon grontys cwkk2544 der versi a Dhyw an Tas, cwkk2545 dhe sawya neb eus kellys. cwkk2546 Mynstrals, gwrewgh dhyn ni piba, cwkk2547 may hallen warbarth donsya, cwkk2548 dell yw an vaner ha'n gis. #### Heare endeth the Creaconn of the worlde wth noyes flude #### wryten by William Jordan: the XIIth of August 1611. # ------------------------------------------------------------------------ # # End of File # # ------------------------------------------------------------------------ #